Nhân viên nên làm gì khi thấy chuột?
Nhân viên không cần đuổi hay bắt chuột. Trong 10 phút đầu: cất đồ ăn trong ngăn kéo vào hộp kín, đậy thùng rác, ghi giờ, phòng và hướng chuột chạy, chụp phân hay vết gặm trước khi dọn, rồi báo người phụ trách mặt bằng. Không tự mua bả đặt trong phòng làm việc.

Nhân viên thấy chuột thì làm gì trong 10 phút đầu?
Năm việc, không việc nào cần đuổi hay bắt chuột: cất đồ ăn, đậy thùng rác, ghi vị trí và hướng chạy, chụp dấu vết, báo đúng người. Mục đích là cắt nguồn thức ăn ngay trong ngày và giữ lại thông tin để người xử lý tìm ra chỗ chuột trú mà không phải dò từ đầu.
| Việc | Làm cụ thể | Lý do |
|---|---|---|
| Cất đồ ăn | Chuyển bánh kẹo, cà phê, mì gói sang hộp nhựa có nắp | Ngăn kéo có đồ ăn là nguồn nuôi đàn |
| Đậy thùng rác | Dùng thùng có nắp, đổ trước khi ra về | Rác để qua đêm giữ chuột ở lại tầng |
| Ghi vị trí | Ghi giờ, phòng, hướng chuột biến mất | Ba lần ghi là ra được đường chuột đi |
| Chụp dấu vết | Chụp phân, vết gặm trước khi dọn | Dọn xong là mất dữ liệu để lần theo |
| Báo đúng người | Báo người phụ trách mặt bằng, không đăng nhóm chat chung | Tin trong nhóm chung thường không ai nhận xử lý |

Phiếu báo một lần nhìn thấy chuột cần ghi những gì?
Sáu ô: ngày giờ, phòng và mốc gần nhất, hướng chuột chạy, dấu vết thấy được, ảnh, người báo. Đội kỹ thuật khi tới luôn hỏi đúng ba câu: thấy ở đâu, lúc mấy giờ, chạy về hướng nào. Văn phòng có vài phiếu đủ ba ô đó thì tìm chỗ trú nhanh hơn hẳn.
| Ô cần ghi | Ví dụ cách ghi | Vì sao cần |
|---|---|---|
| Ngày, giờ | Thứ ba, 18 giờ 40 | Giờ cho biết chuột ra lúc nào để đặt bẫy đúng lúc |
| Phòng, mốc | Phòng kế toán, sau tủ hồ sơ thứ ba | Khoanh vùng tìm ổ |
| Hướng chạy | Chui vào khe chân tường cạnh ổ điện | Thông tin quan trọng nhất: chỉ về chỗ trú |
| Dấu vết | Phân như hạt gạo trong ngăn kéo, vết gặm hộp bánh | Nhận loài và mật độ |
| Ảnh | Chụp trước khi dọn, để thước hay bút cạnh phân | So cỡ phân, lưu hồ sơ |
| Người báo | Họ tên, số máy lẻ | Để hỏi lại khi cần |
Nhìn phân và chỗ gặp có đoán được loài chuột không?
Đoán được khá chắc. Phân 3–6 mm như hạt gạo trong ngăn kéo, sau tủ lạnh pantry là chuột nhắt; phân 7–12 mm hai đầu nhọn trên trần, máng cáp là chuột mái; phân 15–20 mm đầu tù gần hố ga, phòng rác là chuột cống. Ghi đúng cỡ phân vào phiếu giúp người xử lý chọn đúng cách.
Thấy chuột giữa ban ngày là dấu hiệu nên báo ngay chứ không đợi. Chuột hoạt động ban đêm và tránh người, nên ra giữa giờ làm thường là mật độ đã cao hoặc chỗ trú vừa bị động, như khi sửa trần hay dọn kho. So cỡ, đuôi và chỗ gặp của từng loài ở trang ba loài chuột trong nhà: nhận ra bằng phân và đuôi.

