Lịch tự kiểm và hồ sơ côn trùng cho trường học, bếp bán trú, ký túc xá
Nhánh này trả lời việc nhà trường tự làm: rà côn trùng ít nhất 3 tuần trước khai giảng, soi mỗi tuần một khu, xử lý chuột lúc học sinh vắng, lưu báo cáo tối thiểu 2 năm học. Chuẩn ngành và chương trình đề xuất nằm ở trang ngành giáo dục.
Các bài ở đây viết cho cán bộ y tế học đường, người quản trị cơ sở và ban quản lý ký túc xá. Câu hỏi chung của họ là làm sao giữ trường ít côn trùng mà không dùng hoá chất lúc học sinh có mặt, và cần giữ giấy tờ gì khi phòng giáo dục hay y tế tới kiểm tra.
Chuẩn ngành và chương trình đề xuất cho trường học, xem trang ngành giáo dục và IPM trường học. Loài nào hay gặp ở bếp bán trú, sân, mái và nguyên nhân theo từng khu, xem côn trùng trong trường học theo khu chức năng.
Cẩm nang trường học trả lời những câu hỏi nào?
Năm bài trong nhánh chia theo nhịp của năm học: chuẩn bị trước khai giảng, soi hằng tháng trong học kỳ, xử lý chuột vào ngày nghỉ, mối và rệp ở thư viện với ký túc xá, rồi báo cáo cuối kỳ. Mỗi dòng dưới đây dẫn tới bài đầy đủ có cách làm từng bước.
| Câu hỏi | Trả lời ngắn |
|---|---|
| Trước khai giảng rà côn trùng thế nào? | Bắt đầu ít nhất 3 tuần trước tựu trường, theo 6 khu; phần hoá chất xong trước khi học sinh tới ít nhất 3 ngày. |
| Cán bộ y tế trường soi gì trong tháng? | Chia tháng thành 4 tuần, mỗi tuần một khu; tuần mưa soi thêm vật chứa nước vì lăng quăng thành muỗi trong 7–10 ngày. |
| Trường học xử lý chuột vào lúc nào? | Chiều thứ Bảy, Chủ nhật, kỳ nghỉ; lượt tổng đặt trạm ít nhất 2 tuần trước khai giảng vì chuột cống cần 3–5 ngày mới vào trạm. |
| Mối và rệp trong trường, ký túc xá xử lý sao? | Mối: trường tự soi mỗi quý và trước khai giảng, bên cạnh lượt kiểm định kỳ hằng tháng; rệp giường xử lý một buổi vào cuối tuần, rồi theo dõi 14 ngày. |
| Báo cáo côn trùng từng kỳ gồm những gì? | 6 mục, từ sơ đồ điểm đặt thiết bị tới giấy tờ nhà thầu; có chữ ký hai bên, lưu tối thiểu 2 năm học. |
Năm học nên đọc bài theo thứ tự nào?
Đọc theo lịch năm học thì mỗi bài rơi đúng lúc cần. Tháng trước khai giảng đọc bài rà soát và bài xử lý chuột; khi học kỳ bắt đầu chuyển sang lịch soi hằng tháng; ký túc xá và thư viện có gỗ cũ thì đọc thêm bài mối và rệp.
- Khoảng 3 tuần trước tựu trường: rà 6 khu theo bài chuẩn bị trước khai giảng.
- Khoảng 2 tuần trước khai giảng: đặt trạm chuột lượt tổng vào cuối tuần.
- Trong học kỳ: cán bộ y tế soi mỗi tuần một khu, ghi vào sổ theo mã khu.
- Mỗi quý: soi mối ở thư viện, kho hồ sơ, lớp mầm non có sàn gỗ.
- Cuối kỳ: gom báo cáo 6 mục, ký hai bên, cất cùng hồ sơ y tế trường học theo Thông tư liên tịch 13/2016.
Biểu mẫu nào trường học dùng được ngay?
Hai biểu mẫu hợp với trường học nhất là bảng tự đánh giá và biên bản nghiệm thu. Bảng tự đánh giá giúp tìm chỗ hở trước khi gọi thầu, còn biên bản nghiệm thu ghi giờ an toàn để học sinh vào lại lớp, thứ nhà trường phải biết trước khi mở cửa.
- Bảng tự đánh giá rủi ro côn trùng 30 điểm: khay nước điều hoà, máng xối, thùng rác nắp đạp chân ở bếp bán trú.
- Mẫu biên bản nghiệm thu từng đợt xử lý: người ký phía trường là người có mặt lúc làm, thường là cán bộ y tế hoặc bảo vệ trực cuối tuần.
Khi nào nhà trường nên gọi người làm?
Nên gọi người khi soi thấy phân chuột mới ở bếp bán trú, đường mui đất trên tường thư viện, hay một học sinh ký túc xá bị rệp đốt. Ba việc này cần trạm bả, thuốc hoặc xử lý nhiều đợt, và phải xếp vào ngày học sinh vắng.
Kiểm soát côn trùng ở trường là việc kéo dài theo năm học: lượt trước khai giảng giảm rõ, các lượt sau giữ mức thấp, còn nguồn từ khu dân cư quanh trường thì nhà trường không tự cắt được. Trường có bếp bán trú thường chọn kiểm soát định kỳ theo lịch và sơ đồ trạm; mức phí tham khảo ở bảng giá cho trường học.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thông tư liên tịch quy định về công tác y tế trường học, Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT, 2016. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). Life Cycle of Aedes Mosquitoes, 2024. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
