Gián không ăn gel, phải làm sao?

Gel diệt gián là cách được người làm nghề dùng nhiều nhất với gián Đức, vì gián ăn rồi mang thuốc về ổ. Nhưng có những bếp chấm gel cả tuần, mở tủ ra gel vẫn còn nguyên, gián bò ngang qua như không thấy. Người ta nghĩ gel dỏm, nhưng thường lỗi nằm ở chỗ đặt, cách giữ gel, hoặc ở chính bếp.

Bài này đi qua từng lý do gián không ăn gel, cách tự thử để biết lý do nào đúng với nhà mình, cách đổi gel cho đúng, và những việc cần làm cùng lúc để gel có tác dụng. Bài chỉ nói chung về loại gel, không nêu tên sản phẩm hay hoạt chất cụ thể.

Vì sao gián không ăn gel?

Có sáu lý do hay gặp: gel đặt xa ổ hoặc ngoài đường gián đi, gel cũ khô cứng, bếp còn nhiều thức ăn khác ngon hơn, gel dính mùi thuốc xịt hay nước tẩy, gián đã quen nền bả hoặc hoạt chất của gel đó, và con gián thấy được không phải gián Đức.

Nhiều nhà có hai, ba lý do cùng lúc, ví dụ vừa xịt thuốc vừa chấm gel ở mặt tủ trống. Sửa từng lý do, gel thường bắt đầu được ăn sau 1–3 ngày.

Gel đặt sai chỗ thì gián có tìm tới không?

Ít khi. Gián Đức kiếm ăn gần ổ, đi men theo cạnh khe, chân tường, mép tủ. Gel đặt giữa mặt tủ, giữa sàn, cách ổ hơn 30–50 cm thường bị bỏ qua, nhất là khi bếp có thức ăn khác. Chỗ tốt nhất là miệng khe có phân gián dày, mép bản lề, ray ngăn kéo.

• Đúng: miệng khe bản lề có phân, ray ngăn kéo, góc trong tủ bếp, khe quanh ống dưới bồn rửa, mép khoang mô-tơ tủ lạnh.
• Sai: giữa mặt tủ, giữa sàn, trên mặt bếp nóng, chỗ bị nắng chiếu, trong ngăn chứa chén bát.
• Kích thước: chấm nhỏ cỡ hạt đậu xanh, 0,1–0,3 g mỗi điểm.
• Số điểm: mỗi ổ 2–3 điểm; bếp nhà thường cần 1 điểm mỗi m² sàn bếp, nhiều hơn ở chỗ có ổ.

Trước khi chấm, tìm ổ bằng đèn pin và phân gián. Không biết ổ ở đâu thì chấm gel cũng như đoán. Xem cách tìm ở bài cách tìm ổ gián trong nhà bằng đèn pin và bẫy keo.

Gel cũ, gel khô thì có còn tác dụng không?

Gel khô cứng thì gián ít ăn vì mất độ ẩm và mùi hấp dẫn. Gel bị khô nhanh khi chấm gần bếp nóng, dưới đèn, chỗ có gió máy lạnh thổi, hoặc gel đã để lâu sau khi mở ống. Gel trong ống mở lâu, để trong xe nóng, cũng có thể kém đi.

Bảo quản ống gel nơi mát, tránh nắng, đậy nắp kín sau khi dùng, và dùng trong thời hạn ghi trên nhãn. Bài mua thuốc diệt gián Đức, xem gì trên nhãn chỉ cách đọc hạn dùng và số đăng ký.

Bếp còn nhiều đồ ăn thì gián có bỏ gel không?

Có. Gel phải cạnh tranh với mọi thứ gián ăn được trong bếp: dầu mỡ bám bếp, vụn cơm, đường, bánh, thức ăn thú cưng, chén bát để qua đêm, rác. Khi đồ ăn khác nhiều và dễ lấy, gián ăn gel ít hơn và chậm hơn. Dọn bếp gọn giúp gel trở thành món dễ tìm nhất.

1. Tối nào cũng rửa chén, không để chén bát ngâm qua đêm.
2. Lau mặt bếp, quanh bếp ga, chỗ dầu mỡ bám nhiều.
3. Đậy nắp thùng rác, đổ rác mỗi tối.
4. Cất đồ khô, đường, bánh vào hộp kín.
5. Thức ăn thú cưng không để qua đêm.
6. Lau khô bồn rửa trước khi đi ngủ, vì gián cũng cần nước.

Khi dọn, nhớ tránh lau trúng các chấm gel. Đánh dấu chỗ chấm gel bằng một mẩu băng keo nhỏ cạnh đó để người nhà biết.

Xịt thuốc, lau nước tẩy có làm gián né gel không?

Có. Gián né mùi thuốc xịt, nước lau sàn có mùi mạnh, nước tẩy rửa mạnh. Gel bị dính hoặc đặt gần chỗ vừa xịt, vừa lau thường còn nguyên. Đây là lý do người làm nghề tách gel và phun tồn lưu ra hai khu riêng, và dặn chủ nhà không lau chỗ gel trong 14 ngày.

