Kiểm soát côn trùng tại KCN Tân Bình và QTSC: ba khu nằm giữa phố
Kiểm soát côn trùng ở KCN Tân Bình, Tân Thới Hiệp và Quang Trung tính từ phố vào: chuột, gián đi theo cống chung và từ quán ăn quanh khu, gián, rệp theo công nhân từ ba khu nhà ở liền kề KCN Tân Bình. QTSC có hơn 37.000 m² cây xanh giữ ẩm cho kiến, muỗi.
Ba khu này không có sông lớn hay cảng biển bên cạnh. Chúng nằm giữa phố, hàng rào giáp nhà dân, chợ, quán ăn, đường đông xe. Côn trùng vào nhà máy từ cống chung, từ quán ăn bên kia đường và theo người đi làm, nhiều hơn là từ bãi đất trống.
Công viên phần mềm Quang Trung chủ yếu là văn phòng và trường học, nên chương trình khác hai khu còn lại. Phần chung của mọi khu nằm ở trang khu công nghiệp.
Ba khu này có gì khác nhau?
KCN Tân Bình đa ngành, lấp đầy với 105 doanh nghiệp; Tân Thới Hiệp là khu nhỏ, đã cho thuê hết; Công viên phần mềm Quang Trung là phần mềm, dịch vụ công nghệ thông tin, an ninh mạng, viễn thông, cùng các trường đào tạo. Hai khu đầu là nhà máy; khu thứ ba là toà nhà.
| Khu | Thành lập, diện tích | Vị trí | Đặc điểm liên quan |
|---|---|---|---|
| KCN Tân Bình | 1997; 128,70 ha | Tây Thạnh (Tân Phú), Bình Hưng Hoà (Bình Tân), địa danh cũ | Xử lý nước thải 4.000 m³ ngày đêm; 3 khu nhà ở công nhân liền kề; cách sân bay 3 km |
| KCN Tân Thới Hiệp | 28,41 ha | Quận 12 cũ, cách trung tâm khoảng 15 km | Xử lý nước thải 2.000 m³ mỗi ngày; đã cho thuê hết |
| Công viên phần mềm Quang Trung | 16/3/2001; 43 ha | Phường Trung Mỹ Tây | Hơn 37.000 m² cây xanh tưới bằng nước thải đã xử lý; 7 trường, hơn 10.000 sinh viên; 22.157 người làm việc, học tập |
Trang gom ba khu vào một chỗ vì chúng chịu cùng kiểu áp lực từ phố; cách làm thì tách theo nhà máy và toà nhà.
Nhà máy giữa phố thường vướng gì?
Vướng ở chỗ hàng rào giáp ngay cuộc sống của thành phố: quán ăn để rác qua đêm, cống chung với khu dân cư, nhà trọ công nhân sát vách. Nhà máy làm sạch bên trong vẫn thấy chuột ở hố ga, gián ở căng tin, rệp ở phòng nghỉ.
| Chuyện hay gặp | Hệ quả |
|---|---|
| Hố ga trong lô nối cống thành phố | Chuột cống lên trong lô |
| Quán ăn bên kia hàng rào | Gián, chuột ở mặt giáp |
| Nhà ở công nhân liền kề | Gián, rệp giường vào phòng thay đồ |
| Bể nước thải của khu | Muỗi Culex ở xưởng quanh bể |
Ở khu giữa phố, phần lớn việc là chặn, ít khi là tìm ổ trong xưởng.
Điểm nóng chung khi khu nằm giữa phố là gì?
Là hàng rào giáp dân cư và mạng cống chung. Chuột, gián từ cống thành phố và từ quán ăn đi thẳng vào xưởng, bếp ăn ca. Ở Tân Bình còn ba khu nhà ở công nhân liền kề; ở Quang Trung là thảm cây xanh lớn tưới thường xuyên.
- Cống chung với khu dân cư: chuột cống vào hố ga trong khu, kiếm ăn khoảng 30–46 m quanh hang.
- Nhà ở công nhân liền kề KCN Tân Bình: gián, rệp giường theo người, theo túi đồ.
- Cây xanh tưới đều ở QTSC: đất ẩm, hố tưới đọng nước; muỗi vằn chỉ bay quanh ổ khoảng 100 m.
- Bể nước thải của hai KCN: muỗi Culex bay được khoảng 1 km.
Muỗi vằn bay ngắn nên ổ sát toà nhà nào thì toà đó chịu; muỗi Culex từ bể bay xa hơn nhiều, phủ cả khu nhỏ như Tân Thới Hiệp.
