Diệt mối bệnh viện: kho hồ sơ bệnh án, tủ gỗ khoa phòng, hộp kỹ thuật

Mối bệnh viện hay ăn ở đâu?

Ở chỗ có giấy, có gỗ mà ít người mở: kho hồ sơ bệnh án, kho vật tư, tủ gỗ ở khoa phòng, khung cửa phòng bệnh tầng trệt, hộp kỹ thuật, trục ống. Bệnh viện xây lâu năm, nhiều dãy thấp tầng, khuôn viên nhiều cây bị nhiều hơn bệnh viện mới cao tầng.

Mối không mang bệnh cho người, nên chuyện mối ở bệnh viện chủ yếu là chuyện hồ sơ, tài sản và an toàn kết cấu. Nhưng cách xử lý thì phải theo đúng quy định về khu vực của bệnh viện.

Khảo sát đi từ kho hồ sơ, kho vật tư, hộp kỹ thuật tầng trệt trước, rồi theo trục ống lên các tầng.

Mối vào bệnh viện bằng đường nào?

Mối đất lên từ nền tầng trệt, tầng hầm qua khe nứt sàn, chân tường, ống nước, ống thoát, rồi theo hộp kỹ thuật, trục ống lên các tầng. Khuôn viên nhiều cây cổ thụ, bồn cây sát dãy nhà là nơi đàn nằm. Mối gỗ khô vào theo tủ, bàn gỗ cũ chuyển giữa các khoa.

• Nền, tầng hầm: khe nứt sàn, mạch chân tường, khe giãn.
• Hộp kỹ thuật, trục ống: đường lên các tầng, nối nhiều khoa.
• Nhà vệ sinh, phòng rửa: ống nước xuyên sàn, chân tường ướt.
• Đồ gỗ chuyển khoa: tủ, bàn cũ có mối gỗ khô.

Mối đất có thể chui qua khe rộng chỉ 1 mm, nên khe quanh ống xuyên sàn ở phòng rửa, nhà vệ sinh là cửa vào hay gặp. Tài liệu nghiên cứu về khả năng leo cao của đàn Coptotermes formosanus từng ghi nhận mối ở tầng 14, cao khoảng 42 m, vì vậy khối nhà cao tầng của bệnh viện vẫn cần kiểm theo trục.

Khoa có mối ở hộp kỹ thuật thì kiểm các khoa cùng trục ở tầng trên, tầng dưới.

Kho hồ sơ bệnh án có mối xử lý ra sao?

Cứu hồ sơ trước, giữ đường mui sau. Dời các thùng, kệ hồ sơ đang bị ăn ra phòng khô, ghi lại khoảng năm, số lưu của phần bị ảnh hưởng. Kệ, tủ bị ăn để nguyên cùng vệt đất phía sau, đặt trạm ở chân kệ; khoá kho trong 7–14 ngày, chỉ người phụ trách vào.

1. Dời hồ sơ: thùng bị ăn ra phòng khô, xếp trên kệ sắt.
2. Ghi lại: khoảng năm, số lưu, mức hư cho phòng lưu trữ.
3. Phủi đất: ngoài kho, đeo khẩu trang, găng tay.
4. Đặt trạm: chân kệ, sau tủ, chỗ đường mui đi lên.
5. Khoá kho: đến ngày nghiệm thu.

Hồ sơ bị mất chữ thì không cứu được; phần còn đọc được nên scan ngay. Sau đợt, kho nên dùng kệ sắt, hộp nhựa, cách tường 20–30 cm, tầng dưới cách sàn 15 cm, có hút ẩm.

Kho hồ sơ đặt ở tầng hầm, tầng trệt sát tường ngoài là nơi bị nhiều nhất; nếu được, chuyển kho lên tầng cao, phòng khô. Bệnh viện đang số hoá bệnh án nên ưu tiên scan trước những năm lưu ở kệ dưới cùng, sát tường, vì đó là phần dễ bị ăn nhất khi mối quay lại.

Tủ gỗ, khung cửa khoa phòng có mối

Khoa phòng tầng trệt hay bị ở khung cửa phòng bệnh, cửa nhà vệ sinh, tủ gỗ đựng đồ dùng, bàn trực điều dưỡng sát tường. Mối gỗ khô thì gặp ở tủ, bàn gỗ cũ. Trạm đặt ở chân khung phía hành lang, trong ngăn đáy tủ có khoá; không đặt ở chỗ người bệnh, người nhà ngồi.

