Khử trùng, khử khuẩn nhà ở và căn hộ: bề mặt nào lau hằng ngày, làm gì khi nhà có người ốm hay sau ngập nước
Nhà ở bình thường chỉ cần lau tay nắm cửa, công tắc, vòi nước, bồn cầu, mặt bếp mỗi ngày, không cần phun. Khi có người nôn, tiêu chảy hay trẻ bị tay chân miệng, lau các bề mặt đó bằng dung dịch clo 0,1–0,5% mỗi ngày; sau ngập, rửa bùn trước rồi lau Cloramin B 0,5%.
Phần lớn nhà ở không cần ai tới phun khử khuẩn. Virus cúm, norovirus hay virus tay chân miệng đi từ tay người ốm lên tay nắm cửa, công tắc, vòi nước, rồi sang tay người khác. Lau đúng mấy chỗ đó mỗi ngày có ích hơn phun cả căn một lần. Cách làm chỉ đổi khi nhà có người bệnh, hay sau một trận ngập.
Trang này chỉ bề mặt nào ở nhà ở cần lau trước, lau theo thứ tự nào, và đổi gì khi có người bệnh.
Ở nhà ở, mầm bệnh lây qua bề mặt nào?
Vì cả nhà chạm chung một số ít bề mặt, nhiều lần mỗi ngày. Tay nắm cửa nhà vệ sinh, cần gạt bồn cầu, vòi nước, công tắc đèn, điều khiển tivi là chỗ người ốm chạm trước, người khác chạm sau trong vài phút. Hướng dẫn của Bộ Y tế ghi norovirus sống trên bề mặt nhiều tuần.
| Khu | Bề mặt | Ai chạm | Nhịp lau |
|---|---|---|---|
| Nhà vệ sinh | Tay nắm cửa, cần gạt, nắp bồn cầu, vòi | Cả nhà | Mỗi ngày; 2 lần khi có người tiêu chảy |
| Bếp | Tay nắm tủ lạnh, mặt bếp, thớt | Người nấu | Sau mỗi lần nấu |
| Phòng khách | Điều khiển, công tắc, tay nắm cửa chính | Cả nhà, khách | Mỗi ngày |
| Phòng người ốm | Bàn đầu giường, ly, điện thoại | Người ốm, người chăm | Mỗi ngày tới khi khỏi |
Nhà vừa có người ốm vừa có gián, muỗi thì hai việc làm riêng; phần côn trùng xem ở dịch hại hay gặp ở nhà ở.
Lau khử khuẩn nhà ở theo thứ tự nào?
Từ phòng sạch tới phòng bẩn, từ trên xuống dưới, lau sạch trước rồi mới khử khuẩn. Nước rửa gỡ lớp bẩn thì clo mới tới được bề mặt. Phòng người ốm và nhà vệ sinh làm sau cùng bằng khăn riêng, vì khăn đã lau bồn cầu mà mang ra lau bàn ăn là mang mầm bệnh theo.
- Pha dung dịch: Cloramin B 25% pha 2 g mỗi lít cho 0,05%; pha mới mỗi ngày, không trộn với nước tẩy khác.
- Lau sạch: khăn ẩm với nước rửa chén gỡ dầu mỡ ở mặt bếp, vết tay ở công tắc.
- Khử khuẩn phòng khách, bếp: tay nắm, công tắc, điều khiển; để ướt ít nhất 10 phút.
- Phòng người ốm, nhà vệ sinh: khăn riêng, làm cuối; bồn cầu cọ trong rồi lau ngoài.
- Rửa lại: thớt, bát, đồ chơi trẻ lau lại nước sạch; giặt khăn, phơi khô.
Không phun khử khuẩn lên người, lên chăn gối, hay trong phòng trẻ đang ngủ. Tổ chức Y tế Thế giới không khuyến cáo phun thường quy trong nhà; khăn thấm dung dịch đưa đủ thuốc lên bề mặt hơn.
Khi có người bệnh ở nhà ở, làm gì khác?
Khi có người nôn, tiêu chảy hay trẻ bị tay chân miệng, dung dịch phải đậm hơn. Norovirus gây nôn, tiêu chảy không có vỏ bọc, nên cồn và nước rửa tay khô không diệt được. CDC Mỹ khuyến cáo clo 1.000–5.000 ppm, tức khoảng 0,1–0,5%, để ướt ít nhất 5 phút trên chỗ bị nôn.
| Tình huống | Làm gì | Bao lâu |
|---|---|---|
| Người nôn, tiêu chảy | Dọn bằng giấy, lau clo 0,1–0,5% chỗ nôn và nhà vệ sinh, giặt đồ bằng nước nóng | Mỗi ngày tới 2 ngày sau khi hết triệu chứng |
| Trẻ bị tay chân miệng | Lau đồ chơi, sàn, tay nắm clo 0,5%; ngâm đồ chơi 20–30 phút rồi rửa nước | Mỗi ngày trong 10–15 ngày |
| Sau ngập nước | Rửa bùn, lau sàn và chân tường Cloramin B 0,5% (5 g mỗi lít), lau lại nước sạch | Một lần khi nước rút |
| Dọn phân chuột, xác chuột | Xịt ướt dung dịch clo, chờ 5 phút rồi gom, không quét khô | Một lần |
Nhà vừa có người ốm hay vừa ngập nước thì buổi khử khuẩn làm những gì, xem dịch vụ khử trùng, khử khuẩn. Giá cho căn hộ ở chi phí khử khuẩn cho nhà ở.
Giữa hai lần làm, nhà ở tự giữ sạch thế nào?
Giữ sạch giữa các lần là việc của người trong nhà, không cần thuê. Mỗi ngày một lượt lau khoảng 10 bề mặt tay chạm mất chưa tới 15 phút. Người ốm dùng khăn, ly riêng; cả nhà rửa tay bằng xà phòng trước khi nấu và sau khi vào nhà vệ sinh; mở cửa sổ cho phòng thoáng.
- Mỗi ngày: tay nắm cửa, công tắc, vòi nước, cần gạt bồn cầu, điều khiển.
- Sau mỗi bữa: mặt bếp, thớt; thớt thịt sống để riêng.
- Khi có người ốm: thêm một lượt buổi tối, khăn phòng người ốm để riêng.
- Không chạy máy tạo ozone trong phòng có người; EPA Mỹ cảnh báo ozone kích ứng phổi.
Đọc thêm nhà ở khi nào thật sự cần phun khử trùng.
Câu hỏi thường gặp về khử khuẩn tại nhà ở, căn hộ
Nhà ở có cần thuê phun khử khuẩn định kỳ không?
Nước rửa tay khô có thay được dung dịch clo không?
Sau ngập nước, lau nhà thế nào?
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Bộ Y tế. Hướng dẫn vệ sinh môi trường bề mặt trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (ban hành kèm Quyết định 3916/QĐ-BYT), Quyết định 3916/QĐ-BYT, 2017. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA). Ozone Generators that are Sold as Air Cleaners. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). How to Prevent Norovirus. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Trạm Y tế phường Tam Phú (TP. Thủ Đức). Cloramin B khử khuẩn phòng bệnh tay chân miệng ở trường mầm non. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Cleaning and disinfecting surfaces in non-health care settings (Q&A), 2020. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Báo Sức khỏe & Đời sống (Bộ Y tế). Hướng dẫn dùng Cloramin B khử trùng bể nước sau mưa lũ, 2025. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
