Mối bay vào nhà là sắp mưa, hay đã tạnh mấy ngày?

Mối bay vào nhà là trời sắp mưa hay đã mưa?

Phần lớn là đã mưa. Đàn mối cánh thường bay ra lúc chập tối trong 1–3 ngày sau một trận mưa lớn, khi đất quanh tổ đã ngấm nước và không khí còn ẩm. Người ta hay nói mối bay là sắp mưa vì những buổi chiều oi, lặng gió như thế thường kéo theo cơn mưa kế tiếp.

Còn câu hỏi mối ra là nắng hay mưa thì câu trả lời là mưa. Giữa mùa khô nắng gắt gần như không có đợt bay, vì mối cánh rời tổ trong không khí khô sẽ mất nước và chết trước khi kịp đào khoang lập tổ. Trưa hửng nắng sau một đêm mưa to thì chập tối hôm đó vẫn có thể có đàn bay.

Sau trận mưa lớn bao lâu thì đàn mối cánh bay ra?

Thường 1–3 ngày, vào lúc chập tối trời lặng gió. Trận mưa lớn đầu tiên sau đợt nắng dài cho đợt bay dày nhất, các trận sau trong mùa cho đợt nhỏ hơn. Có năm đàn bay ngay tối hôm mưa, khi mưa dứt từ chiều và đất quanh tổ đã ngấm đủ nước.

Việc làm ngay trong buổi tối có đàn bay, từ tắt đèn tới đặt chậu nước, có ở bài làm gì ngay trong đêm có đàn mối cánh.

Vì sao mối bay bám theo mưa chứ không theo ngày trên lịch?

Vì mối cánh bay kém và rất dễ mất nước, chúng chỉ sống sót khi rời tổ lúc không khí bão hoà hơi nước và gió lặng. Đôi nào đáp xuống còn phải đào ngay một khoang trong đất ẩm để lập tổ. Chiều tối sau trận mưa lớn cho đủ cả hai điều kiện trong một lúc.

Nước ngấm còn làm đất mềm, tổ mở lỗ bay dễ hơn nhiều so với đất khô cứng. Với tổ nằm nông, nước dâng ép cả lứa mối cánh phải ra sớm. Cũng vì bám theo mưa mà năm mưa sớm, năm mưa muộn có đợt bay đầu tiên lệch nhau vài tuần.

Mưa theo tháng ở TP.HCM kéo đợt mối bay theo ra sao?

Mưa tới đâu, mối bay tới đó. Theo Cổng thông tin điện tử TP.HCM, khoảng 90% lượng mưa năm rơi vào tháng 5 đến tháng 11, tháng 6 và tháng 9 thường mưa nhiều nhất, còn tháng 1 đến tháng 3 mưa rất ít. Đợt bay dày nhất lại rơi vào mấy trận mưa lớn đầu mùa, không phải tháng mưa nhiều nhất.

Đợt đầu dày nhất vì suốt mùa khô tổ đã tích lứa mối cánh chờ sẵn, chỉ thiếu độ ẩm để thả đàn, và trận mưa lớn đầu tiên xả gần hết lứa đó. Tới tháng 9 mưa nhiều hơn nhưng phần lớn tổ đã thả đàn xong, nên chỉ còn các đợt nhỏ. Lịch từng tháng kèm việc nên làm ở nhà có ở bài lịch mối bay từng tháng và việc làm tháng khô.

Dấu hiệu nào báo trước một đợt bay sắp tới?

Dấu hiệu rõ nhất là trận mưa lớn kéo dài sau nhiều ngày nắng gắt, rồi buổi chiều oi, lặng gió. Quanh nhà xuất hiện lỗ nhỏ li ti mới mở trên nền đất hay gốc cây, vài con mối cánh lẻ bay quanh đèn, và đường mui trên tường ẩm, mới đắp thêm.

