Khử trùng và diệt côn trùng khác nhau thế nào?

Khử trùng và diệt côn trùng khác nhau ở những điểm nào?

Khác từ đối tượng tới hoá chất và lịch làm. Khử trùng nhắm vi khuẩn, virus, bào tử nấm mà mắt không thấy, chế phẩm chỉ làm việc 10–30 phút lúc bề mặt còn ướt. Diệt côn trùng nhắm con vật thấy được, dùng gel, bả, bẫy và lớp thuốc tồn lưu bám lại trên tường nhiều tháng.

Khử trùng và khử khuẩn gần nghĩa, dùng chung một nhóm chế phẩm. Chữ khử trùng rộng hơn, nên khi gọi dịch vụ hãy nói rõ là lau, phun bề mặt hay xông hàng hoá. Tên các dịch vụ hay bị gọi lẫn khác có ở các cách gọi dịch vụ dễ dùng lẫn.

Nhìn thấy gì thì gọi khử trùng, thấy gì thì gọi diệt côn trùng?

Câu hỏi đầu tiên là bạn đang thấy con vật hay đang lo mầm bệnh. Thấy con vật, phân, xác hay đường bò thì đó là việc diệt côn trùng. Không thấy gì nhưng có ca bệnh, nhà vừa ngập, tường bốc mốc hay vừa thu xác chuột thì đó là việc khử trùng bề mặt.

• Gián chạy khi bật đèn bếp, gián con trong hộc chén: diệt côn trùng.
• Hàng kiến bò dọc mép tủ, kiến trong hũ đường: diệt côn trùng.
• Muỗi đốt buổi chiều, lăng quăng trong chậu nước: diệt côn trùng, xử lý ổ nước.
• Nhà vừa rút nước ngập, sàn bốc mùi bùn: khử trùng.
• Trong lớp có trẻ mắc tay chân miệng: khử trùng, làm trong 24 giờ.
• Phân chuột trong tủ đồ khô: diệt chuột trước, khử trùng chỗ có phân sau.

Vì sao không pha chung một bình, làm chung một lượt?

Vì hai việc triệt tiêu nhau. Cloramin B là chất oxy hoá, trộn vào bình thuốc côn trùng thì phá luôn hoạt chất trong đó. Còn khi làm cùng buổi, khử trùng cần lau bề mặt cho sạch, trong khi gel và lớp tồn lưu cần nằm yên, không bị lau đi.

Gián cũng bỏ ăn gel dính mùi clo, nên phun khử khuẩn đè lên chỗ vừa đặt gel là mất công cả hai đội. Trình tự đúng khi phải làm cả hai trong một ngày: khử trùng và lau trước, chờ bề mặt khô, rồi mới đặt gel ở khe, phun tồn lưu ở chân tường. Cơ chế hoá học phía sau, đọc vì sao khử khuẩn khô là hết tác dụng.

Chọn đúng việc cần đặt theo năm bước nào?

Năm bước dưới đây làm được ngay tại nhà trong khoảng 15 phút, trước khi gọi bất kỳ đơn vị nào. Kết quả là một tờ ghi chú nói rõ bạn cần việc nào, ở khu nào, vì sao, để người nhận điện thoại báo đúng người và đúng thiết bị cho buổi khảo sát.

1. Chụp ảnh thứ bạn thấy: con vật, phân, vệt mốc, chỗ nước ngập, kèm vị trí trong nhà.
2. Phân loại: sinh vật thấy được, hay chỉ là mùi, vệt bẩn, nấm mốc, lo lây bệnh.
3. Đối chiếu bảng ở đầu bài để chọn việc; cần cả hai thì ghi rõ việc nào làm trước.
4. Hỏi đơn vị chế phẩm gì, có số đăng ký không, cách ly bao lâu, có tồn lưu không. Ở nhà máy, các câu trả lời này nên ghi thành văn bản cùng vùng làm và giờ ngừng chuyền.
5. Cần cả hai thì đề nghị tách hai lượt, ghi hai phần riêng trên biên bản.

Cơ sở cần cả hai thì xếp lịch thế nào?

Tách thành hai lịch chạy song song. Bếp ăn tập thể, trường mầm non, phòng khám thường cần cả hai: khử khuẩn làm theo yêu cầu khi có biến cố, còn côn trùng đi theo lượt cố định 1 lần mỗi tháng. Gộp chung một lịch thì luôn có một việc bị làm sai nhịp.

Ví dụ ở trường mầm non có ca tay chân miệng, hướng dẫn của trạm y tế phường dùng dung dịch 0,5% mỗi ngày trong 10–15 ngày để lau đồ chơi và bề mặt. Trong cùng thời gian đó, lượt đặt gel gián vẫn theo lịch riêng, kiểm bẫy ở ngày 7–14 như mọi lần. Lịch côn trùng ở trường nên chạy theo ngưỡng số đếm trên bẫy, không theo cảm giác. Hợp đồng nên ghi hai phần: khu vực, chế phẩm, tần suất của từng việc; lịch côn trùng có báo cáo mỗi lượt xem ở trang kiểm côn trùng hằng tháng tại cơ sở. Bệnh viện thì khác: bề mặt được lau khử khuẩn mỗi ngày theo bốn vùng màu nguy cơ của Bộ Y tế.

Những lần gọi nhầm việc hay gặp là gì?

Hay gặp nhất là gọi "phun khử khuẩn cho hết gián" và gọi "phun muỗi để khử trùng sau ngập". Cả hai đều tốn tiền mà không đạt thứ mình cần. Dung dịch khử khuẩn không diệt gián, không đuổi được muỗi, và khô rồi thì côn trùng đi qua bề mặt đó như bình thường.

• Phun khử khuẩn cả nhà vì thấy gián: gián vẫn nguyên trong khe tủ, ổ vẫn đẻ.
• Phun thuốc muỗi sau ngập để "sát trùng": bùn và mầm bệnh trên sàn vẫn còn.
• Khử trùng trước khi diệt chuột: chuột còn đó thì phân mới lại rơi ngay đêm sau.
• Gộp hai việc một dòng trên biên bản: tới lúc đoàn kiểm tra hỏi thì không chứng minh được đã làm gì.

Nghề diệt côn trùng cũng tách hẳn hai việc, xem pest control có gồm khử khuẩn không. Muỗi và Cloramin B là trường hợp bị hỏi nhiều nhất, xem Cloramin B có diệt được muỗi không. Tường mốc sau mùa mưa thì khử khuẩn chỉ là một phần, xem khử khuẩn có diệt được nấm mốc không.

Có chuột rồi thì làm việc nào trước?

Diệt chuột trước, khử trùng sau. Phân và nước tiểu chuột để lại mầm bệnh trên bề mặt, nên khử trùng là bước cần làm, nhưng làm khi chuột còn đi lại thì bề mặt bẩn lại ngay trong đêm. Đặt trạm bả theo đường chuột đi, bịt lối vào, tới khi không còn phân mới mới lau khử khuẩn.

Khi dọn phân chuột, xịt ướt bằng dung dịch khử khuẩn rồi mới lau, không quét khô để bụi bay lên. Cách đặt trạm bả và bịt lối vào có ở trang dịch vụ diệt chuột theo đường chuột đi; phần lau bề mặt, cách ly và biên bản có ở trang khử trùng từng buổi theo yêu cầu.