Chuột gặm dây điện nguy hiểm tới mức nào?

Chuột gặm dây điện nguy hiểm tới mức nào?

Mức nguy hiểm phụ thuộc vào chỗ dây bị gặm hơn là số vết gặm. Dây nổi trong phòng bị gặm thì thấy ngay và thay được; dây trong máng cáp trần giả, gen âm tường, tủ điện bị hở lõi thì chập ngay cạnh bụi và trần thạch cao mà không ai nhìn thấy.

Vì sao chuột lại nhắm vào dây điện?

Chuột gặm dây để mài răng chứ không phải để ăn. Răng cửa của chuột mọc liên tục, dài thêm khoảng 13 cm mỗi năm; không mài thì răng quá dài và chuột không ăn được. Vì vậy chúng gặm mọi vật có độ cứng vừa phải nằm trên đường đi của mình.

Vỏ dây nhựa dẻo nằm đúng khoảng độ cứng đó. Thêm nữa, máng cáp và gen dây là hành lang kín nối chỗ trú với chỗ kiếm ăn, nên chuột vừa đi vừa gặm dọc tuyến. Loài hay gặp trên trần là chuột mái, dài 15–20 cm, đuôi dài hơn thân; cách nhận ra có ở trang ba loài chuột trong nhà nhận ra bằng phân và đuôi. Dây điện trong khoang máy ô tô, xe máy bị gặm theo cùng lý do, xem chuột cắn dây điện xe là loài nào.

Dấu hiệu nào cho biết chuột đang gặm dây?

Có bốn dấu hiệu nên kiểm trong tuần khi đã nghe tiếng chuột trên trần. Hai dấu nhìn thấy được là vết răng và vụn nhựa; hai dấu gián tiếp là aptomat nhảy và mùi khét. Thấy từ hai dấu trở lên ở cùng một khu thì nên ngắt nhánh đó và rà ngay.

• Vết gặm dạng hai rãnh song song, rộng chừng 1–2 mm, trên vỏ dây.
• Vụn nhựa, vụn cách điện đọng dưới tủ điện hoặc dưới khe đèn âm trần.
• Aptomat một nhánh nhảy lặp lại mà thợ điện không tìm ra tải bất thường.
• Mùi khét nhẹ ở một khu cố định, rõ hơn khi bật nhiều thiết bị.

Dây mạng đứt có cách đọc riêng, vì lỗi lắp đặt cũng làm mất tín hiệu; bài dây mạng đứt do chuột hay do lắp đặt đi tiếp phần đó.

Rà dây theo thứ tự nào cho nhanh?

Rà từ chỗ nguy hiểm nhất xuống chỗ dễ thấy nhất, và giữ nguyên hiện trường cho tới khi chụp ảnh xong. Một buổi rà cho nhà phố hoặc một tầng văn phòng thường đủ để khoanh được đoạn tuyến chuột đi, nếu có đèn pin mạnh và thang.

1. Mở nắp tủ điện, soi dọc bó dây, tìm vụn nhựa, phân, vết răng.
2. Tháo vài tấm trần giả ở khu bếp, khu kỹ thuật, soi dọc máng cáp.
3. Mở hộp nối trên trần khu vệ sinh và đoạn dây phía sau tủ bảng tổng.
4. Kéo tủ lạnh, tủ đông, máy chủ ra khỏi tường, kiểm dây phía sau.
5. Chụp ảnh từng vết kèm vị trí, ngắt nhánh có vết hở rồi mới gọi thợ điện thay dây.

Hộp nối trên trần vệ sinh, dây sau tủ bảng tổng và dây cấp biển hiệu ngoài trời là ba chỗ hay bị bỏ sót, vì kín, ẩm và nằm trên tuyến giữa chỗ trú với chỗ kiếm ăn.

Vì sao thay dây xong vẫn chưa xong việc?

Thay đoạn dây hỏng chỉ xử lý hậu quả. Nếu máng cáp vẫn là đường đi thuận và gần đó còn thức ăn, dây mới bị gặm lại sau vài tuần. Phải cắt tuyến đi cùng lúc với sửa điện: bịt lỗ lớn hơn 6 mm bằng bùi nhùi thép, luồn đoạn dây hở vào ống cứng.

Ống nhựa mỏng không chặn được răng chuột, và xịt hoá chất xua lên vỏ dây chỉ có tác dụng vài ngày trong khi có thể làm giòn nhựa. Chuột bị điện giật chết trong máng cáp thì xác bốc mùi 2–4 tuần và kéo theo ruồi, nên cần mở trần lấy ra.

Người quản lý mặt bằng nên ghi lại những gì?

Mỗi lần thấy vết gặm, ghi ngày, vị trí, ảnh chụp và việc đã làm. Sau vài tuần, các điểm ghi lại nối thành tuyến đi của chuột, thay vì mỗi lần xử lý một điểm rồi quên. Nhà xưởng, cao ốc cần sổ này khi đơn vị bảo hiểm hỏi tới sự cố điện.

Với bếp ăn và nhà xưởng, việc mở trần soi máng cáp làm luân phiên trong các lượt kiểm chuột hằng tuần: mỗi lượt mở một đoạn trần, để cả khu được soi trong vòng một tháng; nơi từng chập điện do chuột thì mở trước các đoạn có dây đã sửa. Nhà hàng thấy vết gặm cùng lúc với phân trong bếp thì xem bài dấu hiệu chuột nào nhà hàng phải xử lý ngay.

Khi nào cần người làm?

Khi vết gặm nằm trong trần cao, tủ điện tổng hoặc nhiều tầng cùng lúc, khi aptomat nhảy lặp lại mà chưa tìm ra đoạn hở, hoặc khi đã bịt lỗ mà vẫn nghe tiếng chuột trên trần. Chuột mái đi trên cao theo máng cáp, nên bẫy đặt dưới sàn thường không bắt được.

Đội kỹ thuật khảo sát tuyến đi, đặt bẫy trên xà và máng cáp, trạm bả vành đai ngoài nhà, chỉ các lỗ cần bịt; số chuột giảm rõ sau vài tuần đầu và cần kiểm trạm theo lịch để giữ ở mức thấp. Cách làm có ở trang diệt chuột: bẫy bên trong, trạm bả ngoài, bịt lối vào; khoản phí tính theo mặt bằng ở các yếu tố làm giá xử lý chuột thay đổi.