Cloramin B có độc với người không?

Cloramin B độc tới mức nào theo từng dạng tiếp xúc?

Cùng một chất nhưng bốn dạng tiếp xúc cho bốn mức nguy cơ khác hẳn nhau. Bột nguyên chất và dung dịch đặc gây kích ứng rõ, dung dịch loãng lau bề mặt thì nguy cơ thấp với người khoẻ. Đó là lý do các hướng dẫn trên mạng nghe như mâu thuẫn: mỗi bài đang nói về một dạng.

Vì sao cùng một chất mà lúc độc lúc không?

Vì thứ gây tác dụng là lượng clo hoạt tính, và lượng đó tăng theo nồng độ pha. Trạm y tế hướng dẫn trường mầm non dùng 0,05% lau đồ chơi hằng ngày nhưng dung dịch 0,5% mỗi ngày khi có ca bệnh, đặc gấp 10 lần. Hai dung dịch ấy tác động lên da rất khác nhau.

Ở mức loãng, clo đủ phá vỡ vi khuẩn và virus trên bề mặt nhưng quá ít để làm hại da người trong vài giây chạm tay. Ở mức đặc, da và niêm mạc bắt đầu bị kích ứng, nhất là khi tiếp xúc kéo dài. Tổ chức Y tế Thế giới dùng clo 0,1% (1.000 ppm) cho bề mặt; bếp thương mại theo Food Code của Mỹ chỉ dùng 50–100 ppm cho bề mặt chạm thực phẩm. Độc tính ở đây là chuyện liều lượng.

Ai cần tránh xa khu vực đang dùng Cloramin B?

Sáu nhóm dưới đây nên ra khỏi khu vực đang lau hoặc phun và chỉ quay lại khi bề mặt đã khô, phòng đã thoáng. Họ không nhất thiết bị ngộ độc, nhưng đường thở, da hoặc thói quen đưa tay lên miệng khiến họ nhận nhiều clo hơn người lớn khoẻ mạnh đứng cùng chỗ.

• Người hen suyễn hoặc có bệnh phổi mạn tính.
• Trẻ dưới 6 tuổi, vì hay chạm tay rồi đưa lên miệng.
• Người từng dị ứng với chất tẩy chứa clo.
• Phụ nữ mang thai, nhất là khi trong phòng đang có sương phun.
• Người có vết thương hở hoặc viêm da ở tay.
• Vật nuôi, đặc biệt mèo và chim cảnh nuôi lồng đặt thấp.

Với lớp học có trẻ nhỏ, cách xếp lịch lau để trẻ không chạm bề mặt còn ướt có ở trang khử khuẩn trường học: đồ chơi, bàn ghế, tay vịn.

Tiếp xúc quá mức thì có dấu hiệu gì?

Dấu hiệu đến nhanh và dễ nhận: da đỏ rát ở chỗ dính dung dịch, mắt cay chảy nước, mũi họng rát, ho hoặc tức ngực khi đứng trong phòng vừa phun. Mùi clo gắt tới mức cay mắt cho biết nồng độ trong không khí đang cao, dù người trong phòng chưa thấy khó chịu gì.

Người hen suyễn có thể lên cơn ngay trong lúc phun. Da tay bong tróc sau nhiều ngày lau liên tục mà không đeo găng cũng là tiếp xúc quá mức, chỉ là đến chậm hơn.

Dây vào da, bắn vào mắt hoặc hít phải thì xử lý thế nào?

Việc đầu tiên luôn là tách người khỏi hoá chất rồi rửa bằng thật nhiều nước sạch. Nước làm loãng và kéo clo ra khỏi da, mắt; không có chất nào trong nhà trung hoà tốt hơn. Bốn bước dưới đây làm ngay tại chỗ, trước khi quyết định có cần đi khám hay không.

1. Dây vào da: cởi phần quần áo đã thấm, rửa ở bồn rửa dưới vòi nước chảy ít nhất 15 phút.
2. Bắn vào mắt: không dụi, rửa mắt liên tục bằng nước sạch rồi đi khám mắt.
3. Hít phải sương: ra ngay chỗ thoáng, ngồi thẳng nghỉ, nới quần áo chật.
4. Lỡ nuốt phải: súc miệng, không cố gây nôn, mang theo bao bì có nhãn tới cơ sở y tế.

Khó thở kéo dài, người bệnh có tiền sử hen, hoặc trẻ nhỏ nuốt phải thì đưa đi cấp cứu, không chờ tự hết.

Mùi clo còn lại trong phòng có hại không?

Mùi nhẹ còn thoảng sau khi lau thường không gây hại cho người khoẻ mạnh. Nó chỉ cho biết vừa có người làm việc ở đây, và tan dần khi phòng được mở thoáng. Còn mùi gắt tới mức cay mắt là dấu hiệu nồng độ trong không khí cao hoặc phòng chưa được thông gió đủ.

Bề mặt đã khô không còn dung dịch để dây sang da. Riêng bàn ăn và đồ chơi, phần cặn còn lại vẫn nên được tráng đi; bề mặt nào cần tráng có ở bài bề mặt nào phải tráng lại sau khi khử khuẩn. Mốc chờ trước khi cho người vào phòng vừa phun nằm ở bài sau phun khử khuẩn bao lâu thì vào phòng.

Người phải dùng Cloramin B hằng ngày giảm tiếp xúc bằng cách nào?

Nhân viên vệ sinh, cô giáo mầm non, người chăm bệnh là những người tiếp xúc nhiều nhất, và rủi ro của họ đến từ lặp lại chứ không phải một lần. Giảm tiếp xúc nằm ở mấy thói quen nhỏ: đeo găng mỗi lần, đổ bột vào nước chứ không đổ nước lên bột, pha đúng mức.

Không trộn với chất tẩy chứa a-xít như nước tẩy bồn cầu, vì hai chất gặp nhau có thể sinh khí kích ứng ngay trong phòng kín. Chọn gói có nhãn và pha theo đúng mức cho từng việc, hướng dẫn ở bài có nên tự mua Cloramin B về dùng.

Cơ sở cần phun diện rộng thì nên để người mặc bảo hộ pha đúng nồng độ và phun thay. Khi kỹ thuật viên của công ty làm việc này, Cloramin B 0,1–0,5% được pha tại chỗ, nồng độ ghi vào biên bản cùng số lô. Người trong khu vực rời đi trước khi phun ULV, quay lại sau 30–60 phút và mở cửa 15 phút; người có bệnh hô hấp, hen thì cách ly 2 giờ.