Mùa nắng nóng cần phòng côn trùng gây bệnh nào?

Mùa nắng nóng ở TP.HCM cần phòng những loài gây bệnh nào?

Bốn loài cần để ý nhất là muỗi vằn, ruồi, gián và chuột. Ở TP.HCM, cái gọi là mùa hè thực ra là mấy tháng nắng nóng cuối mùa khô, khoảng tháng 3–5. Trời nóng làm rác phân huỷ nhanh, nước dự trữ tăng, còn nước ngoài trời thì khan, nên các loài này dồn vào sát nhà.

Mùa mưa có những việc khác hẳn, vì côn trùng vào nhà do cống ngập và nước đọng khắp nơi, xem bài điểm chặn riêng cho từng loài khi trời mưa.

Vì sao mùa khô vẫn có sốt xuất huyết?

Vì muỗi vằn không cần mưa, nó cần nước sạch đứng yên. Mùa nắng, nhiều nhà trữ nước trong lu, bể, thùng nhựa, và mỗi vật chứa không đậy là một ổ đẻ. HCDC ghi phường Bình Tiên có 75 ca sốt xuất huyết trong quý 1/2026, tức ngay giữa mùa khô.

Ở 28–32 °C, trứng gặp nước thành muỗi trong 7–10 ngày, nên một lu nước quên đậy một tuần là đủ ra một lứa. Muỗi vằn đốt ban ngày, nhiều nhất lúc 6–8 giờ sáng và 16–18 giờ. Bài này không thay tư vấn y tế: nghi sốt xuất huyết thì đi khám ngay, không tự hạ sốt rồi chờ. Muỗi vằn truyền những bệnh gì có ở bài sốt xuất huyết và Zika do muỗi vằn truyền. Trứng bám thành lu chờ nước nhiều tháng cũng là lý do muỗi vằn vẫn quanh nhà khi đã dứt mưa.

Giữ nước dự trữ thế nào để không thành ổ muỗi?

Đậy kín mọi vật chứa bằng nắp khít hoặc vải màn buộc chặt, và cọ thành lu mỗi tuần một lần. Cọ thành quan trọng vì trứng muỗi bám khô trên thành ngay trên mặt nước, trứng chịu khô tới 8 tháng, chỉ thay nước mà không cọ thì trứng vẫn còn đó.

• Lu, bể, thùng nhựa trữ nước: nắp khít, không hở mép; cọ thành mỗi tuần.
• Bình hoa, bình cây thuỷ canh: thay nước và rửa bình mỗi tuần.
• Khay lót chậu cây, khay hứng nước máy lạnh: đổ nước, lau khô.
• Chén nước cho chó mèo, khay kê chân tủ chống kiến: thay nước mỗi ngày.
• Vật chứa không dùng ngoài sân: úp ngược hoặc bỏ đi.

Chỗ muỗi đẻ trong nhà ở, căn hộ có ở trang muỗi trong nhà ở, căn hộ: chậu cây, khay điều hoà.

Rác và ruồi: vì sao phải đổ rác mỗi ngày?

Vì nắng nóng làm rác hữu cơ phân huỷ nhanh và làm vòng đời ruồi ngắn lại. Ở khoảng 30 °C, ruồi nhà chỉ 7–10 ngày cho một lứa, trứng nở sau 8–24 giờ. Rác để hai ngày mới đổ là đủ thời gian cho trứng thành dòi ngay trong thùng.

Đổi sang đổ rác mỗi ngày, buộc kín túi, rửa thùng mỗi tuần và dùng thùng có nắp đậy khít. Rác nhà bếp ướt như vỏ trái cây, xương, thức ăn thừa thì gói riêng trước khi bỏ vào thùng. Ruồi mang vi khuẩn gì từ rác lên thức ăn có ở bài tả, lỵ, thương hàn và các bệnh do ruồi mang.

Gián và thức ăn: lau khô và cất kín ra sao?

Lau khô bồn rửa, mặt bếp trước khi đi ngủ, và chuyển đồ khô như gạo, bột, đường sang hộp có nắp. Mùa nắng, gián tìm nước quanh bồn rửa và nhà tắm nhiều hơn, nên một bồn rửa ướt qua đêm là đủ giữ gián lại trong bếp.

Ăn xong dọn ngay, không để chén bẩn qua đêm; đậy thoát sàn nhà tắm ít dùng và đổ nước giữ bẫy nước mỗi tuần để gián không bò lên từ cống. Vì sao cắt nước có tác dụng hơn cắt thức ăn có ở bài với gián, vì sao cắt nước quan trọng hơn.

Chuột vào nhà tìm nước thì chặn thế nào?

Trong những đợt nắng dài, chuột vào nhà không chỉ vì đói mà vì khát. Chén nước vật nuôi để qua đêm, bồn rửa còn đọng nước và khay hứng máy lạnh đều là nguồn nước ổn định. Cất chén nước ban đêm, lau khô bồn và bịt lối vào ở chân tường là ba việc chính.

Khe quanh ống máy lạnh xuyên tường, ống thoát nước và khe dưới cửa sau là lối vào hay gặp. Nhét lưới thép vào lỗ lớn rồi trám vữa bên ngoài, vì chuột gặm được keo bọt nở. Cục nóng máy lạnh đặt sát đất sau nhà cũng là chỗ chuột trú và uống nước ngưng. Chỗ chuột trú trong nhà ở có ở trang chuột trong nhà ở, căn hộ: trần, bếp và lối vào.

Rà những gì mỗi tuần trong mấy tháng nắng?

Sáu điểm dưới đây rà được trong khoảng 20 phút, làm vào cuối tuần. Mỗi điểm nhắm một loài, nên bỏ điểm nào là để hở loài đó. Ghi ngày rà lên tờ giấy dán tủ lạnh để cả nhà biết tuần này đã làm chưa.

Khi nào cần người làm?

Khi đã làm đủ danh mục mà vẫn bị muỗi đốt ban ngày trong nhà hơn một tuần, thấy dòi trong rãnh hay khu rác chung, thấy gián con trong tủ bếp, hoặc thấy phân chuột mới. Lúc đó nguồn nằm ở chỗ khuất hoặc ở phần chung mà một hộ không tự xử lý tới.

Làm trước cao điểm nắng nóng giữ mật độ thấp suốt mùa, nhẹ hơn nhiều so với chạy theo khi đàn đã lớn. Nhà có nhiều loài cùng lúc có thể làm gộp trong một buổi, xem gộp nhiều loài vào một buổi phun; chi phí theo mặt bằng ở bảng giá diệt côn trùng tổng hợp. Trong buổi đó, kỹ thuật viên của công ty xử lý ổ nước trước, phun sương / ULV cho muỗi, ruồi đang bay, phun tồn lưu dải chân tường cao 1 m, khe bếp và cổ cống cho gián; côn trùng chạm thuốc chết từ từ chứ không rụng ngay. Chuột thì đặt bẫy bên trong, trạm bả có khoá ở vành đai ngoài; bả trong nhà chỉ đặt khi chủ nhà yêu cầu, vì chuột chết trên trần sẽ bốc mùi. Nhà có sân vườn, gần chợ hay khu rác chung thì lịch kiểm đều trong gói kiểm côn trùng gây bệnh mỗi tháng một lượt giữ các loài này ở mức thấp qua cả mùa nắng lẫn mùa mưa; riêng chuột kiểm trạm 4 lần mỗi tháng.