Tổ vệ sinh khoa được dặn không lau trạm bằng dung dịch khử khuẩn, không gạt vệt đất; khi lau sàn đi vòng chỗ trạm.

Thay khung cửa, tủ sau khi đường mui đã khô; bệnh viện đang dần chuyển sang khung kim loại, tủ inox thì nên ưu tiên khoa tầng trệt.

Hộp kỹ thuật, trục ống có mối xử lý ra sao?

Hộp kỹ thuật, trục ống, khoang trần kỹ thuật là đường mối đi giữa các tầng. Đường mui hay bám trên ống nước, ống thoát, vách hộp. Kỹ thuật viên soi bằng camera qua cửa thăm, đặt trạm ngay trong hộp; trạm ở đây yên ổn vì ít người mở, lại không đụng tới khoa phòng.

• Cửa thăm hộp kỹ thuật: mở cùng tổ cơ điện bệnh viện.
• Trên ống: đường mui leo ống thoát, ống cấp.
• Trần kỹ thuật: soi qua ô thăm, tìm phân mối gỗ khô nếu trần có khung gỗ.
• Bụi thuốc: rắc ở đoạn đường mui trên ống không gắn trạm được.

Ống rò trong hộp kỹ thuật là thứ nuôi mối lâu dài; ghi vào phiếu cho tổ cơ điện sửa sau đợt. Hộp kỹ thuật cạnh phòng rửa dụng cụ, nhà vệ sinh chung, phòng giặt là nơi ẩm nhất, nên được soi ở mọi lượt kiểm dù không ai báo có mối.

Sơ đồ trạm ghi hộp kỹ thuật tầng mấy, trục số mấy, để tổ cơ điện khi bảo trì không dời trạm.

Vùng vô khuẩn, phòng mổ, hồi sức làm thế nào?

Không đặt trạm, không phun, không rắc bụi thuốc trong vùng vô khuẩn, phòng mổ, hồi sức, phòng pha chế thuốc. Nếu đường mui đi vào các khu đó, kỹ thuật viên tìm đoạn ở ngoài như hộp kỹ thuật, trần, tường phía ngoài để đặt trạm, phối hợp với bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn.

Mối thợ đi trong ống kín, không bò ra mặt sàn phòng mổ; chặn ở đoạn ngoài là đủ để đưa thuốc về tổ. Kỹ thuật viên vào khu nào cũng theo đúng trang phục, lối đi bệnh viện quy định.

Phiếu ghi rõ những khu không xử lý và lý do, để bộ phận nhiễm khuẩn ký xác nhận. Khi khoa đó có đợt đóng để bảo trì, vệ sinh tổng thể, kỹ thuật viên có thể vào kiểm theo hướng dẫn của bộ phận này.

Kho dược, kho vật tư y tế có mối

Kho dược, kho vật tư chứa nhiều thùng carton, pallet, kệ; thuốc trong hộp thường không hư nhưng bao bì bết đất thì không cấp phát được. Tách lô bị ảnh hưởng, ghi số lô cho khoa dược, để nguyên kệ cùng vệt đất, đặt trạm ở chân kệ, chỗ đường mui đi lên.

• Lô bị ảnh hưởng: khoa dược quyết định theo quy định của bệnh viện.
• Kệ gỗ, pallet gỗ: để nguyên chờ nghiệm thu, sau đổi kệ sắt, pallet nhựa.
• Thùng sát tường: kéo ra cách tường.
• Kho lạnh: ít bị; kiểm khung cửa, gioăng gỗ nếu có.

Kho dược nên có kệ cách tường 50 cm, tầng dưới cách sàn 15 cm, lối kiểm dọc chân tường; đó cũng là cách sắp kho dễ kiểm mối nhất.

Trạm trong kho dược đặt ở chân kệ, không trên kệ hàng; phun truyền dẫn chỉ trong trạm, khi kho đóng cửa.

Căng tin, nhà ăn, nhà thuốc có mối thì sao?

