Cách tìm ổ gián trong nhà bằng đèn pin và bẫy keo

Ổ gián không phải một cái tổ như tổ chim hay tổ kiến. Gián sống thành đám trong khe hẹp, tối và ấm, gần thức ăn và nước. Một nhà có thể có nhiều đám như vậy, mỗi đám vài con tới vài chục con, cùng phân, vỏ lột và bọc trứng. Tìm ra những đám đó là bước quyết định gián có hết hay không.

Bài này chỉ cách tìm ổ gián theo từng bước: chuẩn bị gì, soi lúc nào, đọc dấu vết ra sao, những chỗ cần soi trong từng phòng, và dùng bẫy keo để dò vị trí ổ. Đây cũng là cách kỹ thuật viên làm khi khảo sát, chỉ khác là họ quen tay hơn. Nếu chưa biết nhà có ổ hay chỉ là con lạc, đọc trước bài thấy một con gián trong nhà, có phải đã có ổ.

Ổ gián trông như thế nào?

Ổ gián là một khe hẹp có nhiều gián trú cùng nhau, kèm phân gián như hạt tiêu đen hoặc vệt nâu, vỏ lột màu nâu nhạt, bọc trứng nâu dài khoảng 8 mm, xác gián và mùi ngai ngái. Gián Đức thích khe rộng chỉ 3–5 mm, vừa đủ cho lưng chạm hai mặt khe.

Gián Đức thích ép lưng và bụng vào hai mặt khe, nên khe bản lề, khe ray ngăn kéo, khe giữa tấm ván và tường là chỗ ổ hay nằm nhất. Phân gián dày quanh miệng một khe gần như chắc ổ nằm ngay bên trong.

Cần chuẩn bị gì để tìm ổ gián?

Chỉ cần đèn pin sáng, có thể dùng đèn điện thoại; một gương nhỏ để soi góc khuất; tua vít dẹt hoặc thẻ nhựa để khều khe; găng tay; vài tấm bẫy keo; và giấy bút hoặc điện thoại để ghi điểm. Mất khoảng 30–45 phút cho một căn hộ, nhà phố lâu hơn.

• Đèn pin: loại sáng trắng, chùm hẹp, rọi sâu vào khe.
• Gương nhỏ: soi mặt dưới ngăn kéo, mặt sau ống, góc trên tủ.
• Tua vít dẹt, thẻ nhựa: khều nhẹ khe để gián chạy ra, không cạy hư tủ.
• Găng tay, khẩu trang: phân, vỏ lột gây dị ứng.
• Bẫy keo: 4–6 tấm cho căn hộ, 8–10 tấm cho nhà phố.
• Ghi chép: vẽ sơ đồ bếp, đánh dấu điểm thấy dấu.

Không cần xịt thuốc trước khi tìm. Xịt làm gián chạy tán loạn, ổ dời chỗ, việc tìm khó hơn nhiều.

Soi lúc nào thì dễ thấy gián nhất?

Ban đêm, sau khi tắt hết đèn bếp khoảng 30 phút, vì gián ra kiếm ăn khi tối và yên. Bật đèn pin đột ngột, gián chạy về ổ, nhìn hướng chạy là biết ổ ở đâu. Ban ngày thì soi dấu vết như phân, vỏ lột, bọc trứng trong khe, dễ nhìn hơn vì đủ sáng.

Thấy gián Đức ra ban ngày khi bếp vẫn sáng là dấu ổ đã quá đông, gián phải ra kiếm ăn cả khi có người. Lúc đó việc tìm ổ dễ hơn nhưng cũng cần xử lý gấp hơn.

Những chỗ nào trong bếp gián hay làm ổ?

Bếp là nơi gián Đức làm ổ nhiều nhất, thường trong vòng 2 m quanh bồn rửa và bếp nấu. Gián chọn bếp vì có đủ hơi ấm, nước và vụn thức ăn. Dưới đây là 12 chỗ cần soi, xếp theo mức hay gặp ổ, từ tủ bếp tới thiết bị điện.

