Phân gián, chuột và thằn lằn khác nhau thế nào?

Phân gián, phân chuột và phân thằn lằn khác nhau ở điểm nào?

Khác ở ba chỗ: cỡ viên, hình hai đầu và chỗ nằm. Phân gián nhỏ, dồn quanh khe trú. Phân chuột là viên rời dài vài mm tới hơn một đốt ngón tay, rải dọc lối đi. Phân thằn lằn là viên sẫm có một đầu trắng, rơi ngay dưới chỗ nó hay đậu.

Phân gián trông như thế nào?

Với gián Đức, loài nhỏ 10–15 mm hay ở tủ bếp, phân là những chấm đen nâu như hạt tiêu xay, dính chặt lên mặt gỗ, nhựa. Tài liệu của Đại học Texas A&M tả đúng như vậy và khuyên soi đèn pin quanh khe trú, vì phân luôn dồn dày ở miệng khe chứ không rải đều.

Gián lớn như gián Mỹ để lại viên riêng lẻ, hình trụ, hai đầu tù. Nhìn bằng kính lúp thấy các gờ chạy dọc thân viên, điểm mà phân chuột không có. Ở góc tủ lâu ngày còn thấy vệt quệt sẫm màu trên cạnh ván, nơi gián bò ra vào mỗi đêm.

Vì sao phân gián dồn thành mảng quanh một chỗ?

Vì phân gián không chỉ là chất thải. Tài liệu của Đại học Bang North Carolina ghi phân gián Đức mang các chất khiến gián ở mọi tuổi tìm tới và ở lại, và có hơn 40 tín hiệu hoá học như thế. Mảng phân càng dày thì chỗ đó càng hút thêm gián về trú.

Nói cách khác, mảng phân chỉ thẳng vào ổ. Kỹ thuật viên soi khe bản lề, gáy ngăn kéo, khoang mô-tơ tủ lạnh; chỗ nào phân dày nhất là chỗ chấm gel đầu tiên. Gián Đức sống trong khe hẹp 0,8–4,8 mm, nên mảng phân thường nằm ngay mép một khe mà mắt thường khó thấy. Phân chỉ là một dấu sớm; vỏ lột, bọc trứng và cách đặt bẫy keo để biết chắc có ở bài nhà có gián không, nhìn dấu hiệu nào.

Phân chuột nhắt, chuột mái và chuột cống khác nhau ra sao?

Khác nhau rõ nhất ở chiều dài. Chuột nhắt để phân 3–6 mm như hạt gạo, nhọn hai đầu. Chuột mái để phân 7–12 mm, hình thoi. Chuột cống để phân dài 15–20 mm, hai đầu tù. Cả ba đều là viên rời, cứng dần khi khô, không có gờ dọc như phân gián.

Chỗ nằm cũng gợi ý loài. Chuột nhắt đi quanh quẩn gần ổ nên phân tụ trong ngăn kéo, gầm tủ. Chuột mái leo giỏi, phân nằm trên nóc tủ, máng cáp, trần thạch cao. Chuột cống ở tầng trệt, phân dọc chân tường gần cống. Nếu phân nằm trên trần, cách đọc thêm tiếng động có ở bài tiếng động trên trần ban đêm là con gì.

Phân tươi của chuột đen bóng, mềm; phân vài ngày trở lên thì xám, khô, bóp là vụn. Thấy cả phân tươi lẫn phân cũ ở cùng một chỗ là chuột vẫn đang qua lại. So thêm đuôi, tai và cỡ thân ở trang ba loài chuột trong nhà: nhận ra bằng phân và đuôi; các dấu khác như vết gặm, vệt bẩn chân tường có ở bài sáu dấu hiệu cho biết nhà đang có chuột.

Phân thằn lằn có gì dễ nhận?

Dễ nhận nhất là cái đầu trắng. Thằn lằn và thạch sùng là bò sát, thải chất thừa đạm dưới dạng urat đặc màu trắng thay cho nước tiểu lỏng, và urat ra cùng một lần với phân. Vì vậy mỗi viên có một phần sẫm và một chóp trắng, cỡ gần bằng phân chuột mái.

Phân thằn lằn rơi theo chiều thẳng đứng, ngay dưới chỗ nó đậu rình mồi: dưới bóng đèn, sau khung tranh, mép trần, bệ cửa sổ, nóc tủ treo tường. Nhà có nhiều phân thằn lằn thường là nhà có nhiều côn trùng bay quanh đèn. Cách nhận thạch sùng, tắc kè và khi nào đáng lo có ở trang thằn lằn nhà: thạch sùng, tắc kè và khi nào đáng lo. Thạch sùng có ăn gián nhưng không thay được việc xử lý, xem con gì ăn gián: thằn lằn, tắc kè hay nhện.

