IPM là gì? Chương trình kiểm soát dịch hại tổng hợp

Trả lời nhanh: IPM là cách kiểm soát dịch hại dựa trên số liệu thay vì dựa trên lịch: đặt ngưỡng hành động, giám sát bằng thiết bị cố định, chỉ can thiệp khi vượt ngưỡng, và ưu tiên biện pháp không hoá chất trước. Hoá chất là bước cuối cùng chứ không phải bước đầu tiên.

Năm bước của một vòng IPM

IPM không phải một loại thuốc hay một kỹ thuật phun. Nó là cách tổ chức công việc thành một vòng lặp, và mỗi bước để lại một sản phẩm cụ thể có thể kiểm tra được.

Ngưỡng hành động là gì?

Là con số được chốt trước, cho biết mức nào thì phải can thiệp. Ví dụ: bẫy dính ở khu chế biến bắt được bao nhiêu con trong một tuần thì phải xử lý, thay vì xử lý theo lịch bất kể tình hình.

Ngưỡng khác nhau theo khu vực: khu chế biến thực phẩm có ngưỡng rất thấp, kho vật tư thì cao hơn, khu văn phòng cao hơn nữa. Một ngưỡng chung cho cả mặt bằng là dấu hiệu chương trình chưa được thiết kế riêng.

Thứ tự ưu tiên biện pháp

1. Vệ sinh và quản lý rác — cắt nguồn thức ăn và nước.
2. Biện pháp cơ học — bịt lối vào, lưới chắn, rèm nhựa, kê hàng cách tường.
3. Bẫy và trạm giám sát — vừa đo vừa giảm mật độ.
4. Bả đặt đúng chỗ — đưa hoạt chất tới nơi trú mà tia phun không tới.
5. Hoá chất phun — chỉ khi bốn bước trên chưa đủ, và chỉ ở khu vực cho phép.

Trong một chương trình chạy tốt, tỉ trọng bước năm giảm dần qua các tháng, vì phần lớn nguồn đã bị cắt ở bốn bước trên. Nếu sau một năm mà lượng hoá chất vẫn như cũ thì chương trình chưa thực sự chạy.

Vì sao hoá chất xếp cuối

Không phải vì hoá chất kém hiệu quả, mà vì nó xử lý phần ngọn. Diệt hết số cá thể đang có mà nguồn thức ăn, nguồn nước và lối vào còn nguyên thì lứa sau thay chỗ trong vài tuần.

Thêm nữa, dùng lặp lại một hoạt chất ở cùng một địa điểm qua nhiều năm làm giảm dần hiệu lực trên quần thể tại chỗ. Vì vậy chương trình bài bản có kế hoạch luân phiên nhóm hoạt chất.

Đo hiệu quả bằng gì

Bằng số liệu ở từng trạm qua các tháng, không bằng cảm nhận và cũng không bằng số lượt đã phun. Trạm nào tăng đều là chỉ dấu về một lối vào chưa được bịt ở gần đó.

Cách đọc thực dụng: mỗi tháng chọn ba trạm cao nhất, xem chúng nằm ở đâu trên sơ đồ, rồi đối chiếu với danh sách khuyến nghị khắc phục xem điểm gần đó đã xử lý chưa.

IPM ở nhà ở và ở nhà máy

Ở nhà ở, IPM rút gọn thành ba việc: cắt nước và thức ăn, bịt lối vào, và xử lý theo loài khi cần. Không cần thiết bị giám sát và hồ sơ, vì quy mô nhỏ và chủ nhà quan sát trực tiếp được.

Ở nhà máy và cơ sở có thực phẩm thì cần đủ năm bước, vì phải chứng minh được cách vận hành khi bị đánh giá. Xem cách triển khai ở trang công ty, nhà máy hoặc nhà ở, căn hộ.

Toàn bộ danh mục ở trang diệt côn trùng; mức chi phí ở bảng giá chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

IPM có đắt hơn phun theo lịch không?

Mỗi lượt thường tốn hơn vì có khảo sát và giám sát. Nhưng số lượt cần dùng giảm dần và các đợt bùng phát ít đi, nên tính theo năm phần lớn cơ sở có bếp hoặc kho đều thấy tổng chi phí thấp hơn.

Bao lâu thì thấy IPM có kết quả?

Số liệu ở các trạm thường cho thấy xu hướng sau hai tới ba tháng. Một tháng đầu chỉ cho biết mức nền, chưa đủ để tách biến động mùa.

Nhà ở có cần làm IPM đầy đủ không?

Không cần. Bản rút gọn ba việc là đủ, và phần lớn kết quả đến từ việc cắt nước cùng cắt thức ăn — vốn không tốn chi phí thuê ngoài.

Ai chịu trách nhiệm phần vệ sinh và bịt lối?

Thường do cơ sở làm, đơn vị dịch vụ chỉ ra vị trí và cách làm. Đây là điểm nên ghi rõ trong hợp đồng vì nó quyết định phần lớn kết quả.

Cần khảo sát và dựng chương trình cho mặt bằng cụ thể, hãy liên hệ với chúng tôi.