1. Bản lề cửa tủ bếp: khe giữa bản lề và ván, cả tủ trên và tủ dưới.
2. Ray ngăn kéo: kéo hết ngăn ra, soi ray và đáy ngăn.
3. Gầm bồn rửa: khe quanh ống thoát, góc trong tủ, mặt dưới bồn.
4. Khoang sau tủ lạnh: khoang mô-tơ, khay hứng nước.
5. Khe dưới lò vi sóng, lò nướng: soi bằng gương.
6. Gầm bếp ga, bếp từ: khe giữa mặt bếp và tủ.
7. Khe tường sau bếp: chỗ gạch ốp tiếp giáp mặt đá.
8. Chân tủ bếp, len chân tủ: tấm che chân tủ thường có khe phía sau.
9. Kệ gia vị: chai lọ dính dầu, đường.
10. Máy pha cà phê, ấm đun: đế máy, khay nước.
11. Nồi cơm điện: đế nồi, khe dưới.
12. Hộp điện, ổ cắm: khe quanh mặt ổ cắm gần bếp.

Bài trứng gián trong tủ bếp, cách nhận ra và gỡ bỏ có thêm chi tiết về soi bọc trứng trong những khe này.

Nhà tắm, ban công có ổ gián ở đâu?

Nhà tắm và ban công hay có gián Mỹ, ít khi có ổ gián Đức. Chỗ cần soi là phễu thoát sàn, khe quanh chân bồn cầu, gầm lavabo, khe ống xuyên sàn, hộp kỹ thuật, máy giặt và chỗ để chậu, xô ẩm. Gián Mỹ thường không trú lâu trong nhà mà lên từ cống rồi về.

Thấy gián Đức non trong tủ lavabo nghĩa là có ổ trong nhà tắm, thường vì tủ ẩm và có xà phòng, giấy vệ sinh. Bài gián Mỹ bò lên từ cống, chặn đường lên thế nào chỉ cách chặn ở phễu thoát sàn.

Phòng ngủ, phòng khách có thể có ổ gián không?

Có, nhưng ít hơn bếp. Gián vào phòng ngủ, phòng khách khi có đồ ăn, thùng carton, sách báo cũ, hoặc khi ổ ở bếp đã quá đông. Chỗ cần soi là gầm giường, tủ đầu giường có đồ ăn vặt, sau tivi, router, kệ sách, tủ giày, và khe chân tường gỗ.

• Tủ đầu giường, bàn học: vụn bánh, ly nước để qua đêm.
• Sau tivi, đầu thu, router: ấm, ít bị động.
• Kệ sách, thùng carton cũ: giấy, keo dán là thức ăn và chỗ trú.
• Tủ giày: tối, có mùi, ít mở.
• Khe chân tường gỗ, ván sàn: gián Đức trú ở khe ván.
• Sofa, gầm ghế: vụn đồ ăn rơi khi xem tivi.

Thấy gián ở phòng ngủ mà bếp sạch, nên tìm đồ ăn vặt, ly nước ngọt, thùng carton cất lâu. Bài điều gì thu hút gián trong phòng ngủ nói rõ hơn.

Đọc phân gián để đoán khoảng cách tới ổ thế nào?

Phân gián dày đặc, nhiều lớp, có cả vệt nâu bám là ổ ở ngay đó. Phân lấm tấm thưa, vài hạt rải rác là đường gián đi qua. Lần theo hướng phân dày dần là tới ổ. Phân mới đen bóng, phân cũ xám và khô, giúp biết ổ còn hoạt động không.

Lau sạch phân ở một khe rồi xem lại sau 3 ngày. Có phân mới là ổ vẫn còn. Đây là cách đơn giản để biết việc xử lý có tác dụng hay không. Bài phân chuột khác phân gián và phân thằn lằn ở đâu giúp không nhầm phân gián với phân con khác.

Đặt bẫy keo để dò vị trí ổ thế nào?

Đặt 4–6 tấm bẫy keo ở các điểm nghi ngờ, sát chân tường hoặc sát khe, vì gián đi men theo cạnh. Để yên 3–7 đêm, không dời bẫy. Sau đó đếm gián trên từng tấm, ghi theo vị trí. Tấm nhiều gián non nhất là gần ổ nhất, vì gián non ít khi đi xa ổ.

1. Vẽ sơ đồ bếp và các phòng có gián.
2. Đặt bẫy sát chân tủ bếp, gầm bồn rửa, sau tủ lạnh, cạnh bếp ga, trong tủ lavabo.
3. Đánh số từng tấm bẫy trên sơ đồ.
4. Không dời bẫy trong 3–7 đêm.
5. Đếm gián trưởng thành và gián non trên từng tấm.
6. Dồn thêm bẫy quanh tấm có nhiều gián non nhất để thu hẹp vùng tìm.