Nhân viên tự kiểm được những chỗ nào quanh bàn làm việc?
Chuột nhắt chỉ quanh quẩn 3–9 m quanh ổ, nên ổ thường nằm ngay giữa khu làm việc chứ không ở đâu xa. Mỗi người kiểm khu bàn mình trong 5 phút là phủ được gần hết văn phòng. Tìm phân, vết gặm, mẩu giấy vụn và vệt mỡ đen ở mép chân tường.
- Ngăn kéo bàn mình, nhất là ngăn để đồ ăn vặt lâu ngày.
- Gầm bàn, sau thùng máy tính, chỗ dây điện tụ thành bó.
- Mặt sau tủ hồ sơ kê sát tường, chỗ ấm và ít khi kéo ra.
- Pantry: gầm tủ lạnh, sau máy pha cà phê, gầm bồn rửa.
- Ổ cắm sàn và hộp nối dưới sàn nâng, nếu văn phòng có sàn nâng.
Vì sao không nên tự mua bả hay đặt bẫy keo trong phòng làm việc?
Vì bả diệt chuột là hoá chất phải đặt trong trạm có khoá và có sơ đồ theo dõi; rắc tự do trong phòng làm việc là rủi ro cho người và vật nuôi. Chuột ăn bả rồi chết ở chỗ khuất như trần giả, sau tủ hồ sơ, xác bốc mùi 2–4 tuần và kéo ruồi tới.
Bẫy keo đặt giữa lối đi thì dính chuột kêu suốt buổi làm việc, còn đặt thưa thì cả tháng không dính: với chuột nhắt, bẫy phải cách nhau không quá 3 m ngay quanh ổ. Khi đã có mùi, cách tìm xác và khử mùi có ở bài lấy xác chuột là cách duy nhất hết mùi.

Những việc nào nhân viên không nên tự làm khi thấy chuột?
Không đuổi, không lấy chổi vụt, không xịt bất kỳ bình xịt nào vào chỗ chuột chạy qua. Chuột hoảng sẽ chạy về phía sáng, thường là về phía chỗ ngồi, rồi trốn sâu hơn vào trần hay sàn nâng. Những lỗi dưới đây làm việc tìm ổ khó hơn chứ không giúp gì.
- Dọn sạch phân trước khi chụp ảnh, mất dấu để nhận loài và đường đi.
- Quét phân khô bằng chổi: bụi bay lên; nên đeo găng, xịt ẩm bề mặt rồi lau.
- Cắm máy đuổi chuột bằng sóng: chuột quen sau vài ngày và quay lại đường cũ.
- Kéo tủ, dời đồ lung tung trước khi người xử lý tới, xoá dấu vệt mỡ đen.
- Báo thẳng ban quản lý toà nhà mà bỏ qua người phụ trách mặt bằng của công ty.
Cả phòng giữ thói quen nào để cắt nguồn nuôi chuột?
Ba thói quen tốn vài phút mỗi ngày: đổ thùng rác trước khi ra về, không để hộp cơm và ly nước ngọt qua đêm trên bàn, lau khô bồn rửa pantry cuối ngày. Chuột nhắt đẻ 5–6 con mỗi lứa, 5–10 lứa mỗi năm, nên một gói bánh mở dở trong ngăn kéo đủ giữ một đàn ở lại.
Kéo tủ hồ sơ ra kiểm mặt sau mỗi quý, và báo khi thấy khe hở quanh ống, chân cửa: chuột nhắt lọt khe cửa từ 6 mm. Quản lý cần xếp lượt xử lý mà không gián đoạn công việc thì xem bài chia khu để nhân viên ít phải rời chỗ; chuột trong văn phòng hay trú ở trần giả, rãnh cáp, pantry ra sao có ở trang chuột trong văn phòng: trần giả, rãnh cáp, pantry. Cách kỹ thuật viên đặt bẫy theo đường chạy và bịt lối vào có ở trang xử lý chuột văn phòng khi nhân viên báo thấy.

Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh lân cận từ năm 2020.
Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Internet Center for Wildlife Damage Management (ICWDM). House Mice · Norway Rats — Identification. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- UC Statewide IPM Program (Đại học California). House Mouse — Pest Notes, Pest Notes 7483. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- UF/IFAS (Đại học Florida), bản lưu trên trang Bộ Nông nghiệp bang Maine. Rat and Mouse Control (Koehler & Kern), ENY-224, 2005. Truy cập lần cuối 24/09/2026.

















