Gián trong tủ lạnh, máy lạnh, lò vi sóng xử lý sao?

Mở tủ lạnh thấy gián bò ra từ gioăng cửa, hay bật lò vi sóng thấy gián chạy khỏi khe tản nhiệt là chuyện nhiều nhà gặp. Cảm giác đầu tiên thường là muốn xịt thật nhiều thuốc vào máy. Đó lại là cách dễ làm hỏng máy nhất, mà gián trong khoang máy vẫn còn.

Bài này nói gián trú ở đâu trong từng thiết bị, vì sao chúng chọn chỗ đó, cách làm sạch và đặt gel không hại máy, những việc nên tránh với thiết bị điện, và khi nào cần tháo máy hay gọi thợ. Nếu anh chị chưa chắc gián trong nhà là loài nào, đọc trước bài thấy một con gián trong nhà, có phải đã có ổ.

Vì sao gián thích chui vào tủ lạnh, lò vi sóng?

Vì ba thứ gián Đức cần đều có sẵn ở đó: hơi ấm từ mô-tơ và bo mạch, nước từ khay hứng nước xả đá, và vụn thức ăn rơi quanh chân tủ. Khe trong thiết bị lại hẹp, tối, ít bị động tới. Một khoang mô-tơ tủ lạnh có thể chứa cả ổ gián Đức nhiều tháng.

Gián Đức nhỏ, dài 10–15 mm, chui vừa khe chỉ vài milimét. Gián Mỹ to khoảng 4 cm nên ít khi vào được trong máy, thường chỉ đi ngang dưới gầm tủ lạnh khi tìm nước. Thấy gián trong thiết bị điện, gần như chắc là gián Đức.

Gián trốn ở đâu trong tủ lạnh?

Phần lớn ở phía sau và dưới tủ, không phải trong ngăn mát. Khoang mô-tơ ở góc dưới phía sau, khay hứng nước xả đá đặt trên mô-tơ, tấm lưới che dàn nóng, và gioăng cao su quanh cửa là bốn chỗ hay có gián. Ngăn mát quá lạnh, gián chỉ vào khi tìm thức ăn rồi bò ra.

• Khoang mô-tơ: ấm quanh năm, nhiều bụi, có dây điện; chỗ gián ở lâu nhất.
• Khay hứng nước: nước xả đá đọng lại, gián tới uống, có khi đẻ bọc trứng gần đó.
• Lưới, tấm che sau tủ: khe giữa tấm che và vỏ tủ tối và ấm.
• Gioăng cửa: nếp gấp cao su giữ vụn thức ăn, gián non hay trốn trong đó.
• Gầm tủ: vụn, nước đọng, chỗ gián đi qua lại.

Thấy phân gián lấm tấm như hạt tiêu ở gioăng cửa hay mép ngăn dưới, nhiều khả năng ổ nằm ở khoang mô-tơ ngay phía dưới.

Soi tủ lạnh thế nào để biết có ổ gián?

Tối, tắt đèn bếp 30 phút rồi bật đèn pin rọi khoang sau tủ: gián non chạy ra là có ổ. Ban ngày, rút điện, kéo tủ ra cách tường khoảng 30 cm, soi khoang mô-tơ, khay nước, mặt sau tấm che. Phân đen, vỏ lột, bọc trứng ở đây là dấu ổ rõ nhất.

1. Rút phích điện, chờ vài phút.
2. Lấy hết đồ dễ hỏng ra thùng đá nếu định làm lâu.
3. Kéo tủ ra từ từ, giữ ống nước nếu tủ có máy làm đá.
4. Soi khoang mô-tơ, khay hứng nước, dây điện, mặt trong tấm che.
5. Soi gioăng cửa bằng cách banh nhẹ từng đoạn.
6. Soi sàn và chân tường phía sau chỗ đặt tủ.