Bẫy dính nhiều gián là thông tin, không phải cách diệt. Bài bẫy dính gián không bắt được con nào là sao giải thích khi bẫy trống.

Gián Đức và gián Mỹ làm ổ khác nhau thế nào?

Gián Đức làm ổ trong nhà, trong khe hẹp ấm gần bếp, thiết bị điện, sống cả đời trong đó. Gián Mỹ ổ chính thường ở cống, hố ga, rãnh, tầng hầm ẩm, chỉ lên nhà để kiếm ăn. Tìm ổ gián Đức là soi khe tủ; tìm nguồn gián Mỹ là kiểm cống, phễu, hố ga.

Nhà có cả hai loài cần làm cả hai việc. Chỉ chấm gel trong tủ thì gián Mỹ vẫn lên từ cống; chỉ chặn cống thì ổ gián Đức trong tủ vẫn còn.

Tìm thấy ổ rồi thì làm gì?

Không xịt thuốc vào ổ. Hút bụi khe để lấy bớt gián, phân, bọc trứng; lau khe bằng khăn ẩm; chấm gel 0,1–0,3 g mỗi điểm ở miệng khe, mỗi ổ 2–3 điểm; đặt bẫy theo dõi. Ghi lại vị trí từng ổ để lần sau kiểm lại đúng chỗ.

• Hút bụi: dùng đầu hút nhỏ, đổ túi bụi vào túi ni lông buộc kín.
• Lau khe: khăn ẩm có chút nước rửa chén, để khô.
• Chấm gel: ở miệng khe, cạnh đường gián đi, không bôi kín cả khe.
• Không xịt thuốc gần gel: gián sẽ né gel.
• Không lau chỗ gel: trong 14 ngày.
• Kiểm lại: ngày 7 và ngày 14, xem gel còn hay hết, có phân mới không.

Gel bị gián ăn hết sau vài ngày là dấu ổ đông, cần chấm thêm. Gel còn nguyên sau 7 ngày mà gián vẫn có, có thể gián không thích gel đó hoặc gel đặt sai chỗ. Bài gel diệt gián có an toàn không nói thêm về chỗ đặt gel trong nhà có trẻ nhỏ.

Những sai lầm hay gặp khi tìm ổ gián?

Sai lầm thường gặp nhất là xịt thuốc trước khi tìm, chỉ soi chỗ dễ thấy như mặt bếp, sàn, và bỏ qua khoang sau tủ lạnh, ray ngăn kéo, hộp điện. Sai lầm thứ hai là soi ban ngày khi bật đèn sáng, gián đã nấp kín, nên tưởng nhà ít gián.

Cùng nhóm bài về gián, anh chị có thể đọc thêm diệt gián rồi mà vẫn còn, vì sao và gián không ăn gel, phải làm sao.

Nhà nhiều tầng, nhà phố thì tìm ổ theo thứ tự nào?

Bắt đầu từ bếp, vì đó là nơi gián Đức làm ổ nhiều nhất, rồi tới nhà tắm, phòng ăn, phòng khách, phòng ngủ, và cuối cùng là sân, hố ga, kho, gầm cầu thang. Nhà nhiều tầng nên soi từng tầng theo cùng thứ tự, ghi sơ đồ riêng cho mỗi tầng.

Nhà phố có bếp ở tầng trệt thường có hố ga sân sau, rãnh thoát nước sát bếp, là nơi gián Mỹ sinh. Mở nắp hố ga lúc tối, rọi đèn: thấy hàng chục gián Mỹ trên thành hố là nguồn chính đã rõ. Đậy nắp có lưới, đặt bả trong hố ga là bước cần làm song song với soi ổ trong nhà.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi đã soi mà không tìm ra ổ dù gián vẫn nhiều, khi ổ nằm trong chỗ khó tới như tủ âm tường, thiết bị âm tủ, trần thạch cao, khi có cả gián Đức và gián Mỹ, hoặc khi bẫy cho thấy nhiều ổ phân tán. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu soi từng khe theo sơ đồ, đếm số ổ qua phân, vỏ lột và bọc trứng, chấm gel vào đúng ổ, đánh dấu điểm gel trên phiếu, phun tồn lưu cổ cống với gián Mỹ, kiểm lại ngày 7–14 theo phiếu. Mỗi lần tới nhà ở thường mất 60–90 phút. Xem trang dịch vụ diệt gián, cách bố trí theo nhà ở và căn hộ, và giá tại bảng giá diệt gián nhà ở.