Côn trùng nhà sân vườn: vòng ngoài, vòng trong làm gì?

Vì sao nhà có sân vườn phải chia vòng ngoài và vòng trong?

Vì gần như mọi loài hay gặp ở nhà có vườn đều sinh ngoài trời rồi mới vào nhà. Xử lý bên trong chỉ chạm tới số con đã vào được, còn chậu cây, hố ga, gốc cây vẫn sinh lứa mới. Chia hai vòng giúp biết việc nào cắt nguồn, việc nào chặn phần đã lọt vào.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Vòng ngoài gồm những việc gì, làm theo thứ tự nào?

Đi từ ranh rào vào sát tường nhà, cắt nguồn trước rồi mới phun. Vòng ngoài thường chiếm khoảng hai phần ba thời gian của một lượt ở nhà có vườn, vì phải lật chậu, mở hố ga, soi gốc cây. Lăng quăng thành muỗi trong 7–10 ngày, nên ổ nước phải xử lý trong cùng lượt.

1. Đi dọc tường rào: bụi rậm, đồ cũ dựa vào rào, lối chuột chui qua chân rào.
2. Cây: tỉa cành và dây leo chạm tường hoặc mái, xem gốc cây có đường mui mối.
3. Ổ nước: đổ đĩa lót chậu, khơi máng xối, thả thuốc diệt lăng quăng vào hồ cảnh không nuôi cá.
4. Hố ga, rãnh sân: mở nắp, phun tồn lưu thành hố cho gián Mỹ, thay nắp vỡ.
5. Khu rác, chỗ vật nuôi, kho dụng cụ: dọn nguồn ruồi, đặt trạm bả chuột có khoá.
6. Cuối cùng phun sương bụi cây, gầm lá nơi muỗi đậu ban ngày, khi người đã rời sân.

Muỗi ở sân vườn giảm theo những bước nào, xem giảm muỗi ở sân vườn quanh nhà; mối từ bồn cây vào nhà ra sao, xem chừa dải 1 m không trồng cây sát tường.

Vòng trong cần làm những gì?

Vòng trong giống một căn nhà bình thường: gel gián trong khe tủ bếp, bả kiến dọc hàng kiến, phun tồn lưu chân tường cách xa tủ bếp, cọ thoát sàn. Khác ở chỗ phải để ý thêm những cửa mở ra sân, nơi côn trùng từ vòng ngoài lọt vào nhiều nhất.

• Bếp: gel 0,1–0,3 g mỗi điểm trong bản lề tủ, ray ngăn kéo, sau tủ lạnh.
• Cửa ra sân, cửa bếp sau: kiểm khe chân cửa, gioăng, lưới.
• Chậu cây mang từ vườn vào: kiểm đáy chậu có kiến trước khi đặt trong nhà.
• Nhà tắm, phòng giặt: cọ phễu thoát sàn, nắp có lưới.

Nhà riêng khác căn hộ ở những khu nào khi xử lý, xem nhà riêng và căn hộ khác nhau gì khi xử lý.

Ranh giữa hai vòng cần bịt những gì?

Ranh giữa hai vòng là vỏ nhà, và bịt lối ở đây là việc làm một lần dùng được lâu. Nó rẻ nhất tính theo năm nhưng hay bị bỏ qua nhất, nhất là ở khe chân cửa và mép mái. Chuột nhắt lọt qua khe khoảng 6 mm, gián Đức chỉ cần khe 1,6 mm.

• Khe chân cửa ra vào, cửa ra sân: ron cao su hoặc chổi chắn.
• Ô thoáng nhà tắm, cửa sổ tầng trệt: lưới chắn.
• Cổ ống nước, ống máy lạnh xuyên tường: keo trám.
• Mép mái, chỗ mái giáp tường: bịt khe, không để dây leo phủ kín.
• Cành cây chạm tường hoặc mái: cắt, vì đó là cầu cho kiến và chuột vào thẳng nhà.

Mép mái hở cũng là chỗ dơi chui vào trú; bịt lúc nào cho đúng và cách chặn chim đậu gờ tường, xem đuổi dơi, chim khỏi mái nhà mà không cần thuốc.

Nhịp theo mùa khác nhau thế nào?

Mùa mưa là cao điểm của muỗi và kiến, nên nhà sân vườn cần lượt kiểm 1 lần mỗi tháng trong mùa mưa (chỗ ẩm, thiếu sáng 2 lần mỗi tháng) và một lượt đầu mùa mưa, khoảng tháng 5. Mối bay đàn đúng đầu mùa mưa, đó là lúc tốt nhất để khảo sát quanh móng. Mùa khô thì chuột dễ vào nhà hơn khi xung quanh có công trình.

Vì vậy lịch nên bám theo loài và theo mùa, không đặt cứng một con số cho cả năm. Bảng nhịp kiểm cho từng kiểu nhà có ở trang khu sinh côn trùng trong nhà và nhịp kiểm từng kiểu nhà. Nhà sát ao, đất trống, kênh rạch có áp lực đến đều quanh năm thì hợp với lượt kiểm vòng ngoài mỗi tháng cho nhà có vườn. Ở Bến Tre, đội có gói kiểm mỗi tháng cho kiểu nhà này, xem nhà vườn dừa ven rạch ở Bến Tre.

Những lỗi nào hay gặp ở nhà có vườn?

Lỗi hay gặp nhất là chỉ làm trong nhà vì vòng ngoài tốn công: lượt đầu giảm rõ, vài tuần sau muỗi và kiến quay lại vì nguồn ngoài sân còn nguyên. Lỗi thứ hai là phun thẳng lên lá, hoa, vườn rau, vừa hại cây vừa không trúng chỗ côn trùng trú.

1. Xịt cắt ngang hàng kiến, làm đàn tách tổ và lan thêm nhiều chỗ.
2. Không báo trước khu loại trừ: vườn rau, cây ăn trái đang có quả, hồ cá.
3. Để bát ăn, chuồng, đệm nằm của chó mèo trong khu đang xử lý.
4. Tưới cây buổi tối để nước đọng trong đĩa chậu qua đêm.

Phần nào nằm ngoài tầm tay chủ nhà?

Ao, đất trống, vườn bỏ hoang hay công trình bên cạnh. Muỗi từ chậu cây nhà bên trong khoảng 100 m vẫn bay tới, chuột cống kiếm ăn khoảng 30–46 m quanh hang. Kết quả thực tế là lượt đầu giảm mạnh, các lượt sau giữ ở mức thấp, không phải khu vườn không còn con nào.

Phần chủ nhà làm được là không để vườn mình thành nguồn: đổ nước đọng mỗi tuần, tỉa cành chạm mái, đậy rác. Nói trước với nhà bên về ổ nước chung trên ranh rào cũng giúp nhiều hơn một lượt phun thêm.