Tự kiểm phân tại nhà theo thứ tự nào?

Làm trong khoảng 15 phút, với găng tay, đèn pin, khăn giấy ẩm và một hạt gạo để so cỡ. Mục đích là trả lời hai câu: phân của con gì, và con đó còn đang ra vào không. Không cần gửi mẫu đi đâu, vì ba loài này khác nhau đủ rõ để nhận bằng mắt.

1. Đeo găng, soi đèn pin nghiêng sát mặt tủ, chân tường, nóc tủ; ánh sáng xiên làm chấm phân nổi rõ.
2. Đặt hạt gạo cạnh viên phân để so: nhỏ hơn nhiều là gián, cỡ hạt gạo là chuột nhắt, dài gấp đôi trở lên là chuột mái hoặc chuột cống.
3. Nhìn hai đầu viên: có chóp trắng là thằn lằn; nhọn là chuột; tù và có gờ là gián lớn.
4. Quệt nhẹ bằng khăn ẩm: chấm nhoè thành vệt nâu là phân gián; viên giữ nguyên hình là phân chuột.
5. Chụp ảnh, ghi chỗ, rồi dọn sạch khu đó.
6. Soi lại đúng chỗ ấy sau 2–3 đêm: có phân mới là con vật vẫn đang hoạt động ở đó.

Dọn phân gián, phân chuột thế nào cho an toàn?

Phân chuột không quét khô, không hút bụi. Hướng dẫn của CDC Hoa Kỳ là mở cửa 30 phút trước khi dọn, đeo găng, xịt thuốc tẩy pha loãng hoặc chất khử khuẩn cho thật ướt, ngâm 5 phút rồi mới lau bằng khăn giấy và bỏ vào thùng rác có nắp.

Lý do là quét hay hút làm bụi phân lẫn mầm bệnh bay vào không khí. Phân gián thì chứa chất gây dị ứng, nên lau bằng khăn ẩm để khỏi tung bụi, rồi rửa tay kỹ. Nhà có người hen suyễn hay trẻ nhỏ hay ho về đêm mà tủ bếp đầy phân gián, nên hỏi bác sĩ về dị ứng gián. Phân thằn lằn lau như vết bẩn thường, rửa tay sau đó. Bệnh chuột truyền qua phân, nước tiểu gồm những gì có ở bài chuột truyền bệnh gì cho người, lây qua đường nào.

Biết là phân của con gì rồi thì xử lý tiếp ra sao?

Mỗi loài một hướng. Với gián, kỹ thuật viên chấm gel vào khe có mảng phân dày, rắc thuốc bột vào chân bàn rỗng, đặt bả hạt chỗ khuất và phun tồn lưu dọc chân tường, cổ cống. Gián bò qua lớp thuốc chết từ từ và mang thuốc về ổ, nên đàn giảm dần qua vài tuần.

Thuốc gián dùng loại có trong danh mục Bộ Y tế cho phép; chi tiết một buổi làm có ở trang dịch vụ diệt gián: bơm gel trong tủ bếp, chặn cống. Với chuột, bên trong nhà chỉ đặt bẫy hoặc hộp giám sát không thuốc, trạm chuột 6–12 m một hộp; trạm bả có khoá đặt ở vành đai ngoài, cách nhau 15–30 m. Bả trong nhà chỉ đặt khi chủ nhà yêu cầu, vì chuột ăn bả chết trong vách sẽ bốc mùi. Cách bố trí nằm ở trang dịch vụ diệt chuột: bẫy bên trong, trạm bả vành đai ngoài.

Thằn lằn thì không cần diệt; giảm côn trùng bay quanh đèn là phân thằn lằn tự thưa. Lần xử lý đầu làm gián, chuột giảm rõ, còn giữ ở mức thấp cần kiểm lại theo lịch: kiểm soát côn trùng định kỳ đi mỗi tháng một lượt, riêng chuột 4 lần mỗi tháng để kiểm trạm, bẫy từng tuần. Chưa chắc là gián Đức hay gián Mỹ thì so hình ở trang bốn loài gián hay gặp trong nhà; các bài nhận diện khác nằm ở nhánh nhận diện gián.