Tìm trên site

Mạt bụi nhà và mạt gà phân biệt bằng gì?

Cập nhật · Đăng · · Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành · 6 phút đọc

Phân biệt bằng hai câu hỏi: có bị cắn không, có thấy con gì bò không. Mạt bụi nhà không cắn, không nhìn thấy bằng mắt, gây hắt hơi và ngứa mũi khi ngủ dậy. Mạt gà cắn thành nốt ngứa, bò thành chấm đỏ hoặc đen trên tường và đến từ tổ chim trên mái, hộp kỹ thuật.

Mạt bụi nhà và mạt gà phân biệt bằng gì?

Mạt bụi nhà và mạt gà khác nhau ở điểm nào?

Khác ở việc có cắn hay không và nguồn sinh ra chúng. Mạt bụi nhà không cắn, sống trong đệm, gối, thảm, ăn vảy da người bong ra và gây dị ứng qua phân. Mạt gà là mạt hút máu chim, sống quanh tổ chim, và bò vào nhà cắn người khi tổ mất vật chủ.

Điểm soMạt bụi nhàMạt gà
Có cắn người khôngKhông cắnCó, thành nốt đỏ ngứa, hay về đêm
Nhìn thấy được khôngKhông thấy bằng mắt thườngThấy như chấm nhỏ đỏ hoặc đen đang bò
Sống ở đâuĐệm, gối, chăn, thảm, ghế vảiTổ chim trên mái, hộp kỹ thuật, sau cục nóng điều hoà
Gây ra gìHắt hơi, nghẹt mũi, ngứa mắt, hen nặng hơnNốt cắn ngứa ở da hở, khó ngủ
Lúc nào nặngQuanh năm, rõ khi ngủ dậy và khi dọn giườngThành đợt, thường ngay sau khi chim con rời tổ
Việc chínhGiảm bụi và độ ẩm ở chỗ ngủTìm và bỏ tổ chim, bịt chỗ chim vào

Triệu chứng nào cho biết đang là mạt bụi nhà?

Ngứa mũi, hắt hơi liên tục, nghẹt mũi khi ngủ dậy hoặc khi giũ chăn, mà da không có nốt cắn, thì thiên về mạt bụi nhà. Thứ gây dị ứng là phân và mảnh xác mạt lẫn trong bụi đệm, gối, bay lên khi có người nằm xuống hay dọn giường.

Mạt bụi có ở gần như mọi nhà, nên mục tiêu không phải là làm cho hết mà là giảm lượng dị nguyên ở chỗ ngủ. Người có hen hoặc viêm mũi dị ứng nên hỏi bác sĩ về việc điều trị; phần nhà cửa thì làm các việc dưới đây.

  1. Bọc đệm và gối bằng vỏ chống mạt có khoá kéo kín.
  2. Giặt chăn, ga, vỏ gối bằng nước nóng mỗi 1–2 tuần, phơi khô hẳn.
  3. Giữ phòng ngủ khô: mở cửa đón gió, dùng máy hút ẩm khi mùa mưa kéo dài.
  4. Hút bụi bằng máy có bộ lọc tốt; máy lọc kém thổi bụi mịn trở lại phòng.
  5. Bớt vật giữ bụi trong phòng ngủ: thảm dày, thú nhồi bông, rèm vải nặng.
Góc nệm cạnh tủ đầu giường nhìn gần
Mép nệm và khe giữa nệm với thành giường là nơi bụi da tích lại, chỗ mạt bụi nhà sống chứ không phải trên tường

Dấu hiệu nào cho biết đang là mạt gà?

Có nốt cắn ngứa ở da hở, cộng với thấy những chấm nhỏ đỏ hoặc đen bò trên tường, trần, khung cửa sổ gần mái, thì thiên về mạt gà. Chấm màu đỏ là mạt vừa hút máu. Chúng thường xuất hiện thành đợt, dày nhất ở phòng sát mái hoặc sát hộp kỹ thuật.

Đợt mạt hay bùng lên ngay sau khi chim con rời tổ, vì mạt mất vật chủ và bò đi tìm máu. Lấy băng keo trong dán nhẹ lên chỗ thấy chấm bò rồi soi dưới đèn: con mạt tám chân bám trên băng keo là bằng chứng rõ nhất để đem theo khi hỏi người làm nghề.

Chim bồ câu sải cánh phía trên dải chông chống chim bằng thép
Bồ câu hay đậu và làm tổ trên gờ tường, mái hiên; dải chông chặn chỗ đậu là cách bớt tổ chim, tức bớt nguồn mạt gà

Mạt hay bị nhầm với những con nào?