Nếu đã lỡ xịt, lau sạch khu đó bằng nước thường, chờ khô, rồi chấm gel mới. Đừng chấm gel đè lên chỗ còn mùi thuốc xịt.

Gián quen gel là sao?

Gián Đức sinh nhiều lứa mỗi năm, nên khi một nhà dùng mãi một loại gel, gián sống sót có thể không thích nền bả đó, hoặc chịu được hoạt chất đó tốt hơn. Đã có nghiên cứu công bố trên tạp chí Science năm 2013 cho thấy một số quần thể gián Đức né vị ngọt glucose trong bả.

Hai kiểu "quen" hay gặp:

• Né nền bả: gián chạm vào gel rồi bỏ đi, không ăn. Thường do nền bả có vị mà gián đã học cách tránh, như một số loại đường. Cách xử lý là đổi sang gel có nền bả khác.
• Chịu thuốc: gián ăn gel nhưng chết rất chậm hoặc không chết. Thường do dùng một nhóm hoạt chất quá lâu. Cách xử lý là đổi sang gel thuộc nhóm hoạt chất khác.

Khi đổi, đọc nhãn xem hoạt chất ghi trên ống, chọn loại có hoạt chất khác hẳn loại cũ, không chỉ khác tên thương mại. Hai sản phẩm khác tên có thể cùng một hoạt chất.

Thử thế nào để biết gián có ăn gel hay không?

Chấm 2–3 điểm gel nhỏ lên mẩu giấy bìa đặt sát miệng khe có phân, kiểm sau 24 giờ và 72 giờ. Gel giảm hoặc hết là gián ăn. Gel còn nguyên, có phân gián mới quanh mẩu giấy là gián đi qua mà không ăn. Có thể đặt hai loại gel cạnh nhau để so.

1. Cắt 2 mẩu giấy bìa nhỏ cỡ 3×3 cm.
2. Chấm gel loại A lên một mẩu, gel loại B lên mẩu kia.
3. Đặt hai mẩu cạnh nhau sát miệng khe có phân gián.
4. Kiểm sau 24 giờ, 72 giờ; chụp ảnh để so.
5. Loại nào hết nhanh hơn thì gián ăn loại đó.
6. Bỏ mẩu giấy vào túi kín sau khi thử, chấm loại gián ăn vào các ổ.

Thử bằng mẩu giấy giúp nhìn rõ gel có giảm không, và gom lại dễ, không bám bẩn tủ. Ở nhà có trẻ nhỏ, đặt mẩu giấy ở chỗ trẻ không với tới.

Gián Mỹ có ăn gel không?

Có ăn, nhưng gel không phải cách chính với gián Mỹ. Gián Mỹ ổ ở cống, hố ga, nên gel trong tủ bếp ít khi tới được nguồn. Với gián Mỹ, người làm nghề dùng phun tồn lưu ở cổ cống, chân tường nhà tắm, bả hạt trong hố ga, và chặn phễu thoát sàn bằng nắp lưới.

Nếu gián thấy trong nhà là gián Mỹ to nâu đỏ, gel trong tủ không được ăn là chuyện dễ hiểu. Bài con gì trông giống gián mà không phải gián giúp nhận loài trước khi chọn cách làm.

Có nên trộn gel với đường, sữa cho gián thích ăn không?

Không nên. Trộn thêm đường, sữa, bơ đậu phộng vào gel làm loãng thuốc, làm hỏng cấu trúc gel, gel nhanh khô và mốc, lại thu hút kiến. Nếu gián đã né nền bả có đường, thêm đường càng làm gián né hơn. Đổi gel có nền bả khác đúng cách hơn tự trộn.

• Không trộn gel với thức ăn, không pha loãng gel.
• Không chấm gel lên đồ ăn để dụ gián.
• Không dùng gel chung với bả kiến cùng chỗ, kiến sẽ ăn hết gel.
• Không bóp gel vào lọ khác để dùng dần.

Gel được làm để giữ độ ẩm, mùi và lượng thuốc vừa đủ. Tự chế làm mất những thứ đó, và còn có thể khiến trẻ nhỏ, thú cưng ăn phải vì có mùi thơm của đồ ăn.

Chấm gel ở nhà có trẻ nhỏ, thú cưng thế nào?

Chấm vào khe sâu, mặt dưới kệ, trong tủ có khoá trẻ em, sau thiết bị, nơi trẻ và thú cưng không với tới. Chấm nhỏ, ít mỗi điểm, không chấm trên sàn trống, mặt bàn, mép tủ thấp. Rửa tay sau khi chấm, cất ống gel trên cao, đọc kỹ hướng dẫn an toàn trên nhãn.

