Bọ chét và ve chó trong nhà: xử lý cả vật nuôi lẫn nhà

Vì sao phải xử lý cả vật nuôi lẫn nhà cùng lúc?

Vì con bọ chét hay con ve nhìn thấy trên lông chỉ là phần nhỏ của đàn. Bọ chét cái đẻ 20–50 trứng mỗi ngày, trứng trơn rơi xuống thảm và ổ nằm; ve cái no máu rời chó, chui vào khe tường đẻ trứng. Chỉ chữa cho con vật thì lứa ở sàn nở ra và bám lại ngay.

Bọ chét và ve khác nhau thế nào khi lên lịch xử lý?

Hai loài cần số lượt khác nhau, nên phải biết nhà đang có loài nào trước khi lên lịch. Bọ chét dài khoảng 1–3 mm theo Đại học Florida, nhảy nhanh, cắn quanh cổ chân người. Ve bò chậm, bám chặt vào da chó, con cái hút no phồng lên cỡ hạt đậu và bò lên tường tìm khe đẻ.

Nhà có cả hai thì làm chung một lịch, lấy mốc của ve vì ve cần lượt thứ ba. Nhận dạng kỹ từng loài có ở trang bọ chét: ba loài hay gặp và nơi ấu trùng sống và ve chó nâu: vòng đời và ổ ve trong nhà.

Lịch xử lý một căn nhà trong khoảng một tháng gồm những bước nào?

Lịch có năm mốc, tính từ ngày con vật được thú y xử lý. Ngày đó cũng là ngày làm lượt đầu cho nhà, để bọ chét và ve không còn chỗ quay về. Mỗi lượt xử lý nhà ở mất khoảng 60–120 phút; người và vật nuôi ra ngoài 2–3 giờ, về khi sàn đã khô hẳn.

1. Ngày 0, buổi sáng: đưa chó mèo tới bác sĩ thú y để chọn thuốc đúng loài và cân nặng; không tự mua thuốc thú y theo lời mách.
2. Ngày 0, cùng lúc: gom đệm, chăn, khăn của vật nuôi đi giặt 60 °C; nhấc hết đồ dưới sàn lên.
3. Ngày 0, lượt 1 cho nhà: hút bụi thảm, khe sàn, gầm sofa, gầm giường; phun thuốc tồn lưu kèm chất ức chế lột xác IGR vào khe sàn, chân tường, ổ nằm, chỗ râm ngoài sân.
4. Ngày 1–13: hút bụi mỗi 2–3 ngày, bỏ túi hút ra ngoài ngay; không lau ướt sàn và chân tường.
5. Ngày 10–14, lượt 2: thử tất trắng trên thảm, soi khe tường; phun lại chỗ còn bọ chét hay còn ve non.
6. Ngày 28, lượt 3 nếu có ve: soi lại từng khe, đếm ve non trên tường, phun lại điểm còn.
7. Ngày 21–42: thử lại; hai lượt thử liên tiếp không thấy con nào thì dừng lịch, chuyển sang kiểm lông vật nuôi mỗi tuần.

Giữa hai lượt, trong nhà cần làm gì?

Khoảng 10–14 ngày giữa hai lượt quyết định kết quả nhiều hơn chính buổi phun. Việc chính là hút bụi đều để rung động làm kén nở sớm, bọ chét mới ra chạm lớp thuốc còn trên sàn. Lau ướt sàn trong thời gian này sẽ làm mất lớp thuốc và IGR đã phun.

• Hút bụi mỗi 2–3 ngày: mép thảm, khe sàn gỗ, chân tường, gầm sofa, ổ nằm.
• Không lau ướt sàn và chân tường trong 14 ngày; chỉ lau khô chỗ bẩn.
• Giữ vật nuôi ngủ đúng chỗ cũ để bọ chét, ve non bò ra chạm thuốc.
• Kiểm lông chó mèo mỗi tối, gỡ ve còn bám bằng nhíp sát da rồi kéo thẳng.
• Chuồng gỗ ngoài sân: xả nước sôi vào kẽ ván, ổ nặng thì thay chuồng sắt trước lượt 2.