Hố ga nối cống thành phố chặn thế nào?
Kiểm nắp, lưới chắn và dấu bùn mới quanh miệng hố ga trong phần đất của nhà máy. Chuột cống bơi giỏi, đi được trong ống thoát nước; nắp hở hay song chắn gãy là một cửa vào. Phần cống ngoài hàng rào là việc của công ty hạ tầng và đô thị.
| Chỗ | Việc | Ai làm |
|---|---|---|
| Nắp hố ga | Đậy kín, thay nắp vỡ | Bảo trì |
| Song chắn rác | Thay song gãy, lưới mắt nhỏ | Bảo trì |
| Quanh miệng hố ga | Soi dấu bùn, phân chuột mỗi lượt | Nhà thầu |
| Cống chung ngoài rào | Báo khi ứ, tràn | Nhà máy báo công ty hạ tầng |
Chuột nhắt lọt khe 6 mm, chuột cống khoảng 12 mm; lưới chắn theo cỡ chuột nhắt thì chặn được cả hai.
Nhà ở công nhân liền kề ảnh hưởng ra sao?
KCN Tân Bình có ba khu nhà ở công nhân liền kề. Gián và rệp giường theo người, theo túi đồ vào phòng thay đồ, căng tin, phòng nghỉ ca. Khách điện tử đánh giá theo bộ quy tắc lao động RBA v8.0, khách may mặc theo SMETA 7.0; cả hai đều xem chỗ này.
| Khu của nhà máy | Côn trùng | Làm gì |
|---|---|---|
| Phòng thay đồ | Gián, rệp | Kiểm theo dãy tủ, nhất là khi công nhân báo bị đốt |
| Căng tin, bếp ăn ca | Gián Đức | Gel ở khe tủ, rãnh mỡ, gầm bồn rửa |
| Phòng nghỉ ca | Rệp giường, muỗi | Kiểm giường, nệm; lưới cửa |
Cách chặn rệp theo người ra vào có ở bài phòng ngừa rệp giường.
Công viên phần mềm Quang Trung làm khác thế nào?
QTSC là toà nhà văn phòng và trường học, không phải xưởng. Chương trình làm theo toà nhà: pantry, căng tin, tầng hầm, hộp kỹ thuật, và hơn 37.000 m² cây xanh tưới đều. Lịch ở trường tránh giờ học; ở văn phòng làm sau giờ làm, cuối tuần.
- Pantry, căng tin: gel gián ở khe tủ, không phun.
- Tầng hầm, phòng rác: hộp bả khoá, kiểm hố ga.
- Cây xanh, hố tưới: dọn nước đọng mỗi tuần mùa mưa, xử lý ổ kiến gần lối vào.
- Trường học: làm ngoài giờ học, báo trước cho nhà trường.
Cách làm trong văn phòng, xem kiểm soát côn trùng văn phòng; trong trường, xem côn trùng trong trường học.
Chương trình cho nhà máy ở Tân Bình, Tân Thới Hiệp gồm gì?
Làm theo vòng nhà máy, với vòng ngoài dày ở mặt giáp dân cư và cống. Bếp ăn ca, phòng thay đồ có lịch riêng; trong xưởng chỉ dùng bẫy không thuốc. Nhịp kiểm 1 lần mỗi tháng, báo cáo tách theo mặt nhà máy.
- Mặt giáp dân cư: hộp bả khoá cách nhau 15–30 m dọc hàng rào, kiểm cả hố ga trong lô.
- Bếp ăn ca, căng tin: kiểm gián sau giờ ăn, xử lý khe tủ, rãnh mỡ, gầm bồn rửa.
- Phòng thay đồ: kiểm rệp, gián ở tủ cá nhân.
- Trong xưởng: bẫy không thuốc cách nhau 6–12 m dọc tường.
- Báo cáo xu hướng: tách mặt giáp dân cư với các mặt khác.
Chương trình có ngưỡng hành động, xem IPM cho nhà máy giữa phố (IPM là quản lý dịch hại tổng hợp); chia khu trong nhà máy, xem côn trùng trong nhà máy theo từng khu.
Mùa mưa ở ba khu này cần làm thêm gì?
