Một con gián lúc đóng cửa nghĩa là gì?

Một con gián lúc đóng cửa có phải chỉ là một con?

Thường là không. Gián Đức nằm trong khe suốt giờ phục vụ vì đèn, tiếng ồn và rung động, rồi ra kiếm ăn khi bếp tắt đèn và vắng người. Con đầu tiên bạn thấy chỉ là con đi xa khỏi khe nhất, phần lớn đàn vẫn đang ở trong ray tủ, khoang mô-tơ quanh đó.

Nhưng một con cũng có thể thật sự là một con: một con gián Mỹ bò lên từ cống, hay một con gián Đức vừa theo thùng hàng buổi chiều vào bếp. Để biết đang ở trường hợp nào, đừng đoán theo cảm giác; nhìn kỹ con gián đó và chỗ nó xuất hiện trong vài phút trước khi nó chạy mất.

Con gián đó là loài gì và từ đâu tới?

Cỡ thân và màu cho biết loài, loài cho biết nó từ đâu tới. Gián Đức dài 10–15 mm, nâu vàng, hai sọc sẫm sau đầu, sống hẳn trong bếp. Gián Mỹ dài khoảng 4 cm, nâu đỏ bóng, bò lên từ cống. Gián con 3–5 mm chưa cánh thì luôn là gián đẻ ngay trong bếp.

Ảnh so sánh gián Đức với các loài khác có ở trang gián Đức: hai sọc lưng, ổ trong tủ bếp.

Thấy ở chỗ nào thì ổ nằm ở đâu?

Gián Đức không đi xa khỏi ổ để kiếm ăn, nên chỗ thấy con gián lúc đóng cửa là manh mối khá sát. Con gián chạy về hướng nào khi bị rọi đèn thì ổ nằm hướng đó. Bảng dưới là những cặp "thấy ở đây, soi ở đó" hay gặp trong bếp nhà hàng.

Bản đồ đầy đủ chỗ trú của gián Đức theo từng khu bếp có ở bài khe ấm gần nước nơi gián Đức làm ổ.

Vì sao lúc đóng cửa là lúc dễ đo đàn nhất?

Khoảng thời gian ngay sau khi tắt đèn là lúc số gián thấy được phản ánh sát nhất mức độ đàn trong ngày. Ban ngày gián nấp, nên bếp nhìn sạch lúc mở bán chưa nói lên gì. Chỉ cần tắt đèn khoảng 10 phút rồi bật lại và nhìn chân thiết bị trong 3 giây đầu.

Làm phép thử này ở cùng một giờ, cùng một chỗ vài tối liền thì so được với nhau. Một tối thấy một con, tối sau thấy ba, bốn con ở cùng chân bàn lạnh là đàn đang lớn ở đúng chỗ đó. Tối nào cũng không thấy con nào ở mọi chỗ mới là dấu hiệu tốt.

Trước khi khoá cửa tối đó nên làm gì?

Mười lăm phút trước khi khoá cửa đủ để biến một con gián thành thông tin dùng được. Đừng xịt bình xịt côn trùng: xịt làm đàn tản sang tủ khác và mất dấu ổ. Việc cần làm là ghi, đặt bẫy để đo và lấy đi thứ cho gián ăn uống trong đêm.

1. Ghi giờ, chỗ thấy theo tên thiết bị, cỡ con và hướng nó chạy.
2. Rọi đèn pin vào khe gần nhất theo hướng đó, tìm phân như hạt tiêu và xác lột.
3. Dán 2–3 tấm bẫy keo sát chân thiết bị theo hướng gián chạy, để qua 1 đêm.
4. Vét vụn thức ăn ở chân bếp, đậy thùng rác, lau khô khay nước và bồn rửa.
5. Không để thực phẩm hở, khay gia vị mở nắp trên bàn qua đêm.

Sáng hôm sau đọc bẫy trước ca: có gián con dính là ổ ngay đó, chỉ có con trưởng thành là lối đi. Bẫy trống cũng chưa chắc là tốt, xem khi nào bẫy trống mới là gián đã giảm.

Ghi sổ ca thế nào để dùng lại được?

Một dòng ghi dùng được gồm bốn thứ: ngày giờ, chỗ thấy theo tên thiết bị, cỡ con, và số con. Ghi "thấy gián ở bếp" thì tháng sau không ai dùng được. Sau vài tuần, những chỗ lặp lại trong sổ chính là nơi kỹ thuật viên cần soi và chấm gel trước.

• Ví dụ dòng ghi tốt: "22:40, chân bàn lạnh số 2, gián nhỏ hai sọc, 3 con, chạy vào khe sau tấm che".
• Ghi cả tối không thấy con nào, để biết số không là thật chứ không phải quên ghi.
• Đưa sổ cho kỹ thuật viên xem khi tới khảo sát hay tới lượt kiểm.

Khi nào không nên chờ tới lịch định kỳ?

Không nên chờ khi thấy gián con, khi thấy nhiều con trong cùng một lần bật đèn, khi thấy gián ở khu có thực phẩm chờ chế biến, hoặc khi cùng một chỗ lặp lại ba tối liền. Chờ thêm một tháng thì bọc trứng đang mang kịp nở thêm lứa mới, đàn đông hơn khi xử lý.

Gián Mỹ lẻ bò từ cống lên thì việc gấp là lắp nắp thoát sàn có màng chặn và kiểm bẫy mỡ, chưa cần xử lý trong tủ. Gián Đức thì cần chấm gel đúng khe và kiểm lại ngày 7–14 bằng bẫy keo, bếp nhà hàng thêm lượt ngày 21–30, theo trang xử lý gián Đức bò ra lúc quán đóng cửa.

Sáng hôm sau mà thấy xác gián thay vì gián sống, cách đọc khác hẳn, xem sáng mở quán thấy gián chết là dấu hiệu gì. Cách làm cho cả bếp nhà hàng có ở gián trong bếp nhà hàng: bàn lạnh, khe inox, hàng nhập; bếp muốn có người đọc sổ và bẫy đều đặn thì xem lượt kiểm tháng cho bếp thấy gián lúc đóng cửa.