Kiến trong chậu cây có hại cây không?

Tưới cây xong thấy kiến tuôn ra từ lỗ đáy chậu, mang theo trứng trắng. Có chậu thì lá cây dính nhớt, có lớp bông trắng ở nách lá, kiến bò lên xuống thân cây liên tục. Nhiều người nghĩ kiến đang ăn cây; thật ra kiến đang chăm "đàn bò sữa" của nó.

Bài này nói kiến làm gì trong chậu cây, khi nào kiến có hại, khi nào lại có ích, và cách đuổi kiến khỏi chậu mà không làm chết cây.

Kiến trong chậu cây có hại cây không?

Ít khi hại trực tiếp. Kiến hôi, kiến đen nhỏ chỉ dài 1,3–1,5 mm, không ăn lá hay rễ. Chúng hại cây theo hai cách: chăm và bảo vệ rệp sáp, rệp muội hút nhựa cây để lấy dịch ngọt rệp tiết ra; và làm tổ trong đất chậu, đào rỗng quanh rễ, làm đất khô nhanh và rễ không giữ được nước.

Vì sao kiến lại chăm rệp trên cây?

Vì rệp sáp, rệp muội tiết ra một thứ dịch ngọt gọi là mật rệp, là nguồn đường quý cho kiến. Đổi lại, kiến đuổi bọ rùa, ong ký sinh, những con thiên địch ăn rệp, và còn mang rệp sang cành non. Có kiến canh, rệp sinh sôi nhanh hơn nhiều.

Đây là lý do diệt rệp mà không xử lý kiến thì rệp quay lại, và đuổi kiến mà để rệp thì kiến lại tìm tới. Phải làm cả hai cùng lúc. Rệp sáp chỉ dài khoảng 3–4 mm, phủ lớp bông trắng nên dễ thấy ở nách lá. Với cây cảnh trong nhà, lau rệp sáp bằng bông tẩm nước xà phòng loãng, cắt bỏ cành nhiễm nặng là đủ cho chậu nhỏ.

Đuổi kiến khỏi chậu cây thế nào cho cây không chết?

Cách đơn giản nhất là ngâm chậu: đặt chậu vào một thau nước ngập gần tới mép đất trong 15–20 phút, kiến sẽ bò lên mặt đất và thân cây để tránh nước, phủi đi. Sau đó để chậu ráo nước. Chậu bị tổ nặng thì dỡ cây, rũ đất cũ, trồng lại bằng đất mới.

1. Ngâm chậu 15–20 phút, phủi kiến bò ra, không ngâm quá lâu với cây không chịu úng.
2. Thay lớp đất mặt 3–5 cm, bỏ đất có trứng kiến.
3. Trị rệp trên thân, nách lá bằng nước xà phòng loãng hoặc thuốc dành cho cây cảnh.
4. Kê chậu lên đế, không cho chậu chạm tường, để kiến khó đi vào.
5. Đặt bả sát chân tường, dọc hàng kiến đi tới chậu, cách chậu 30–50 cm, không đặt vào đất chậu; kiểm lại sau 5–7 ngày.

Không đổ nước sôi, xăng dầu, thuốc côn trùng pha đặc vào chậu; rễ cây sẽ hỏng trước khi kiến chết hết. Rắc bột quế lên mặt đất làm kiến tránh vài ngày, dùng được nhưng không thay được việc xử lý tổ.

Có loại kiến nào trên cây lại có ích không?

Có. Kiến vàng dài khoảng 8–10 mm, làm tổ bằng lá khâu trên cây ăn trái được nông dân miền Tây dùng để bảo vệ vườn cam, bưởi, xoài, vì kiến vàng săn nhiều loại sâu, bọ hại. Tài liệu nông nghiệp của Úc và các nước Đông Nam Á ghi nhận đây là một trong những cách kiểm soát sinh vật hại lâu đời nhất.

Kiến vàng chỉ thành chuyện khi tổ ở cây sát nhà, cành chạm mái, kiến bò vào nhà đốt người. Cách làm là cắt cành chạm mái, không cần phun. Trang kiến vàng có thêm ảnh. Ngược lại, kiến lửa làm ụ trong bồn hoa, sân cỏ thì đốt rát, nổi mụn mủ, cần xử lý; xem trang kiến lửa.

