Sáu việc về côn trùng nhà máy phải tự làm thường xuyên

Sáu việc nào thuộc phần nhà máy, ai làm, bao lâu?

Sáu việc này diễn ra hằng ngày hoặc hằng tuần, nên chỉ người của nhà máy làm được. Mỗi dòng trong bảng phải có một bộ phận đứng tên và một tần suất cụ thể; việc không có người phụ trách là việc sẽ không được làm.

Vì sao nhà thầu không làm thay được sáu việc này?

Vì năm trong sáu việc diễn ra mỗi ngày, còn nhà thầu chỉ có mặt 1 lần mỗi tháng, riêng trạm chuột mỗi tuần. Một cánh cửa mở suốt ca đêm hay một thùng rác không đậy 3 ngày tạo áp lực côn trùng lớn hơn nhiều so với những gì một lượt xử lý bù lại được.

Đó là lý do nhiều nhà máy đổi nhà thầu mấy lần mà số liệu không cải thiện: vấn đề nằm ở vận hành hằng ngày. Trong chương trình IPM, phần kết cấu và vệ sinh của nhà máy có tên người ký từng mục, xem chương trình IPM: phần việc nhà máy ký nhận.

Giao việc thế nào để có người chịu trách nhiệm?

Danh sách chỉ thành việc thật khi nằm trong quy trình vận hành, gắn với chức danh và có biểu mẫu ký theo ca. Nhắc miệng trong họp tháng thì sau vài tuần mọi thứ trở về như cũ. Sáu điểm dưới đây là cách các nhà máy giữ được nếp này lâu dài.

• Ghi sáu việc vào quy trình vận hành, không để ở dạng nhắc miệng.
• Mỗi việc gắn với một chức danh, không gắn tên một người cụ thể.
• Có biểu mẫu ký nhận theo ca hoặc theo ngày.
• Đưa vào nội dung họp giao ca, không đợi cuối tháng.
• Nhân viên sản xuất báo dấu hiệu qua kênh đã định trong 1 giờ, không tự xịt thuốc trong xưởng.
• Đào tạo lại nhân viên 1 giờ mỗi 6 tháng về dấu hiệu cần báo và báo cho ai.

Kiểm chứng sáu việc trong một lượt đi thế nào?

Một lượt kiểm nội bộ khoảng 30 phút là đủ đi hết sáu việc, nếu đi theo đúng thứ tự từ cửa vào tới khu rác, dọc kho rồi tới các điểm nước. Quản đốc hoặc QA đi theo lịch nội bộ, ghi kết quả vào báo cáo tháng cùng số liệu bẫy giám sát.

1. Ra cửa xuất nhập, đứng xem một lượt xe vào ra: cửa có đóng lại giữa hai lượt không.
2. Vào khu rác, kiểm nắp thùng, nền và rãnh thoát.
3. Đi dọc tường kho, xem vạch 45 cm có bị hàng lấn không.
4. Soi các điểm đọng nước quen thuộc: rãnh, chân máy, khu rửa.
5. Mở mẫu vài tủ đồ và nhìn quanh khu máy tìm đồ ăn bỏ quên.
6. Đối chiếu danh sách khe hở đã khuyến nghị với hiện trạng.

Việc nào dễ bị bỏ nhất và giữ bằng cách nào?

Hai việc hay bị bỏ nhất là bịt khe hở và kê hàng chừa lối kiểm. Cả hai cần công sức một lần chứ không lặp lại mỗi ngày, nên dễ bị dời sang tuần sau rồi quên luôn. Cách giữ là gắn chúng vào mốc bắt buộc thay vì lời dặn.

Khe hở phải đóng trong 7 ngày sau lượt kiểm; lối chuột vào khu sản xuất thì bịt trong 48 giờ. Chuột nhắt lọt khe từ khoảng 6 mm, nên gioăng cửa kho lạnh hở, khe dưới cửa cuốn hay lỗ ống xuyên tường đều phải vào danh sách. Cách kê hàng phải nằm trong hướng dẫn nhập kho, chi tiết ở bài kho hàng bị loài nào phá và nên xếp kho ra sao.

Đồ ăn cá nhân trong khu sản xuất xử lý thế nào?

Đồ ăn cá nhân là nguồn thức ăn ổn định nhất mà côn trùng có trong nhà máy. Một hộp bánh trong tủ đồ, ly cà phê trong khu máy hay túi trái cây ở phòng thay đồ đủ nuôi một ổ gián nhỏ nhiều tháng. Cấm suông thì đồ ăn chỉ chuyển vào chỗ khuất hơn.

Nhà máy cần bố trí chỗ ăn uống riêng có tủ đựng, dọn tủ đồ theo lịch cố định và kiểm mẫu vài tủ mỗi tháng. Gián từ căng tin, phòng thay đồ lan vào tủ điện dây chuyền ra sao, xem gián trong nhà máy, kho: tủ điện máy, phòng thay đồ; những rủi ro khác hay bị bỏ qua ở bài rủi ro côn trùng nhà xưởng hay bị bỏ qua.

Cửa xuất nhập phải mở suốt, thiếu người thì làm sao?

Cửa không cần đóng liên tục, chỉ cần không mở suốt ca: dùng rèm nhựa hoặc màn khí, và đóng lại trong khoảng nghỉ giữa các lượt xe. Nhà máy thiếu người thì gộp sáu việc vào những lượt đi vốn có, như giao ca, kiểm an toàn, thay vì tạo thêm một lượt riêng.

Đèn keo ở cửa nhận hàng đặt lệch khỏi cửa, không đối diện, để không kéo thêm côn trùng từ bãi xe vào. Cửa nhận hàng được kiểm lúc nào để không vướng xe, xem lập lịch kiểm theo khu gắn với ca sản xuất.

Bao lâu thấy khác biệt, có nên ghi sáu việc vào hợp đồng?

Khác biệt thường thấy sau hai kỳ giám sát, tức hai lượt kiểm liên tiếp. Số đếm bẫy ở khu cửa và khu rác phản ứng nhanh nhất với sáu việc này, nên đọc hai chỉ số đó trước khi kết luận nhà thầu làm tốt hay kém.

Nên ghi rõ trong hợp đồng đây là phần của nhà máy, để khi đánh giá kết quả hai bên biết phần nào chưa đạt là do đâu. Phí tính theo diện tích, số trạm và số lượt; nhà máy làm tốt sáu việc thường ít phải gọi lượt phát sinh sau vài kỳ. Mức tham khảo ở bảng giá côn trùng tổng hợp tại nhà máy, kho; chia vòng kiểm ở trang côn trùng trong nhà máy, kho theo từng vòng.