Mối con và mối trưởng thành khác nhau thế nào?

Mối con và mối trưởng thành khác nhau ở đâu?

Mối con nhỏ hơn, thân trắng trong gần như thấy xuyên, nằm im thành đám trong khoang nuôi và được mối thợ mớm ăn. Mối thợ trưởng thành trắng đục, dài 3–4 mm, đi lại liên tục trong đường mui và trong gỗ. Nhìn ngoài chúng khá giống nhau, khác nhất là màu, cỡ và chỗ ở.

Mối con không lớn lên thành "mối to hơn" như nhiều người nghĩ. Qua mỗi lần lột xác, nó được tổ chia vào một nhóm việc: phần lớn thành mối thợ, một ít thành mối lính, và ở tổ trưởng thành có một lứa thành mối cánh. Con non trông ra sao ở từng giai đoạn có ở bài ấu trùng mối trông như thế nào.

Năm đẳng cấp trong tổ mối nhận ra bằng gì?

Mỗi nhóm có một nét nhìn là biết: mối thợ trắng và không mắt, mối lính đầu to sẫm màu, mối cánh có cánh và thân sẫm, mối chúa bụng phình to gấp nhiều lần đầu. Mối con thì trong suốt và nằm im.

Bảng dưới lấy mối đất Coptotermes, loài hay gặp nhất trong nhà ở TP.HCM, làm mẫu.

Con trắng thấy khi bóc đường mui là mối gì?

Gần như luôn là mối thợ trưởng thành, không phải mối con. Mối thợ trắng vì sống suốt đời trong tối, không cần sắc tố chống nắng, và không có mắt vì không dùng tới. Chúng định hướng bằng mùi và rung động, nên chỉ đi trong ống kín như đường mui hay hầm gỗ.

Nhiều người thấy con trắng nhỏ là nghĩ "tổ còn non, chưa đáng lo". Thực ra mối thợ mới là nhóm ăn gỗ và gây toàn bộ thiệt hại; mối lính, mối cánh, vua chúa đều không ăn gỗ, phải được mối thợ mớm. Đường mui có mối thợ chạy ra là đường đang có tổ nuôi, cách đọc có ở bài đường đất chạy dọc tường là gì.

Mối lính giúp nhận ra loài mối ra sao?

Hình đầu mối lính là nét dễ dùng nhất để tách loài, vì mối thợ các loài trông gần như nhau. Mối đất Coptotermes có lính đầu vàng nâu hình quả lê, chạm vào tiết dịch trắng; mối gỗ khô có lính đầu đen vuông dẹt như nút chai, dùng để bịt lỗ hầm. Loài quyết định cách xử lý.

Tự lấy mẫu thì chọn vài con đầu to sẫm màu cho vào lọ kín; mẫu chỉ toàn con trắng thì khó xác định hơn. Thấy lính nhiều ở một đoạn thường chỉ là đoạn đó vừa bị phá, lính kéo tới chặn, không có nghĩa tổ lớn bất thường. Bảng so hai loài ở bài mối đất và mối gỗ khô khác nhau thế nào, đặc điểm mối đất ở trang mối đất: tổ dưới nền, ăn từ móng lên.

Mối cánh và cặp vua chúa khác mối thợ thế nào?

Mối cánh là nhóm duy nhất có mắt, thân sẫm và có cánh, vì phải bay ra ngoài sáng để ghép đôi. Rụng cánh xong, một cặp chui vào khe ẩm thành vua chúa của tổ mới. Mối chúa lâu năm có bụng phình rất to, đẻ hàng nghìn trứng mỗi ngày và có thể sống tới 15 năm.

Vua chúa hầu như không bao giờ lộ ra, kể cả khi đào trúng tổ; nhiều tổ còn có con sinh sản phụ thay chỗ khi cặp chính chết. Chuyện gì đang xảy ra khi mối cánh bay vào nhà có ở bài mối cánh bay vào nhà buổi tối là chuyện gì; tổ có bao nhiêu con và sống bao lâu ở bài một tổ mối có bao nhiêu con và sống bao lâu.

Thấy loại mối nào thì nói lên điều gì về tổ?

Loại mối bạn thấy cho biết mình đang đứng ở phần nào của tổ. Chỉ có thợ và lính là đang ở lối đi kiếm ăn, tổ có thể còn xa. Thấy con non là đã tới gần khoang nuôi. Mối cánh bò ra trong phòng kín là tổ đã trưởng thành, nhiều khả năng ở ngay dưới nền.

• Thợ và lính trong đường mui: lối đi kiếm ăn, tổ có thể cách vài chục mét.
• Con non trắng trong thành đám: đã mở trúng khoang nuôi, rất gần tổ.
• Mối non có mầm cánh ở lưng: tổ trưởng thành, sắp tới đợt bay.
• Mối cánh bò ra trong nhà: tổ mối đất thường đã 5–8 năm tuổi, ngay gần hoặc dưới nền.
• Mối chúa: đã đào trúng khoang chính, rất hiếm gặp ngoài công trình đang đào móng.

Vì sao xử lý phải tới được cả tổ chứ không chỉ mối thợ?

Vì mối chúa đẻ bù liên tục, xịt chết mối thợ đang thấy thì vài tuần sau tổ lại đủ người. Đường tới tổ là chính mối thợ: chúng ăn rồi mớm cho con non, lính và vua chúa, nên thuốc bám trên người mối thợ được mang về khoang nuôi mà không ai phải đào tìm tổ.

Với mối đất, kỹ thuật viên dò tổ rồi đặt trạm nhử cố định trên đường mui đang sống trong 7–14 ngày, số trạm tuỳ mức mối. Sau 14 ngày nghiệm thu, mối thợ đã dồn về trạm được phun thuốc truyền dẫn để mang về tổ; cách làm có ở làm đàn suy giảm thay vì chỉ xịt mối thợ. Đàn suy giảm rồi, tổ khác trong bán kính 30 m quanh nhà vẫn có thể tìm tới, nên soi lại chân tường theo lịch, nhất là sau mùa mối bay; nhà cần giữ lâu dài thì ký kiểm soát mối theo tháng, hợp đồng này tính riêng, không gộp vào gói gián, kiến, muỗi hằng tháng.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.