Vì sao xử lý xong vẫn thấy bọ chét và ve non?

Vì lượt đầu không chạm được tới kén bọ chét và trứng ve trong khe. Trong 3–10 ngày đầu, thấy bọ chét nhảy hay ve non li ti trên tường là lứa đang nở ra và chạm thuốc, không phải lượt xử lý hỏng. Điều cần nhìn là số con giảm dần theo tuần.

Nếu tới ngày 10–14 vẫn thấy nhiều như trước, thường là một phía bị bỏ: con vật chưa qua thú y, có một phòng chưa phun, hoặc chỗ chó nằm ngoài sân chưa xử lý. Nhà có kén nằm lâu như nhà bỏ trống 1–2 tuần, khi người về đi lại có thể bị cắn dồn vì cả lứa kén nở cùng lúc.

Những sai lầm nào làm lịch xử lý thất bại?

Phần lớn nhà bị lại sau 2–3 tuần mắc một trong năm lỗi dưới đây, và lỗi nào cũng làm một phần đàn sống sót. Sửa được lỗi thì thường không cần tăng liều thuốc hay phun thêm, chỉ cần làm lại cho đủ các phía trong cùng một lịch.

1. Chỉ tắm thuốc cho chó mèo, không xử lý sàn và khe tường.
2. Xử lý nhà nhưng con vật chưa được thú y, bọ chét trên lông lại đẻ trứng xuống sàn.
3. Bỏ lượt 2 vì thấy đỡ sau lượt đầu, trong khi kén và trứng ve chưa nở hết.
4. Lau sàn ngay hôm sau, làm mất lớp thuốc trên bề mặt.
5. Quên khu ngoài trời: gầm hiên, gốc cây râm, chuồng gỗ, nơi con vật nhiễm lại mỗi ngày.

Nếu người trong nhà bị nốt ngứa ở vai, lưng mà không phải cổ chân, nên kiểm thêm rệp giường: xem tách nốt rệp với nốt bọ chét qua vị trí.

Lịch này có giới hạn gì, khi nào cần người làm?

Lịch trên giảm đàn rõ trong khoảng một tháng, nhưng không chặn được nguồn mới từ ngoài: chó mèo hoang vào sân, chuột mang bọ chét, chó hàng xóm có ve. Nhà nuôi nhiều con hay có chuồng gỗ thường cần kiểm lại 1 lần mỗi tháng theo gói định kỳ thay vì chỉ một đợt.

Khi được gọi, kỹ thuật viên của công ty hỏi trước vật nuôi đã dùng thuốc gì, ngày nào, nhà có trẻ bò dưới sàn không, rồi ghi m² sàn và thảm, số ổ nằm, phần sân cần xử lý vào phiếu khảo sát. Khu vực đã xử lý bọ chét được bảo hành 60 ngày, với điều kiện vật nuôi đã qua thú y và nhà không lau sàn 14 ngày đầu.

Ngoài bọ chét và ve, những loài nào trong nhà hại cả người lẫn thú cưng có ở bài côn trùng nào gây hại cho người và chó mèo. Mới phát hiện và chưa biết làm gì trước, đọc nhà nuôi chó mèo nhiều bọ chét nên bắt đầu từ đâu; bị ve bám lên người thì xem cách gỡ ve trên người và trên chó. Nhà rộng, có sân, đã tự làm đủ hai lượt mà vẫn bị cắn thì cần người soi ổ: xem dịch vụ diệt bọ chét trên sàn, thảm, ổ thú cưng và dịch vụ xử lý ve trong khe tường và chuồng chó. Chi phí tính theo diện tích ở bảng giá diệt côn trùng cho nhà ở; nhà cần giữ ở mức thấp quanh năm thì hợp với lượt kiểm tháng cho nhà nuôi chó, mèo.