Thuê kho mới, cần kiểm tra côn trùng gì trước khi nhập hàng?

Kho trống là lúc dễ kiểm nhất và rẻ nhất trong suốt thời gian anh chị thuê. Một khi hàng đã chất lên kệ, muốn soi chân tường phía sau phải dời cả dãy pallet, mà không ai muốn dời. Còn nếu người thuê trước để lại chuột, mối hay mọt, lô hàng đầu tiên của anh chị chính là bữa ăn đầu tiên của chúng.

Bài này dành cho người phụ trách kho, quản lý hành chính, chủ cơ sở vừa ký thuê kho hoặc nhà xưởng. Đọc xong anh chị có danh sách những chỗ phải kiểm, thứ tự đi kiểm, những dấu hiệu cần chụp ảnh lại trước khi nhận kho, và biết khi nào là lúc an toàn để nhập hàng.

Kho cũ để lại những gì?

Kho cũ để lại nhiều thứ hơn người ta nghĩ, và phần lớn nằm ở chỗ không ai nhìn. Pallet gỗ, carton, bao bì rách là chỗ trú và thức ăn của chuột, gián và mọt. Gỗ mục ở chân tường, khung cửa có thể còn mối đang ăn. Vụn hàng nông sản sót trong khe nền, rãnh thoát nước đủ nuôi mọt sống qua nhiều tháng không cần ai đổ thêm.

Loại hàng người thuê trước chứa nói lên khá nhiều. Kho từng chứa gạo, bột, thức ăn chăn nuôi thì gần như chắc chắn có mọt sót trong khe. Kho từng chứa giấy, carton lâu năm thì dễ có mối và gián. Hỏi chủ kho câu này trước khi ký là cách rẻ nhất để biết mình sắp gặp gì.

Đi kiểm theo thứ tự nào?

Đi từ ngoài vào trong, giống đường chuột và côn trùng đi vào kho.

1. Vành đai ngoài: bãi cỏ, rãnh nước, đống vật liệu sát tường. Chuột cống hay đào hang ở bờ rãnh và dưới đống gạch vụn. Hang mới thường có đất xốp ở miệng.
2. Cửa và vách: khe dưới cửa cuốn, lỗ ống điện, ống nước, chỗ mái tiếp tường, ô thông gió không có lưới. Chuột nhắt chui lọt khe khoảng 6 mm, chuột cống cần khe lớn hơn nhưng gặm rộng được.
3. Nền và chân tường bên trong: phân chuột, vệt bẩn bóng mỡ dọc chân tường (đường chuột đi quen), đường mui đất của mối, khe nền còn vụn hàng.
4. Đồ người thuê trước để lại: pallet, kệ gỗ, thùng carton. Thứ gì không dùng thì bỏ trước khi nhập hàng, đừng giữ "để dành".
5. Văn phòng kho, phòng nghỉ, nhà vệ sinh: gián Mỹ hay lên từ cống thoát sàn ở đây, và đây là chỗ nhân viên ăn uống nên dễ thành ổ.

Mỗi chỗ có dấu, chụp ảnh kèm ngày giờ. Bộ ảnh này vừa giúp đơn vị xử lý biết chỗ cần làm, vừa là bằng chứng tình trạng kho lúc nhận.

Thấy dấu rồi thì làm gì trước?

Bịt lối trước, xử lý sau. Nếu chỉ đặt bả mà không bịt khe cửa cuốn, chuột ngoài vành đai vẫn vào mỗi đêm và anh chị sẽ trả tiền bả mãi. Thứ tự nên làm:

• Chuột: bịt khe cửa cuốn bằng nẹp cao su chân cửa, lỗ ống bằng vữa hoặc lưới thép, ô thông gió bằng lưới. Sau đó đặt trạm bả có khoá ở vành đai ngoài, cách nhau khoảng 15–30 m; bên trong kho dùng bẫy dọc tường, cách nhau khoảng 6–12 m.
• Mối: thấy đường mui ở chân tường thì giữ nguyên, đừng cạo hay xịt. Mối bị xịt sẽ dời đường, khó tìm tổ hơn. Kỹ thuật viên đặt trạm nhử ngay trên đường mui để mối mang thuốc về tổ.
• Mọt: dọn sạch vụn hàng trong khe nền, rãnh; xử lý tồn lưu chân tường, dưới chân kệ cố định. Chờ hết thời gian cách ly ghi trong báo cáo rồi mới đưa hàng vào.
• Pallet gỗ có mối hoặc mọt: bỏ ra khỏi kho, không xếp lại.

Khi nào thì nhập lô hàng đầu được?

Nhập khi đủ ba điều kiện: các khe chính đã bịt xong, đồ cũ đã dọn, và lần đọc bẫy giám sát gần nhất không có chuột mới. Với kho từng chứa nông sản còn mọt, thêm điều kiện thứ tư là đã xử lý khe nền và hết thời gian cách ly.

Đừng để áp lực "hàng đang chờ ở cảng" làm anh chị nhập sớm vài ngày. Hàng vào kho chưa sạch thì vài tuần sau phải lôi ra kiểm từng bao, tốn hơn nhiều so với chờ thêm ba bốn ngày.

Lỗi hay gặp khi nhận kho

• Giữ lại pallet gỗ cũ cho đỡ tốn. Pallet cũ là chỗ mối và mọt ở. Tiết kiệm vài chục cái pallet có thể mất cả lô hàng.
• Xếp hàng sát tường. Hàng sát tường che mất đường chuột đi và đường mui mối, nên không ai kiểm được. Nên chừa lối đi sát tường khoảng 45–50 cm để kiểm và đặt bẫy.
• Chỉ kiểm bên trong, bỏ vành đai. Chuột ở kho phần lớn sống ngoài vành đai và vào ban đêm.
• Không ghi lại tình trạng lúc nhận. Sau này có tranh chấp với chủ kho hay khách hàng, anh chị không có gì để chứng minh.

Cần giữ giấy tờ gì từ đầu?

Nếu hàng là thực phẩm, dược phẩm hoặc kho phục vụ khách hàng có audit, giữ giấy tờ ngay từ lúc nhận kho trống. Biên bản khảo sát ban đầu và bộ ảnh cho thấy kho đã sạch trước khi nhập hàng. Sơ đồ trạm chuột đặt từ ngày đầu, báo cáo mỗi lượt kiểm, báo cáo hoá chất kèm phiếu an toàn MSDS. Khi có khiếu nại sau này, đây là bằng chứng hàng không nhiễm từ kho.

Các chuẩn thường gặp ở kho thực phẩm, kho thuốc nằm ở trang kiểm soát côn trùng ngành kho vận. Kiểm hàng nhập mỗi ngày sau khi kho đã chạy thì xem nhận thùng carton vào kho cần kiểm côn trùng ở đâu.

Khi nào nên gọi người làm?

Gọi khi kho rộng, khi người thuê trước chứa nông sản hay thực phẩm, khi thấy dấu chuột hoặc đường mui mối lúc nhận kho, hoặc khi anh chị cần hồ sơ cho audit. Kỹ thuật viên khảo sát tận nơi không thu phí, lập sơ đồ trạm và đề xuất lịch kiểm mỗi tháng, riêng trạm chuột 4 lần mỗi tháng. Cách đội làm ở kho có ở trang kiểm soát côn trùng nhà máy, kho.