Kiến trong chậu cây ban công có lan vào nhà không?

Có thể. Khi tổ trong chậu lớn dần, kiến thợ đi kiếm ăn vào bếp, phòng khách gần ban công, nhất là khi trong nhà có đồ ngọt. Chậu cây đặt sát cửa, sát tường, cành chạm khung cửa sổ là cầu nối. Kiến hôi có nhiều chúa còn có thể tách một nhánh tổ vào khe cửa, khe tường.

Dấu cho biết kiến từ chậu đã vào nhà: hàng kiến đi từ ban công qua ngưỡng cửa, men chân tường tới bếp; kiến xuất hiện ở các phòng gần ban công trước, phòng xa sau. Cách chặn:

• kê chậu cách tường, cách khung cửa 10–20 cm, cắt cành chạm khung cửa;
• xử lý tổ trong chậu bằng cách ngâm chậu, thay đất mặt;
• đặt bả ở ngưỡng cửa ban công, dọc hàng kiến đi vào;
• lau sạch vệt kiến đi trên sàn bằng nước xà phòng để xoá đường mùi.

Đất trồng mua về có kiến thì làm sao?

Đổ đất ra khay rộng, để ở ngoài hiên nắng 1–2 ngày, đảo vài lần cho kiến bỏ đi. Đất bao còn ẩm, có trứng kiến trắng thì để thêm hoặc đổi bao khác. Không trộn thuốc diệt côn trùng vào đất trồng, vì ảnh hưởng tới rễ, giun và người chăm cây.

Những điều nên kiểm khi mua đất, giá thể:

Cây mua ở vựa nên để ngoài hiên vài ngày trước khi đưa vào nhà, đặt một tấm bẫy keo bên cạnh để biết chậu có mang côn trùng không. Chuyện gián nhỏ trong đất chậu có ở bài gián đất là con gì.

Có nên đặt bả kiến trong chậu cây không?

Không nên chôn hay rải bả vào đất chậu. Đất ẩm làm bả hỏng nhanh, kiến trong tổ ít khi đi lên ăn bả đặt ngay trên mình, và hoá chất có thể ngấm vào rễ. Bả nên đặt ở đường kiến đi tới chậu: chân tường, mép kệ, ngưỡng cửa, cách chậu 30–50 cm.

Với chậu cây ăn trái, rau gia vị trồng trong nhà, càng không nên dùng thuốc diệt côn trùng trong đất. Ngâm chậu, thay đất mặt và đặt bả ngoài chậu là đủ cho phần lớn trường hợp. Nếu tổ kiến đã ăn sâu vào rễ, làm cây héo, dỡ cây trồng lại bằng đất mới là cách sạch nhất.

Kiến vàng trên cây ăn trái sát nhà xử lý thế nào?

Kiến vàng có ích cho vườn nên không cần diệt cả tổ. Việc cần làm là cắt các cành chạm mái, chạm cửa sổ, dây điện để kiến không đi vào nhà, và tránh hái trái ở cành có tổ khi không mặc áo dài tay. Tổ quá gần lối đi, cửa ra vào thì có thể cắt cành mang tổ ra xa.

Kiến vàng cắn đau và xịt axit, nên khi cắt cành nên đeo găng, áo dài tay, đội nón, làm lúc sáng sớm khi kiến ít hoạt động. Trang kiến vàng có ảnh tổ lá để nhận ra.

Cùng nhóm mẹo dân gian, anh chị có thể đọc thêm kiến riệng, kiến gió là kiến gì và mối sợ gì nhất.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi sân vườn, bồn hoa có ụ kiến lửa và nhà có trẻ nhỏ, khi kiến từ chậu cây lan vào nhà, hoặc quán cà phê sân vườn có kiến bò lên bàn khách. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, nhận loài, đếm ụ và lần hàng kiến trước khi chọn cách làm.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu rải bả hạt quanh ụ kiến lửa lúc chiều mát, đặt bả gel dọc hàng kiến trong nhà, phun tồn lưu chân tường ngoài và ngưỡng cửa, xa chỗ đặt bả. Cách làm ở trang dịch vụ diệt kiến; so sánh các cách diệt kiến ở bài trong các cách diệt kiến, cách nào tới được tổ.