Kiểm soát chuột cho căn hộ, chung cư và toà nhà

Vì sao chuột ở chung cư phải chia việc giữa căn hộ và ban quản lý?

Vì chuột cư dân thấy trong bếp chỉ là con lên kiếm ăn, còn đàn ở dưới hầm và trong phòng rác. Chuột cống nặng trên 250 g nhưng lọt khe 12 mm và leo được ống đứng. Căn hộ chặn được lối vào nhà mình, nhưng chỉ ban quản lý mới chạm được tới chỗ đàn sống.

Toà 20 tầng thường có tổ ở 2–4 điểm dưới hầm và dấu chuột ở phòng rác của 5–10 tầng. Nếu chỉ căn có phản ánh gọi người đặt bẫy, bắt được một hai con rồi tuần sau tầng khác báo. Nếu chỉ ban quản lý đặt trạm mà căn hộ để hở cổ ống, chuột vẫn có chỗ ăn trong nhà.

Chỗ nào thuộc căn hộ, chỗ nào thuộc ban quản lý?

Ranh giới dễ nhớ nhất là cánh cửa căn hộ và nắp hộp gen: mọi thứ phía trong là của chủ căn, phía ngoài là khu chung. Bảng dưới chia theo từng chỗ chuột hay đi qua trong một toà chung cư, kèm dấu hiệu để mỗi bên biết lúc nào phải làm việc của mình.

Trạm ở khu chung đặt theo sơ đồ, đánh số, có khoá, không đặt ở hành lang trẻ chơi. Cách đội kỹ thuật chọn chỗ đặt trạm trong hầm và phòng bơm có ở trang chuột trong chung cư: hầm, phòng rác, phòng bơm.

Căn hộ tự làm được những việc gì?

Việc của căn hộ là không để nhà mình thành chỗ ăn và chỗ ghé của chuột. Năm việc dưới đây làm trong một buổi tối với vật liệu mua ở cửa hàng điện nước, không cần thợ. Mục đích không phải bắt hết chuột của toà nhà, mà là để chuột đi ngang không có lý do dừng lại.

• Soi khe chân cửa ra hành lang, khe nào lọt đầu ngón tay thì lắp nẹp cao su.
• Trám cổ ống dưới bồn rửa và ống máy giặt bằng bùi nhùi thép rồi vữa, không dùng xốp nở một mình.
• Đổ rác mỗi tối, không để túi rác ngoài cửa chờ thu gom sáng hôm sau.
• Cất gạo, đồ khô, thức ăn thú cưng vào hộp nhựa có nắp.
• Nếu đã có chuột trong nhà, đặt bẫy lồng hoặc bẫy trong hộp kín sát chân tường, không rải bả.

Không rải bả trong căn hộ vì chuột ăn bả thường chui vào hộp gen hay trần giả rồi mới chết, mùi tự hết sau 2–4 tuần nhưng không lấy xác ra được. Lý do đầy đủ ở bài căn hộ có trẻ nhỏ nên dùng bẫy thay bả.

Những chỗ nằm giữa hai bên thì ai lo?

Ba chỗ hay bị đùn qua đùn lại là hộp gen trong nhà vệ sinh của căn, căn đang bỏ trống hay đang sửa, và cửa hàng ăn uống ở tầng trệt. Cả ba đều nằm trong phần sở hữu riêng nhưng nối thẳng với khu chung, nên phải có thoả thuận trước thay vì chờ có chuột mới cãi.

• Hộp gen trong căn: chủ căn mở nắp cho kỹ thuật toà nhà vào trám ống xuyên sàn cùng đợt với cả trục; ống thuộc toà nhà, nắp và vách thuộc căn.
• Căn trống, căn đang sửa: ban quản lý yêu cầu chủ căn đóng kín cửa, dọn rác xây dựng, cho vào kiểm khi cả tầng có phản ánh.
• Cửa hàng tầng trệt có bếp: người thuê có hợp đồng kiểm soát chuột riêng; ban quản lý đưa điều này vào hợp đồng thuê mặt bằng.

Hộp gen là đường chuột dùng nhiều nhất để lên các tầng; cách trám cổ ống từng tầng được viết kỹ ở bài ống đổ rác, hố thang máy: lối chuột leo tầng.