Đặt một tấm bẫy keo sát chân sau tủ trong 3 đêm cũng cho biết khá chính xác. Bẫy dính nhiều gián non nghĩa là ổ ở ngay đó.

Làm sạch tủ lạnh có gián thế nào cho đúng?

Rút điện, lấy thực phẩm ra, tháo khay hứng nước rửa bằng nước rửa chén, hút bụi khoang mô-tơ và tấm che bằng đầu hút nhỏ, lau gioăng bằng khăn ẩm. Ngăn mát lau bằng nước ấm pha xà phòng. Không xịt thuốc vào khoang máy hay trong ngăn chứa thực phẩm.

Hút bụi khoang mô-tơ hút luôn được gián non, phân và một phần bọc trứng. Túi hoặc hộp bụi của máy hút nên đổ ngay vào túi ni lông buộc kín, bỏ ra ngoài nhà.

Đặt gel quanh tủ lạnh ở đâu cho an toàn?

Chấm gel ở mép ngoài khoang mô-tơ, chân tủ, khe tường sau tủ, cạnh chỗ khay hứng nước, mỗi chấm khoảng 0,1–0,3 g, nhỏ như hạt đậu xanh. Không bôi gel lên mô-tơ, dây điện, bo mạch, và không đặt gel trong ngăn chứa thực phẩm.

• Chấm 2–3 điểm quanh khoang mô-tơ, ở mép vỏ tủ, không chạm linh kiện.
• Chấm ở chân tường và khe sàn phía sau chỗ đặt tủ.
• Chấm ở mép tấm che phía sau, chỗ có phân gián.
• Đẩy tủ về cách tường khoảng 10 cm để thoáng mô-tơ.
• Không lau những chấm gel trong 14 ngày.

Gel hút gián ra ăn rồi mang về ổ, nên không cần đưa thuốc vào sâu trong máy. Khi gián ăn gel, chúng chết dần trong 1–3 ngày; gián khác ăn phải xác và phân của con đã ăn gel cũng bị ảnh hưởng. Bài gel diệt gián có an toàn không nói thêm về chỗ nên và không nên chấm gel trong nhà.

Vì sao không nên xịt thuốc vào tủ lạnh, lò vi sóng?

Vì thuốc xịt và dung môi có thể làm hỏng nhựa, gioăng, bo mạch, gây chập điện, và để lại mùi trong chỗ chứa thực phẩm. Gián trong khoang máy cũng không chết hết, chỉ chạy sâu hơn hay sang thiết bị khác. Xịt thuốc còn làm gián tránh chỗ có gel vừa chấm.

Nếu đã lỡ xịt, rút điện, lau sạch bề mặt chứa thực phẩm bằng nước xà phòng, mở cửa tủ cho bay mùi vài giờ, chờ khô hẳn rồi mới cắm điện lại.

Gián trong lò vi sóng thì làm sao?

Rút điện, lấy đĩa xoay ra rửa, lau sạch dầu mỡ trong khoang và quanh cửa, đặt lò trên giấy trắng một đêm xem phân có rơi ra không. Chấm gel quanh chỗ đặt lò, trên kệ, không chấm vào khe tản nhiệt. Nếu gián ra liên tục, nên đem lò đi vệ sinh bên trong.

Nhiều người nghĩ bật lò vi sóng chạy không là gián bên trong sẽ chết. Thực tế gián thường trú trong vỏ máy, khe tản nhiệt và quanh bo mạch, không nằm trong khoang nấu, nên sóng vi ba hầu như không tới. Bật lò chạy không còn có thể làm hỏng lò.

• Dầu mỡ là thức ăn: lau sạch vách trong và cửa lò mỗi tuần.
• Kệ đặt lò: dọn vụn bánh mì, đường, gia vị rơi quanh.
• Kê lò cách tường: để khe tản nhiệt thoáng và dễ soi.
• Lò cũ có ổ lâu: mở vỏ vệ sinh ở tiệm sửa, hoặc thay lò nếu đã cũ.