Mùa mưa kéo từ khoảng tháng 5 tới tháng 11. Cống thành phố ứ nước đẩy chuột lên hố ga trong lô; cây xanh, hố tưới ở QTSC giữ nước lâu hơn. Lượt tháng mùa mưa thêm phần soi hố ga và kiểm nước đọng.
| Chỗ | Việc |
|---|---|
| Hố ga, rãnh trong lô | Soi dấu chuột sau mưa lớn |
| Hố tưới, khay chậu ở QTSC | Đổ nước mỗi tuần |
| Máng mái, sân thượng | Khơi, tránh đọng |
Trứng muỗi vằn thành muỗi trong 7–10 ngày; nước đọng phải dọn trong tuần.
Ngành trong ba khu đối chiếu chuẩn nào?
Xưởng sản xuất ở Tân Bình, Tân Thới Hiệp bán cho tập đoàn thì bị đánh giá theo bộ quy tắc lao động RBA v8.0 hoặc SMETA 7.0 ở căng tin, nhà vệ sinh. Văn phòng ở Quang Trung thường theo yêu cầu toà nhà xanh của chủ thuê; trường học theo quy định y tế trường học.
| Loại | Trang chuẩn |
|---|---|
| Xưởng sản xuất | chuẩn cho nhà máy sản xuất công nghiệp |
| Xưởng thực phẩm | chuẩn cho nhà máy thực phẩm |
| Toà nhà văn phòng | chuẩn cho ban quản lý toà nhà |
Tên RBA được giải thích ở trang thuật ngữ. Nhà máy có nhiều khách thì lấy chuẩn khắt khe nhất làm nền.
Hồ sơ tháng gồm gì?
Sơ đồ thiết bị, phiếu từng lượt, bảng xu hướng tách theo mặt hoặc theo tầng, danh sách thuốc kèm số đăng ký, việc cần sửa. Ở khu giữa phố nên ghi rõ mặt giáp dân cư và các hố ga trong lô, vì đó là nguồn chính.
- Sơ đồ lô hoặc toà nhà, ghi mặt giáp dân cư, hố ga.
- Phiếu từng lượt.
- Bảng xu hướng theo mặt, theo tầng.
- Sổ hoá chất cho đánh giá.
- Việc cần sửa, kèm ảnh và hạn.
Hình ảnh đội kỹ thuật làm ở khu công nghiệp, xem công trình thực tế tại khu công nghiệp.
Ba khu nằm cạnh những cụm nào?
Phía tây nam KCN Tân Bình là cụm Vĩnh Lộc, Tân Tạo ở Bình Tân, cũng có nhà ở công nhân trong khu. Phía tây bắc Tân Thới Hiệp là cụm Tây Bắc Củ Chi, Đông Nam, kiểu vùng ven lô rộng.
Cụm lân cận: KCN Vĩnh Lộc, Tân Tạo và KCN Tây Bắc Củ Chi, Đông Nam. Phạm vi phục vụ, xem khu vực TP.HCM.
Kỹ thuật viên tới xem tận nơi, không thu phí, rồi mới báo giá theo diện tích và số mặt chịu áp lực.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam từ năm 2020.
Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Responsible Business Alliance (RBA). Responsible Business Alliance Code of Conduct, v8.0, 2024. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Sedex (bản do VWA lưu). SMETA 7.0 Member Manual Annex 4 — The SMETA Workplace Requirements, SMETA 7.0, 2024. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). Life Cycle of Aedes Mosquitoes, 2024. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- UF/IFAS (Đại học Florida), bản lưu trên trang Bộ Nông nghiệp bang Maine. Rat and Mouse Control (Koehler & Kern), ENY-224, 2005. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Đại học Nebraska–Lincoln, Internet Center for Wildlife Damage Management (bản lưu của Sở Y tế hạt Allegheny, Hoa Kỳ). Rodent-Proof Construction and Exclusion Methods (Prevention and Control of Wildlife Damage, chương B-137), B-137, 1994. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Journal of Medical Entomology (Oxford Academic). Estimating Aedes aegypti (Diptera: Culicidae) Flight Distance: Meta-Data Analysis, 2022. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Journal of Medical Entomology, lưu trên PubMed Central. Dispersal of Culex Mosquitoes (Diptera: Culicidae) From a Wastewater Treatment Facility, PMC3278816, 2012. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- National Pest Management Association (NPMA). Determining the Best Placement for Rodent Devices at Commercial Food Buildings. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Professional Pest Manager. Rodent Bait Placement for Optimal Performance. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC). Giới thiệu QTSC · Trang chủ QTSC · Tại sao chọn QTSC. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Ban Quản lý các KCX và CN TP.HCM (HEPZA). Khu công nghiệp Tân Bình · Khu công nghiệp Tân Thới Hiệp. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