Cư dân báo ban quản lý thế nào để được xử lý đúng trục?

Một tin nhắn "nhà tôi có chuột" không đủ để ban quản lý biết trục nào đang có vấn đề. Phiếu báo cần ghi đúng năm thông tin dưới đây, vì các căn cùng trục đứng thường báo gần nhau trong 1–2 tuần, và đó là dấu hiệu để kiểm cả trục thay vì chỉ một căn.

1. Số căn, tầng và vị trí căn so với hộp gen, phòng rác.
2. Thấy con chuột, phân, vết gặm hay chỉ nghe tiếng, vào khoảng mấy giờ.
3. Chỗ thấy trong căn: gầm bếp, nhà vệ sinh, trần giả hay ban công.
4. Ảnh phân hoặc vết gặm, đặt cạnh đồng xu để so cỡ.
5. Căn đã tự làm những gì: nẹp cửa, trám ống, đặt bẫy từ ngày nào.

Ban quản lý gom phiếu theo trục và theo tầng, căn có phản ánh được kiểm trong 48 giờ nhưng luôn kèm kiểm hộp gen và phòng rác cùng tầng. Chuột thường về từ đâu trong toà thì xem chuột trong chung cư đến từ đâu trong toà nhà.

Ban quản lý làm gì ở khu chung và kiểm theo lịch nào?

Ban quản lý giữ ba việc: trạm cố định ở chỗ đàn ở, bịt đường lên các tầng, và rác không qua đêm. Trạm kiểm lần đầu sau 7–14 ngày để thấy khu nào ăn nhiều, rồi mỗi tuần một lượt. Sổ trạm ghi theo số giúp thấy khu nào đang tăng trước khi cư dân gọi.

1. Khảo sát hầm, phòng bơm, bể phốt, rồi phòng rác và chân thang rác, ghi dấu lên sơ đồ.
2. Trong hầm, phòng bơm, phòng rác đặt bẫy và hộp giám sát không thuốc dọc chân tường, cách nhau khoảng 6–12 m; trạm bả có khoá đặt ở vành đai ngoài toà nhà, cách nhau 15–30 m.
3. Trám lỗ ống trong trục kỹ thuật bằng lưới thép, làm từ tầng thấp lên.
4. Thông báo cư dân trước 2–3 ngày để các căn cùng trục làm phần của mình cùng đợt.
5. Đọc sổ trạm mỗi tháng, báo ban quản trị tầng nào tăng, tầng nào giảm.

Một đợt đặt trạm và bịt lối gồm những bước nào, xem dịch vụ diệt chuột: bẫy bên trong, trạm bả ngoài; mức phí cho toà nhà ở bảng giá diệt chuột tại toà nhà. Hầm, phòng rác và trục ống cũng là chỗ của gián và muỗi, nên việc từng khu chung được gom ở trang kiểm soát côn trùng toà nhà theo hầm, rác, trục ống.

Những lỗi nào khiến chuột quay lại dù hai bên đã làm?

Lỗi phổ biến nhất là hai bên làm lệch nhau vài tuần: toà nhà đặt trạm tháng này, căn hộ trám ống tháng sau, trong lúc đó chuột vẫn đi lại bình thường. Lỗi thứ hai là thi công sửa chữa trong trục hay hầm xong không ai kiểm lại lỗ ống và nắp hố ga trước khi nghiệm thu.

• Căn hộ bịt hết lối khi chuột còn ở trong nhà, nhốt chuột lại bên trong.
• Dời trạm khỏi vị trí trên sơ đồ khi dọn phòng rác, sổ trạm mất ý nghĩa.
• Để túi rác, đồ cũ ở hành lang chờ thu gom qua đêm.
• Coi một lượt đặt trạm là xong, không giữ lịch kiểm hằng tháng.

Một đợt không phải là điểm kết thúc với chuột trong toà nhà: làm đúng thì số dấu ở trạm giảm rõ trong vài tuần, còn giữ ở mức thấp là việc của các lượt kiểm sau. Toà nhà muốn có sơ đồ trạm và báo cáo tháng thì xem gói định kỳ giữ chuột thấp cho toà chung cư.