Gián chui vào máy lạnh bằng đường nào?

Qua lỗ xuyên tường của ống đồng và ống thoát nước, qua ống thoát nước của dàn lạnh, và theo khe nắp dàn lạnh. Lỗ xuyên tường thường khoét rộng hơn ống, nếu không trám kín thì là đường gián, kiến, thằn lằn vào nhà. Gián vào dàn lạnh có thể làm kêu lạch cạch, nghẹt ống thoát nước.

1. Trám lỗ xuyên tường bằng keo silicon hoặc keo bọt quanh ống, cả mặt trong lẫn mặt ngoài.
2. Kiểm ống thoát nước đầu ra ngoài trời, gắn lưới nhỏ hoặc nắp chặn côn trùng.
3. Vệ sinh máy lạnh định kỳ để bỏ bụi, xác côn trùng trong dàn lạnh.
4. Không xịt thuốc vào dàn lạnh khi máy đang chạy; mùi sẽ thổi khắp phòng.

Thấy gián ở gần dàn lạnh nhưng không nhiều, thường là gián đi theo tường từ chỗ khác tới, không phải ổ trong máy. Ổ trong máy hiếm hơn ở tủ lạnh và lò vi sóng vì dàn lạnh lạnh và ít thức ăn.

Router, tivi, laptop có bị gián làm tổ không?

Có, nhất là router, đầu thu, ổ cắm đa năng đặt ở góc tủ kệ trong bếp hay phòng khách, vì ấm và ít bị động tới. Gián để phân trong máy có thể gây gỉ, chập mạch. Lau bụi, kê thiết bị thoáng, không đặt sát nồi cơm và chỗ ăn uống là cách chặn tốt nhất.

Thiết bị đã có ổ thì không tự chữa bằng thuốc. Rút điện, đặt máy trên giấy trắng ở chỗ sáng, gõ nhẹ vỏ máy cho gián ra, hút bụi khe, rồi mang đi vệ sinh nếu vẫn còn.

Bao lâu thì hết gián trong thiết bị?

Thường 2–3 tuần sau khi làm sạch và chấm gel, nếu không còn nguồn gián từ chỗ khác. Tuần đầu có thể thấy gián bò ra nhiều hơn do ăn gel. Sau 3–4 tuần vẫn thấy gián non ra từ cùng thiết bị là còn bọc trứng sót, hoặc ổ nằm sâu trong máy cần tháo vỏ.

Bọc trứng gián Đức nở trong khoảng 3–4 tuần, vì vậy đợt gián non nhỏ có thể xuất hiện dù đã làm đúng. Đó là lứa từ bọc sót, ăn gel còn lại thì sẽ chết.

Có cần thay tủ lạnh, lò vi sóng khi đã bị gián không?

Thường không. Tủ lạnh, lò vi sóng làm sạch đúng và chấm gel xung quanh vẫn dùng tốt. Chỉ nên cân nhắc thay khi thiết bị đã cũ, hư hỏng do gián gây chập, hoặc ổ nằm sâu trong vỏ máy mà tháo vệ sinh tốn gần bằng tiền mua máy mới.

Khi mua thiết bị cũ, như lò vi sóng, tủ lạnh, máy pha cà phê từ quán đóng cửa hay chợ đồ cũ, nên soi kỹ khe tản nhiệt, khoang mô-tơ trước khi đem về. Nhiều ổ gián Đức trong nhà bắt đầu từ một món đồ điện cũ. Chuyện này cũng là một trong các nguồn gián khi chuyển nhà, xem bài vừa dọn nhà mới đã thấy gián, từ đâu ra.

Làm sao để gián không quay lại thiết bị bếp?

Giữ thiết bị khô và sạch dầu mỡ, kê cách tường để dễ soi, giữ bếp ít vụn thức ăn, và theo dõi bằng bẫy keo. Mỗi tháng kéo tủ lạnh ra một lần để hút bụi khoang mô-tơ và rửa khay hứng nước. Thói quen này vừa chặn gián, vừa giúp tủ chạy mát hơn.