Hay bị nhầm nhất với rệp giường, bọ chét và muỗi, vì cả ba đều để lại nốt ngứa. Cách tách là nhìn vùng bị cắn, giờ bị cắn và dấu vết đi kèm. Nhầm thủ phạm là lý do phổ biến khiến một nhà xử lý sai trong nhiều tuần mà vẫn bị cắn.

Thủ phạmCỡ, dấu vếtVùng và giờ bị cắn
Rệp giườngRệp lớn dài 5–7 mm, thân dẹt; chấm đen ở đường chỉ nệmTay, cổ, vai khi ngủ; nấp trong vòng 1,8 m quanh chỗ ngủ
Bọ chétDài 1–3 mm, nhảy được; hạt phân đen trong lông chó mèoMắt cá chân, cẳng chân, ban ngày
Muỗi vằnThấy con bay, nghe tiếng vo veDa hở, nhiều lúc 6–8 giờ sáng và 16–18 giờ
Mạt gàChấm nhỏ đỏ hoặc đen bò trên tường gần máiDa hở, hay về đêm, thành đợt

Nhà nuôi chó mèo mà nốt cắn tụ ở cổ chân thì nên kiểm bọ chét trước; bài bọ chét trên chó mèo có cắn người không có cách thử bằng giấy ẩm.

Tìm tổ chim gây mạt gà ở đâu trong nhà?

Tổ gần như luôn nằm ở chỗ có mái che, kín gió và ít người lui tới, sát phòng đang có mạt. Tìm theo vệt phân chim rơi dưới một điểm cố định và cọng rơm, rác tổ vướng lại. Chưa tìm được tổ thì mọi việc xử lý trong phòng chỉ đỡ được vài hôm.

  • Khe giữa mái tôn với tường, hồi mái không có lưới chắn.
  • Gác mái, giếng trời, khoảng trống trên trần thạch cao.
  • Phía sau, phía trên cục nóng điều hoà và giá đỡ.
  • Miệng ống thông gió, ống hút khói bếp, quạt hút không có lưới.
  • Máng xối, khe sau ống thoát nước mưa, khung biển hiệu có đèn.
Gác mái lát ván gỗ có thùng carton xếp sát vách, ánh sáng lọt qua ô cửa mái
Gác mái lát ván tối và ít người lên là chỗ nên soi đầu tiên khi phòng sát mái có mạt gà bò trên tường

Khi nào cần người làm, và làm những gì?

Mạt bụi nhà là việc của người ở nhà và bác sĩ, không cần gọi người phun thuốc. Mạt gà thì nên gọi khi tổ nằm trên mái cao, trong trần kín, hoặc thuộc phần chung của chung cư; lúc đó cần báo ban quản lý kèm ảnh và vị trí tổ.

Người làm nghề gỡ tổ khi chim đã rời đi, xử lý chỗ tổ và vệt mạt bò, rồi bịt lỗ, lắp lưới hoặc chông để chim không làm tổ lại; mạt trong phòng giảm dần sau đó và cần kiểm lại nếu chim quay về. Phần chặn chim là việc công ty có nhận: kỹ thuật viên dọn ướt tổ và phân cho khỏi bay bụi, rồi chặn chỗ chim làm tổ trên mái, hộp kỹ thuật bằng lưới, gai hoặc dây căng; tổ còn trứng thì chờ chim non bay mới gỡ. Khu có chim làm tổ đều đặn quanh năm, như nhà xưởng mái tôn, thường gộp vào lượt 1 lần mỗi tháng của lịch kiểm côn trùng định kỳ. Một nhóm chân đốt khác hay bị hỏi cùng lúc là rết và cuốn chiếu, có ở bài rết, cuốn chiếu và sâu róm phân biệt ra sao.

Chia sẻ bài viết:

Về bài viết này

Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam từ năm 2020.

Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.

Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.

Nguồn tham khảo

Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.

  1. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (US EPA). Bed Bugs: Appearance and Life Cycle. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  2. UF/IFAS (Đại học Florida; Zentko DC, Richman DL). Cat Flea, Ctenocephalides felis — Featured Creatures, EENY-011/IN137. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  3. Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TP.HCM (IMPE). Muỗi Aedes. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  4. UC Statewide IPM Program (Đại học California). Bed Bugs — Pest Notes. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
Đồng hành thực tế

Đối tác & Khách hàng tiêu biểu

Một số doanh nghiệp đã làm việc với đội kỹ thuật: chuỗi nhà hàng, toà văn phòng, nhà máy và kho hàng.

Logo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàng
0902 977 907 0972 750 712 Zalo 0902 977 907Zalo 0972 750 712 Facebook