Cửa gỗ bị mọt đùn bột mịn, phát hiện lúc này đã muộn chưa?

Bột mịn đùn ra từ cửa gỗ nói lên điều gì?

Bột mịn là phân và mùn gỗ do ấu trùng mọt thải ra khi đang ăn bên trong. Lỗ tròn 1–2 mm trên mặt gỗ không phải chỗ mọt chui vào mà là chỗ con trưởng thành chui ra. Bột mới rơi liên tục nghĩa là trong gỗ vẫn còn ấu trùng đang hoạt động.

Mọt gỗ ăn chậm: từ trứng tới con trưởng thành mất khoảng 6–12 tháng, phần lớn thời gian nằm trong gỗ. Vì vậy khi thấy bột, cửa thường đã có mọt nhiều tháng, nhưng cũng chính vì chậm mà phần lớn trường hợp vẫn còn kịp xử lý mà không phải thay cả bộ.

Làm sao chắc đó là mọt chứ không phải mối?

Miết thứ rơi ra giữa hai ngón tay: bột mọt mịn như phấn, không có hạt; phân mối gỗ khô là hạt phân khô sáu cạnh, lạo xạo; mối đất để lại mùn ẩm trộn đất và đường mui đất bám tường. Nhầm mọt với mối là chọn sai cách xử lý ngay từ đầu.

Thấy đường đất hay hạt sáu cạnh thì đọc trang mối gỗ khô: phân hạt sáu cạnh trong đồ gỗ trước, vì xử lý mối khác hẳn xử lý mọt. Nhận dạng các nhóm mọt có ở mọt gỗ đùn bột và mọt gạo có vòi.

Đánh giá mức độ trong một tuần theo các bước nào?

Cần khoảng 7 ngày để biết mọt còn hoạt động không và đã ăn tới đâu. Làm đủ các bước dưới đây trước khi gọi thợ mộc hay thay cửa, vì kết quả quyết định cửa được giữ lại hay phải thay một phần. Mỗi lần kiểm chỉ mất khoảng 5 phút.

1. Quét và hút sạch toàn bộ bột cũ quanh cửa, khung cửa, sàn dưới cửa.
2. Dán một mẩu băng dính ghi ngày cạnh vùng có lỗ, trải tờ giấy trắng dưới chân cửa.
3. Sau 24 giờ và sau 7 ngày, soi đèn pin nghiêng sát mặt gỗ để thấy lỗ nào đùn bột lại, đánh dấu bằng bút chì từng lỗ đó.
4. Ấn mạnh ngón cái vào vùng nhiều lỗ; gỗ lún hay thủng là đã mất độ chắc.
5. Gõ dọc cánh và khung bằng cán tua vít: tiếng rỗng kéo dài là lõi đã bị ăn.
6. Đếm lỗ trong một ô 10 cm × 10 cm ở chỗ dày nhất.
7. Kiểm các đồ gỗ khác cùng phòng, nhất là mặt sau, mặt dưới ít khi nhìn tới.

Khung cửa sát chân tường nhà tắm hay bị thấm thì đo thêm bằng máy đo độ ẩm nếu có: gỗ ẩm kéo cả mối lẫn nấm mục tới, và lúc đó phải xử lý chỗ thấm trước.

Mức nào còn giữ được cửa, mức nào phải thay?

Ba mức dưới đây bao phần lớn cửa gỗ trong nhà ở. Mức nhẹ và vừa giữ được cửa nếu xử lý cả cánh chứ không chỉ chỗ có lỗ, vì ấu trùng nằm rải trong lõi ở nhiều giai đoạn. Mức nặng thì phần gỗ đã rỗng không lấy lại được độ chắc.

Cửa mọt nhẹ thì chủ nhà tự làm được những gì?

Chủ nhà làm được phần giữ cho mọt không lan: dọn bột, đánh dấu lỗ, giữ gỗ khô và sơn kín mặt mộc, vì con trưởng thành khó đẻ trứng lên gỗ đã sơn phủ. Phần đưa thuốc vào lõi gỗ, thay nẹp hay tẩm lại cả cánh là việc của thợ mộc hoặc xưởng tẩm gỗ.

1. Hút sạch bột cũ, giữ tờ giấy trắng dưới chân cửa để thấy lỗ nào còn đùn.
2. Sửa chỗ thấm ở chân khung, lau khô và để cửa thoáng, vì gỗ ẩm dễ bị mọt và nấm mục.
3. Trám các lỗ đã hết đùn bằng bột trét gỗ.
4. Sơn phủ lại toàn bộ mặt mộc, kể cả cạnh trên và cạnh dưới cánh cửa.
5. Chụp ảnh ô 10 cm × 10 cm dày lỗ nhất mỗi tháng để so với lần trước.

Những sai lầm nào làm mọt vẫn đùn bột sau khi xử lý?

Bột rơi lại sau vài tuần thường do một trong các lỗi dưới đây, không hẳn do thuốc yếu. Lỗi phổ biến nhất là chỉ xịt lên mặt gỗ, trong khi ấu trùng nằm sâu trong lõi và không bao giờ chạm tới lớp thuốc đó.

• Xịt bình côn trùng lên mặt cửa: thuốc không vào tới đường hầm.
• Chỉ trám, sơn vài lỗ dễ thấy, bỏ lỗ ở cạnh trên, cạnh dưới cánh.
• Không sơn lại, để mặt gỗ mộc cho lứa sau đẻ trứng.
• Quên đồ gỗ cùng phòng: kệ, tủ, khung cửa sổ đang có mọt.
• Nhầm mối gỗ khô với mọt, xử lý mọt trong khi đàn mối vẫn ăn tiếp.

Theo dõi bao lâu và khi nào cần người làm?

Theo dõi ít nhất 3 tháng sau khi xử lý, kiểm mỗi tháng một lần bằng tờ giấy trắng dưới chân cửa. Ấu trùng ở lứa sau có thể chui ra muộn, nên thấy một hai lỗ mới trong tháng đầu chưa chắc là xử lý hỏng; số lỗ mới phải giảm dần qua từng lần kiểm.

Cửa ở mức vừa trở lên, nhiều đồ gỗ cùng lúc có bột, hay cửa gỗ quý, thì đó là việc của thợ mộc hoặc xưởng tẩm gỗ: tẩm lại, thay nẹp hay thay cả cánh. Khử Trùng Toàn Cầu nhận diệt mọt gỗ trong đồ gỗ, pallet và kệ bằng cách phun tồn lưu lên bề mặt, nơi con trưởng thành chui ra phải bò qua, và không xông hơi. Thuốc phun không tới được ấu trùng nằm sâu trong lõi, nên cánh cửa đã gõ rỗng vẫn phải nhờ thợ mộc thay phần hỏng. Có đường đất bám từ nền lên khung là mối đất, cần đặt trạm nhử ngay trên đường mui ở khung cửa, chi phí ở bảng giá diệt mối cho nhà ở. Hạt sáu cạnh trong một món đồ gỗ rời là mối gỗ khô, nên mang tới xưởng bảo quản, tẩm đồ gỗ.

Hạt sáu cạnh rơi từ khung cửa gắn vào tường, từ trần hay xà là mối gỗ khô trong kết cấu nhà, không mang đi được. Trường hợp này kỹ thuật viên vẫn khảo sát, tìm đường mối, đặt trạm nhử rồi phun thuốc truyền dẫn như với mối đất. Nhà đã từng có mối nên có lượt kiểm theo lịch trong gói canh mối hằng tháng cho khung cửa gỗ để thấy đường đất mới sớm.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.