• Đường mui sẫm màu, có đoạn mới đắp: bóc thử 5 cm, mối quay lại đắp kín là đường đang sống.
• Lỗ bay trên nền đất thường nằm dọc một vệt, cạnh gốc cây hoặc chân tường ẩm.
• Hàng xóm cùng dãy báo có mối cánh cùng buổi tối: các tổ trong khu phản ứng với cùng một trận mưa.
• Nhà từng có đợt bay ở mùa trước: đợt mùa sau thường tới từ đúng hướng đó.

Chuẩn bị gì trước trận mưa lớn đầu mùa?

Làm xong trước khi mưa đầu mùa xuống, cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4. Rà chân tường tìm đường mui, dọn gỗ mục và pallet kê sát đất, dời đèn sân khỏi cửa chính và cửa phòng ngủ, vá lưới ô thoáng. Mấy việc này mất một buổi cuối tuần mà đỡ phiền cả mùa bay.

Nhà có bồn cây xây sát tường hay sân lát cao che chân móng thì mùa mưa là lúc mối theo đất ẩm vào nhà dễ nhất; cách sửa có ở bài bồn cây xây sát tường dẫn mối vào móng.

Không mưa mà vẫn có mối bay thì nguồn ẩm ở đâu?

Khi trời khô mà vẫn có đàn bay, nguồn ẩm không đến từ thời tiết. Ba khả năng hay gặp là tưới vườn nhiều quanh chân móng, ống nước rò ngầm dưới nền, và tổ nằm ngay trong nhà ở chỗ ẩm quanh năm như gầm cầu thang, hộp gen nhà tắm, chân tủ bếp sát bồn rửa.

Trường hợp thứ ba đáng lo nhất. Kiểm đồng hồ nước lúc cả nhà không dùng: kim vẫn quay là có rò ngầm. Đợt bay ngoài mùa mà cánh rụng dồn ở một khe trong nhà thì nên gọi khảo sát sớm, không đợi tới mùa mưa.

Năm nào cũng có đợt bay đúng một chỗ nói lên điều gì?

Nói lên rằng có một tổ trưởng thành gần đó, thường ngay trong khuôn viên hoặc sát ranh đất, vì chỉ tổ đã lớn mới nuôi được lứa mối cánh. Đàn từ xa bay tới rải theo đèn, còn đàn năm nào cũng tụ về đúng một góc sân, một bậu cửa là dấu hiệu tổ nằm ngay đó.

Với mối đất Coptotermes, tổ mới lập phải 5–8 năm sau mới thành tổ trưởng thành. Mối thợ lại đi kiếm ăn xa tới 100 m, nên tổ thả đàn có thể nằm dưới sân nhà bên. Ghi ngày và vị trí từng đợt bay trong 2 mùa liên tiếp là có bản đồ khá sát về vị trí tổ. Mối cánh thấy trong nhà nói gì về nguy cơ với kết cấu, xem bảng mức độ theo dấu đi kèm mối cánh.

Khi nào nên đặt lịch khảo sát trước mùa mưa?

Khi mùa bay trước nhà đã có đợt bay tụ về một chỗ, khi thấy đường mui mới trong lúc rà chân tường tháng khô, hoặc khi nhà có nhiều khung cửa, cầu thang, sàn gỗ sát nền. Khảo sát trước mưa đầu mùa giúp đặt trạm đúng lúc tổ bắt đầu hoạt động mạnh trở lại.

Với mối đất, trạm nhử cố định đặt tại đường mui đang sống trong 7–14 ngày. Sau 14 ngày nghiệm thu rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ, rắc bụi thuốc lên đường mui để chúng mang về tổ. Đàn suy giảm, sau đó soi lại chân tường theo lịch để thấy sớm tổ khác tìm tới. Kiểm mối hằng tháng sau đợt xử lý là hợp đồng riêng, không nằm trong gói kiểm soát côn trùng định kỳ. Cách làm có ở trang xử lý tổ mối trước đợt bay đầu mùa mưa; hai loài hay gặp khác nhau ra sao có ở trang mối đất đắp mui, mối gỗ khô đùn hạt phân.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.