Nếu trẻ lỡ nuốt gel, giữ ống gel để biết thành phần và gọi ngay cho cơ sở y tế gần nhất. Bài gel diệt gián có an toàn không nói thêm về an toàn khi dùng gel trong nhà.

Sau khi đổi gel, bao lâu thì thấy kết quả?

Gián bắt đầu ăn gel mới thường trong 1–3 ngày. Gián đã ăn gel chết dần trong vài ngày, nhiều con chết trong khe, nên không phải lúc nào cũng thấy xác. Số gián giảm rõ sau 1–2 tuần. Lứa non từ bọc trứng sót xuất hiện ở tuần 3–4, ăn gel còn lại thì chết.

Bài gián dính thuốc bao lâu thì chết nói chi tiết hơn về thời gian chết theo loại thuốc. Cùng nhóm bài về gián, anh chị có thể đọc thêm gián chui vào tai, phải làm gì ngay và trộn các loại thuốc diệt côn trùng với nhau có sao không.

Vì sao chấm gel xong lại thấy gián nhiều hơn?

Đó thường là dấu gel đang có tác dụng. Gián ăn gel bị ảnh hưởng thần kinh, mất phương hướng, bò ra chỗ sáng, ra cả ban ngày trước khi chết. Trong 1–3 ngày đầu, thấy gián bò ra nhiều hơn, chết ngửa giữa sàn là chuyện bình thường, không phải gel làm gián sinh thêm.

• Ngày 1–3: gián ra nhiều, chạy chậm, chết rải rác; đừng xịt thêm.
• Ngày 4–7: gián ít dần, xác gián ở gần khe và giữa sàn.
• Tuần 2: số gián giảm rõ, có thể thấy gián non lứa mới.
• Nếu ngày 7 vẫn đông như cũ: kiểm gel có bị ăn không.

Quét xác gián mỗi ngày bằng chổi và hốt rác, bỏ vào túi kín. Một phần gián chết trong khe, gián khác ăn xác và phân của con đã ăn gel cũng bị ảnh hưởng, nên không phải lúc nào cũng thấy hết xác. Bài làm gì nếu có gián chết trong nhà chỉ cách dọn an toàn.

Gel khác bả hạt, bả viên, trạm bả thế nào?

Gel dẻo, bám được vào khe, hợp với gián Đức trong tủ bếp. Bả hạt khô, rời, hợp với chỗ ẩm rộng như hố ga, rãnh, nơi gián Mỹ sống. Trạm bả là hộp nhựa chứa bả bên trong, an toàn hơn ở nhà có trẻ nhỏ, nhưng gián phải chui vào trạm mới ăn được.

Gián không ăn gel trong tủ bếp có khi chỉ vì loài gián đó cần dạng bả khác ở chỗ khác. Gián Mỹ ở nhà tắm thì bả hạt trong hố ga và nắp lưới phễu thoát sàn mới là việc chính. Xem thêm cách chặn ở bài gián Mỹ bò lên từ cống, chặn đường lên thế nào.

Bếp nhà hàng gián không ăn gel thì kiểm gì?

Bếp nhà hàng nhiều thức ăn, nhiều nhiệt, và ca dọn lau rửa liên tục. Gián không ăn gel ở bếp quán thường vì gel bị lau, bị khô do nhiệt bếp, hoặc bị dầu mỡ phủ. Cần kiểm vị trí gel theo phiếu, chấm ở khe khung kệ, chân thiết bị, xa vùng nóng.

• Gel bị lau: đánh dấu điểm gel, dặn ca dọn tránh, chấm ở khe mặt dưới kệ thay vì mép trên.
• Gel khô vì nhiệt: không chấm gần bếp lửa, lò nướng, máy rửa chén xả hơi nóng.
• Gel bị dầu phủ: chấm ở khe khuất, không chấm trên mặt có dầu bắn.
• Thức ăn cạnh tranh: dọn vụn dưới gầm bếp, đậy thùng rác, rửa lưới rãnh mỗi ngày.
• Kiểm lại thường xuyên: bếp quán nên kiểm gel mỗi 2 tuần trong tháng đầu.

Bài đặt bẫy giám sát gián ở đâu trong bếp chỉ các điểm đặt bẫy để biết gel có làm số gián giảm không.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi đã đổi gel mà gián vẫn không ăn, khi không tìm ra ổ để chấm, khi bếp có cả gián Đức và gián Mỹ, hoặc khi nhà có trẻ nhỏ và không muốn tự dùng thuốc. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, xem gel cũ, phân gián và ổ trước khi chọn gel mới.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu đổi hoạt chất gel khi gián đã quen, chấm 0,1–0,3 g mỗi điểm vào đúng miệng khe, mỗi ổ 2–3 điểm, đặt phun tồn lưu cách xa điểm gel, đánh dấu điểm trên phiếu, kiểm lại ngày 7–14. Gel không cần rời nhà. Xem trang dịch vụ diệt gián, đặc điểm loài ở gián Đức, và giá tại bảng giá diệt gián nhà ở.