Căng tin, nhà ăn nhân viên, nhà thuốc, quầy dịch vụ trong bệnh viện hay có quầy gỗ, kệ gỗ, kho khô chứa thùng carton. Cách làm như nhà hàng: trạm ở chân quầy, kho khô, không ở mặt sơ chế, khu nấu; làm sau giờ bán, phun truyền dẫn chỉ trong trạm.

Cách làm chi tiết cho quầy, kho khô có ở trang diệt mối nhà hàng.

Căng tin do đơn vị khác thuê thì bệnh viện báo họ lịch làm, để họ dời nguyên liệu khỏi kho khô trước buổi đặt trạm.

Khuôn viên, cây xanh, nhà chờ có mối thì sao?

Bệnh viện xây lâu năm hay có khuôn viên nhiều cây cổ thụ, bồn cây sát dãy khoa, ghế gỗ, nhà chờ mái gỗ, nhà xe. Ụ mối dưới gốc cây, trên bãi cỏ là nguồn đàn ăn vào khoa tầng trệt. Đặt trạm ở đất ẩm giữa ụ và dãy nhà, rào nhẹ, cắm biển.

• Ụ mối dưới gốc cây: trạm quanh, không đào.
• Cây có đường mui leo thân: báo đơn vị cây xanh kiểm thân rỗng.
• Nhà chờ mái gỗ: kiểm cột, kèo.
• Bồn cây sát khoa: hạ đất, để khe khô ở chân tường.

Cây cổ thụ bị mối ăn rỗng ruột dễ gãy cành khi mưa bão, là chuyện an toàn cho người bệnh, người nhà ngồi dưới gốc. Thấy đường mui leo thân cây nên mời đơn vị cây xanh kiểm.

Đàn mối đất đi kiếm ăn xa tới 100 m quanh tổ, nên một ụ giữa khuôn viên đủ nuôi đường mui vào vài dãy khoa xung quanh.

Làm theo khoa, giờ nào cho ít ảnh hưởng?

Lên lịch theo từng khoa, cùng phòng quản trị và bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn. Kho, hộp kỹ thuật, khu hành chính làm giờ hành chính hoặc tối; khoa có người bệnh làm vào giờ ít người qua lại, thường đầu giờ chiều hoặc tối. Mỗi buổi ở một khoa thường 1–2 giờ.

Lượng thuốc dùng rất ít, chỉ trong trạm và đường mui; phun truyền dẫn khoảng 1 giờ ở mỗi chỗ, không cần chuyển người bệnh khỏi phòng nếu trạm ở hộp kỹ thuật, hành lang.

Khoa nhi, sơ sinh, hô hấp được làm sau cùng, trạm chỉ ở hộp kỹ thuật, kho, hành lang ngoài. Điều dưỡng trưởng các khoa này được báo lịch trước ít nhất một ngày, để sắp xếp người bệnh nặng ở phòng xa chỗ làm nếu cần, dù lượng thuốc rất nhỏ.

Hồ sơ cho phòng quản trị gồm những gì?

Bộ bàn giao gồm phiếu khảo sát theo khoa, sơ đồ trạm từng tầng, phiếu từng buổi có chữ ký người phụ trách khoa, báo cáo thực hiện, báo cáo thuốc kèm phiếu an toàn, danh sách khu không xử lý. Bệnh viện công cần hồ sơ thanh toán thì phiếu ghi rõ hạng mục, diện tích, đơn giá.

Thuốc dùng thuộc danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, có số đăng ký; kỹ thuật viên chọn theo loài mối, quần thể nhiều hay ít.

Bệnh viện, phòng khám ở Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ có đội kỹ thuật thường trực tại chỗ, làm theo cùng mẫu hồ sơ.

Phòng khám, nha khoa trong nhà phố có khác?

Phòng khám, nha khoa, phòng xét nghiệm đặt trong nhà phố cải tạo bị mối giống nhà ở: tầng trệt sát đất, tường chung, cầu thang gỗ, tủ hồ sơ bệnh nhân, quầy lễ tân gỗ. Cách làm theo nhà phố; trạm ở kho, gầm thang, chân quầy, không ở cạnh ghế điều trị.

