Mọt hại nông sản kho: mọt gạo có vòi khoan hạt, 25 ngày một đời, làm bao gạo rỗng và nóng

Nhận ra mọt kho bằng gì?

Con và hạt. Con 2,5–3,5 mm, nâu đỏ tới nâu đen, đầu kéo dài thành vòi cong, lưng có bốn đốm cam nhạt ở mọt gạo, bò lộ thiên trong bao. Hạt bị thủng lỗ tròn nhỏ, rỗng ruột, bóp vỡ; đáy bao có cám bụi mịn; đống hạt ấm hơn xung quanh và có mùi hôi chua.

Cách thử: đổ một nắm gạo vào chậu nước, hạt rỗng nổi lên; hoặc để bao dưới đèn, mọt bò lên mặt sau vài phút. Mọt gạo bay kém, mọt ngô bay khoẻ và là loài lan giữa các kho.

Mọt kho vào kho và vào bếp bằng đường nào?

Theo hạt. Trứng đã nằm trong hạt từ lúc thu hoạch hoặc từ kho trước, lô hàng nhập về mang theo trứng và ấu trùng mắt thường không thấy. Mọt ngô còn bay từ ruộng và từ kho bên cạnh vào. Trong kho, mọt lan từ bao cũ sang bao mới qua cám rơi dưới sàn và khe pallet.

• Lô hàng nhập kho: nguồn số một; hạt có lỗ bịt keo là đã có trứng bên trong.
• Cám và hạt rơi dưới sàn, khe pallet, góc kho: ổ giữ mọt giữa hai lô.
• Bao rách, bao để lâu: mọt nở lứa hai, lứa ba ngay trong bao.
• Bếp, tiệm tạp hoá: bao gạo, đậu mua về đã có trứng; lon gạo để lâu nóng ẩm.

Kiểm hàng khi nhận là bước rẻ nhất: lấy mẫu vài bao, ngâm nước xem hạt nổi, soi đáy bao tìm cám. Lô nghi ngờ để riêng, không xếp chung với hàng sạch.

Mọt kho đẻ bao nhiêu và nhân đàn nhanh ra sao?

Mọt gạo cái khoan mỗi hạt một lỗ, đẻ một trứng vào, 300–400 trứng trong đời. Trứng nở trong hạt, ấu trùng ăn rỗng nhân hạt rồi hoá nhộng tại chỗ, cả vòng đời khoảng 25 ngày ở 30 °C. Con lớn sống 3–6 tháng.

Một bao gạo 50 kg để hai tháng đủ cho mọt sinh sôi thành đàn lớn.

Vì cả trứng, ấu trùng và nhộng đều ở trong hạt, thuốc xịt lên mặt bao chỉ giết con bò trên mặt. Nên với gạo trong nhà, việc đáng làm là sàng bỏ hạt rỗng và cất phần còn lại vào hộp kín, không phải xịt thuốc lên bao.

Mọt kho gây hại gì?

Hao và hỏng. Đàn mọt thường làm hao tới 5% khối lượng lô gạo, nhiễm nặng tới 40%. Hàng triệu con hô hấp làm đống hạt nóng lên, ẩm ngưng tụ, nấm mốc mọc và sinh độc tố. Lô xuất khẩu có mọt sống bị trả hoặc phải xử lý khẩn tại cảng.

Hạt bị ăn phôi không nảy mầm, không dùng làm giống.

• Hao khối lượng: thường tới 5%, nhiễm nặng tới 40%, cám thay chỗ hạt.
• Nóng và mốc: đống hạt nóng lên, nấm mốc mọc, có thể sinh độc tố; gạo mốc phải huỷ.
• Kiểm dịch: không được có côn trùng sống; lô có mọt bị trả hoặc phải xử lý lại tại cảng với phí cao.
• Thức ăn chăn nuôi: mất dinh dưỡng, vật nuôi bỏ ăn vì mùi.

Bao gạo trong bếp có mọt, cả bao còn dùng được không, đọc bao gạo trong bếp có mọt, cả bao còn dùng được không.

Ở nhà và cửa hàng, giữ gạo khỏi mọt thế nào?

Mua gạo, đậu vừa đủ dùng vài tuần, đổ ra soi hạt thủng lỗ và cám bụi trước khi cất. Cất trong hộp kín đặt trong tủ bếp khô mát, xa bếp nóng. Lon đã có mọt thì phơi nắng, sàng bỏ hạt rỗng, rửa khô hộp rồi mới đổ gạo mới.

Ở cửa hàng tạp hoá, bao mới không xếp đè lên bao cũ trên kệ hàng, và bao nào có cám bụi dưới đáy thì để riêng.

Bột mịn dưới pallet là loài khác, xem mọt hại gỗ; bảng so hai nhóm mọt ở trang loài mọt. Xử lý côn trùng trong thực phẩm an toàn thế nào, đọc xử lý côn trùng trong thực phẩm thế nào.