• Hằng ngày: lau bếp, kệ lò vi sóng; không để chén bát bẩn qua đêm.
• Hằng tuần: lau gioăng tủ lạnh, lau trong lò vi sóng, đổ bã máy pha cà phê.
• Hằng tháng: kéo tủ lạnh ra hút bụi, rửa khay nước; soi khe tản nhiệt các máy.
• Luôn có: 1–2 tấm bẫy keo sát chân tủ lạnh để báo sớm.

Cùng nhóm bài về gián, anh chị có thể đọc thêm con gì trông giống gián mà không phải gián và đi vắng về thấy nhà nhiều gián, vì sao.

Gián trong máy giặt, máy rửa chén thì sao?

Máy giặt và máy rửa chén có nước, hơi ấm, có máy còn dính vụn thức ăn, nên gián hay trú ở gầm máy, khe ống thoát và hộp điều khiển. Gián ít khi sống trong lồng giặt vì nước và xà phòng, mà ở quanh chân máy và phía sau, chỗ ống nước đi vào tường.

Lưới lọc thức ăn của máy rửa chén là chỗ dễ bị quên. Vụn thức ăn đọng lại vài ngày, có mùi, gián từ gầm tủ bếp bò tới. Rửa lưới lọc mỗi tuần và để cửa máy hé sau khi chạy giúp máy khô nhanh.

Khu máy giặt thường đặt ở ban công, sân phơi, cạnh phễu thoát sàn. Nếu phễu không có nắp lưới hoặc khô nước, gián Mỹ có thể lên từ đó rồi trú dưới gầm máy giặt. Giữ nút nước trong phễu bằng cách đổ một ca nước mỗi tuần và gắn nắp có lưới.

Tủ mát, tủ đông ở quán ăn có gián thì xử lý khác gì?

Tủ mát, tủ đông, tủ trưng bày bánh ở quán ăn có khoang máy lớn, đặt sát nhau, nên một ổ gián Đức có thể lan qua cả dãy tủ. Cần kéo từng tủ ra, vệ sinh khoang máy, chấm gel ở khung và chân tủ, làm sau giờ đóng cửa và ghi lại từng điểm.

• Tủ trưng bày bánh, tủ mát quầy: soi khe dưới kính, gioăng cửa trượt, khay hứng nước.
• Tủ đông nằm: soi khoang máy ở đầu tủ, chỗ ống thoát nước xả đá.
• Tủ đứng inox: soi chân tủ, khung đáy, hộp điện phía trên.
• Kệ và khung bàn inox gần tủ: chấm gel ở khe khung, không chấm lên mặt bàn sơ chế.
• Lịch vệ sinh: vệ sinh khoang máy và khay nước theo lịch, ghi lại ngày làm.

Ở bếp nhà hàng, thiết bị lạnh là một trong những chỗ ổ gián khó thấy nhất, vì nhân viên ít khi kéo tủ ra. Bài đặt bẫy giám sát gián ở đâu trong bếp chỉ các điểm đặt bẫy để phát hiện sớm.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi gián ra từ nhiều thiết bị cùng lúc, khi đã làm sạch và chấm gel 3 tuần mà gián non vẫn ra, khi bếp có thiết bị âm tủ khó kéo ra, hoặc khi nhà có trẻ nhỏ và không muốn tự đặt gel. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu soi khoang mô-tơ, khe tản nhiệt, gầm tủ, chấm gel vào đúng khe quanh thiết bị mà không chạm linh kiện, đánh dấu từng điểm trên phiếu, kiểm lại ngày 7–14. Gel không cần rời nhà, mỗi lần tới nhà ở thường mất 60–90 phút. Xem trang dịch vụ diệt gián, đặc điểm loài ở gián Đức, và giá tại bảng giá diệt gián nhà ở.