• Tầng trệt: quầy lễ tân, tủ hồ sơ, khung cửa.
• Gầm cầu thang: hay làm kho vật tư.
• Phòng điều trị: không đặt trạm cạnh ghế, bàn dụng cụ.
• Làm: ngoài giờ khám, cuối tuần.

Cách nhìn nhà phố theo từng tầng có ở trang diệt mối nhà ở.

Phòng khám thuê nhà phố nên kiểm mối trước khi lắp nội thất; lắp xong mới thấy thì phải tháo quầy, tủ một phần.

Mẹo tự xử lý mối ở bệnh viện: cái nào nên tránh?

Tránh xịt thuốc côn trùng vào đường mui trong kho hồ sơ, tránh lau đường mui bằng dung dịch khử khuẩn đậm đặc, tránh đổ dầu vào hộp kỹ thuật, tránh dời cả kho hồ sơ sang phòng khác khi chưa xử lý. Cách nào cũng làm đàn đổi đường, có khi theo thùng hồ sơ sang phòng mới.

Việc nên làm ngay: dời hồ sơ đang bị ăn ra phòng khô, chụp ảnh, đánh dấu đường mui, khoá kho, gọi khảo sát. Kệ, tủ cùng vệt đất để nguyên.

Muốn có ước tính trước khi trình duyệt, xem giá diệt mối bệnh viện.

Biết mối ở bệnh viện đã giảm bằng cách nào?

Nhìn đường mui ở kho hồ sơ, hộp kỹ thuật, khoa phòng: khô lại, không đắp thêm. Trạm ở các lượt kiểm không có mối mới. Hồ sơ xếp lại không bết đất. Mùa mưa sau, khoa tầng trệt không có mối cánh chui ra từ khe sàn, khung cửa.

Đường mui mới ở khoa chưa có trạm sau đợt thường là đàn khác, theo trục ống khác. Báo kỹ thuật viên kèm tên khoa, tầng, để đặt trạm bổ sung.

Mối ăn lại ở khu đã làm trong 6 tháng được xử lý bổ sung không thu phí; điều kiện có ở chính sách bảo hành.

Làm sao giữ bệnh viện không bị mối quay lại?

Giữ kho hồ sơ, kho vật tư khô và thoáng, kệ sắt cách tường, sửa ống rò trong hộp kỹ thuật, bịt khe quanh ống xuyên sàn, bồn cây không cao hơn nền khoa, đồ gỗ chuyển khoa được soi trước. Bệnh viện khuôn viên rộng, kho hồ sơ lớn nên giữ trạm, kiểm theo tháng.

• Kho hồ sơ: kệ sắt, hộp nhựa, hút ẩm, số hoá dần.
• Hộp kỹ thuật: sửa rò, có cửa thăm.
• Kho dược: pallet nhựa, lối kiểm dọc tường.
• Khuôn viên: dọn gốc cây chặt, gỗ mục.
• Định kỳ: trạm cũ có mối giữ lại làm điểm kiểm.

Kiểm soát mối định kỳ là hợp đồng riêng, không nằm trong gói diệt côn trùng hằng tháng của bệnh viện; hai việc làm cùng buổi được nhưng phiếu và giá riêng.

Các buổi làm, từ khảo sát tới lượt kiểm, có ở trang diệt mối tận nơi.

Bệnh viện sắp xây khối mới, cải tạo khoa nên làm gì?

Khối nhà mới nên chống mối từ nền: phun thuốc lên bề mặt nền móng trước khi đổ bê tông, phủ chân cột, cổ ống, hố ga, đáy hố móng. Cải tạo khoa có đập nền thì phun phần nền làm lại trước khi lát; khoa cũ có mối vẫn dùng trạm nhử.

1. Trước khi đập: khảo sát khoa, đặt trạm nếu có mối.
2. Nền mới: phun 3–5 lít/m² trước khi đổ bê tông lót.
3. Chân cột, cổ ống: nằm trong phần phun nền.
4. Đi ống mới: báo công ty xử lý lại chỗ cắt.

Công trình 1.000 m² chia khu phun theo tiến độ, thường 3–4 ngày, công nhân vẫn thi công. Bảo hành phòng mối công trình 2–5 năm theo yêu cầu.

Cách làm từng giai đoạn có ở trang chống mối nền móng.