Kiểm soát côn trùng tại Khu công nghệ cao TP.HCM, Thủ Đức

Khu công nghệ cao TP.HCM nằm ở Thủ Đức, cách trụ sở Khử Trùng Toàn Cầu khoảng mười cây số. Đây là môi trường sản xuất đặc thù nhất trong toàn địa bàn: nhà máy điện tử, bán dẫn, thiết bị y tế, cơ khí chính xác — phần lớn có phòng sạch và hệ thống kiểm soát môi trường nghiêm ngặt.

Thiệt hại ở đây không phải hàng hoá, mà là dừng chuyền

Ở nhà máy thực phẩm, chuột và côn trùng làm hỏng hàng. Ở nhà máy điện tử, thiệt hại lớn nhất đến theo đường khác: chuột gặm dây trong máng cáp và trần kỹ thuật gây chập, gây dừng chuyền, và một giờ dừng chuyền ở nhà máy bán dẫn tốn hơn nhiều lần mọi chi phí kiểm soát côn trùng của cả năm.

Vì vậy chương trình ở đây tập trung vào những nơi mà chương trình thông thường coi là phụ:

• Máng cáp, trần kỹ thuật, sàn nâng — soi định kỳ tìm dấu gặm, phân và vệt dầu, đặt bẫy dọc tuyến chứ không chỉ đặt ở mặt sàn.
• Phòng điện, phòng UPS, phòng máy — ấm và kín, ít người vào, là chỗ chuột làm tổ trước khi lan ra.
• Hộp kỹ thuật và lỗ xuyên sàn giữa các tầng — tuyến di chuyển theo phương đứng mà khảo sát theo mặt bằng luôn bỏ sót.

Phòng sạch: gần như không dùng được hoá chất

Trong khu sạch, phun tồn lưu là không thể — dư lượng, mùi và hạt bụi đều vi phạm điều kiện phòng sạch. Toàn bộ phương án phải là cơ học và cấu trúc:

• Kiểm soát ở vùng đệm — phòng thay đồ, air shower, hành lang dẫn vào — chứ không ở trong phòng sạch.
• Bịt kín mọi lỗ xuyên cho ống, dây, ống gió; kiểm gioăng cửa và chênh áp.
• Đèn bẫy côn trùng loại tấm dính đặt ở vùng đệm, không dùng loại lưới điện vốn làm côn trùng vỡ và phát tán mảnh.
• Đếm và phân loại côn trùng bắt được theo kỳ — ở nhà máy điện tử, con số này là một chỉ số môi trường được theo dõi, không chỉ là bằng chứng đã làm việc.

Ràng buộc khi vào khu công nghệ cao

An ninh và kiểm soát ra vào ở đây chặt hơn khu công nghiệp thường: đăng ký trước nhiều ngày, kiểm tra thiết bị mang vào, và ở một số nhà máy có yêu cầu về thiết bị chụp ảnh. Kỹ thuật viên vào khu sạch phải qua đào tạo quy trình của chính nhà máy trước khi được cấp phép làm việc. Những điều này cần thống nhất ngay từ bước khảo sát, vì chúng quyết định lịch thi công nhiều hơn bản thân khối lượng công việc.

Kiến trong nhà máy điện tử

Nhóm bị đánh giá thấp nhất nhưng gây sự cố nhiều bất ngờ: kiến làm tổ trong tủ điện, hộp đấu nối và thiết bị điều khiển. Chúng bị hút vào bởi hơi ấm chứ không phải bởi thức ăn, nên biện pháp vệ sinh thông thường không ngăn được, và tổ trong tủ điện gây chập hoặc gây tín hiệu sai mà rất khó truy nguyên nhân.

Xử lý nhóm này bằng gel bả đặt quanh chân tủ và dọc tuyến di chuyển, không phun vào bên trong thiết bị. Song song đó là bịt các lỗ xuyên vào tủ và kiểm gioăng cửa tủ. Xem dịch vụ xử lý kiến nếu nhà máy đang gặp đúng tình huống này.

Kiểm soát sinh vật hại và hệ thống thông gió

Ở nhà máy có phòng sạch, hệ thống cấp gió là một tuyến xâm nhập bị bỏ qua gần như hoàn toàn trong các chương trình thông thường. Miệng lấy gió ngoài trời, buồng lọc và đường ống là nơi côn trùng bay vào rồi bị hút sâu vào trong; chuột cũng dùng đường ống kỹ thuật để di chuyển giữa các khu mà không cần đi qua cửa.

Phần này cần phối hợp với bộ phận cơ điện của nhà máy: kiểm lưới chắn ở miệng lấy gió, kiểm khe hở tại điểm ống xuyên tường và xuyên sàn, và đưa các điểm đó vào tuyến kiểm định kỳ như mọi điểm khác. Đây thường là kiến nghị có giá trị nhất mà nhà máy nhận được sau đợt khảo sát đầu tiên.

Nhà máy chạy liên tục — thi công vào lúc nào

Nhiều nhà máy trong khu công nghệ cao chạy hai mươi bốn giờ, không có ca nghỉ để tận dụng. Với những cơ sở đó, công việc được chia nhỏ theo khu vực thay vì làm một đợt cho toàn nhà máy: mỗi kỳ xử lý một phần, xoay vòng theo lịch bảo trì của chính khu đó. Cách này chậm hơn nhưng không bao giờ buộc nhà máy phải dừng, và về lâu dài cho kết quả ổn định hơn vì mỗi khu được kiểm kỹ thay vì đi lướt toàn bộ.

Bảo mật và quyền riêng tư trong nhà máy công nghệ

Nhà máy bán dẫn và điện tử thường có quy định nghiêm về chụp ảnh và thiết bị mang vào, trong khi hồ sơ kiểm soát côn trùng lại cần ảnh minh chứng. Cách xử lý đã áp dụng: thống nhất trước phạm vi được chụp, chụp bằng thiết bị của nhà máy khi họ yêu cầu, hoặc thay ảnh bằng mô tả kèm sơ đồ vị trí. Điều quan trọng là thống nhất từ đầu chứ không để tới lúc kỹ thuật viên đã đứng trong xưởng mới phát hiện không chụp được.

Bảng giá dịch vụ

Với cơ sở có phòng sạch, phần lớn công việc là cơ học và cấu trúc thay vì hoá chất — tốn công hơn nhưng là cách duy nhất giữ được điều kiện phòng sạch, và cần tính vào ngay từ báo giá đầu.

Đặt khảo sát cho nhà máy tại Khu công nghệ cao

Với nhà máy có phòng sạch, khảo sát gồm cả việc thống nhất quy trình ra vào. Khảo sát không tính phí và không ràng buộc: kỹ thuật viên đi hết mặt bằng, xác định điểm xâm nhập cùng nguồn phát sinh, rồi gửi lại sơ đồ bố trí thiết bị kèm báo giá theo diện tích thực đo.

Khu công nghiệp lân cận

• KCN Phú Mỹ và Cái Mép — cùng bài toán chuột gặm dây điều khiển
• KCN Tân Bình và Quang Trung — cùng nhóm toà nhà công nghệ
• KCX Linh Trung I và II — ngay sát về phía Thủ Đức

Hoặc xem toàn bộ danh sách khu công nghiệp và khu chế xuất, hồ sơ năng lực nhà thầu, và gửi yêu cầu khảo sát.