Con gián màu vàng là loài nào, có ý nghĩa gì không?

Gián màu vàng là gián gì?

Trong nhà phố và căn hộ ở TP.HCM, con gián màu vàng nâu hay gặp nhất là gián Đức. Gián Đức dài 10–15 mm, có hai sọc sẫm song song trên tấm lưng ngực sau đầu. Ba kiểu khác cũng có lúc trông vàng: gián châu Á, gián băng nâu và con gián vừa lột xác.

Hai sọc dọc sau đầu là điểm tách gián Đức khỏi gián băng nâu nhanh nhất, vì gián băng nâu không có sọc dọc mà có băng ngang trên cánh. Cách nhận gián Đức kỹ hơn, chỗ trú và lý do nó khó xử lý nằm ở trang gián Đức: hai sọc lưng, ổ trong tủ bếp. Gián châu Á nhìn gần như y hệt, chỉ khác ở chỗ bay giỏi và sống ngoài trời; phân biệt hai loài có ở bài gián châu Á khác gián Đức ở điểm nào.

Dòng cuối bảng hay bị gọi nhầm: gián Mỹ dài khoảng 4 cm, thân nâu đỏ, chỉ có vành vàng nhạt quanh tấm lưng ngực. Con to như vậy mà bò lên từ nhà tắm thì không phải "gián vàng" theo nghĩa người ta hay hỏi.

Gián vàng nhạt gần trắng có phải loài riêng không?

Không. Con gián vàng nhạt gần trắng là gián vừa lột xác, loài nào cũng có lúc như vậy. Lớp vỏ mới chưa kịp sẫm nên trông như gián bạch tạng, vài giờ sau vỏ cứng lại và về màu cũ. Gián vừa lột xác ít đi xa, nên thấy nó là ổ ở rất gần.

Gián trắng có hiếm không, có nguy hiểm hơn gián thường không, bài gián trắng (gián bạch tạng) là gì, có nguy hiểm không đã trả lời riêng. Ở đây chỉ cần nhớ một điều: con vàng nhạt không phải loài lạ bay từ đâu tới, mà là một thành viên của đàn đang sống trong nhà.

Gián băng nâu trông thế nào, sống ở đâu trong nhà?

Gián băng nâu dài khoảng 13 mm, nhận ra bằng hai băng ngang nhạt màu vắt qua cánh, dưới đèn trông như vàng nhạt. Tài liệu của Đại học Bang Pennsylvania ghi con đực cánh phủ hết bụng và bay khi bị động, con cái cánh ngắn hơn, thân bè hơn. Loài này thích chỗ ấm và khô.

Chỗ ở của nó khác gián Đức: vách trên của tủ, gần mô-tơ tủ lạnh, trong tủ quần áo, ngăn kéo, sau khung tranh, dưới mặt bàn ghế, trong đồng hồ, hộp công tắc. Một con cái đẻ khoảng 14 bọc trứng trong đời, mỗi bọc trung bình 13 trứng. Thấy gián vàng trong phòng ngủ, phòng khách, xa hẳn bếp và chỗ nước, hãy nghĩ tới loài này trước.

Con gián màu vàng có ý nghĩa gì không?

Không có căn cứ nào cho thấy gián vàng báo điềm lành hay dữ. Chuyện con vật màu vàng mang tài lộc hay gián báo xui chỉ là lời truyền miệng. Ý nghĩa thật nằm ở loài: gián vàng hay gặp nhất là gián Đức, và thấy một con nghĩa là đã có ổ gần đó.

Gián Đức sinh rất nhanh: 30–40 trứng trong một bọc, con cái mang bọc theo người tới gần lúc nở, và 100 ngày là một đời. Vài con lọt vào theo thùng carton tháng này, ba tháng sau đã thành ổ trong tủ bếp. Thấy gián vàng chạy giữa ban ngày còn đáng lo hơn: chỗ trú tối đã chật, đàn đang đông.

Thấy gián vàng trong nhà thì ổ thường ở đâu?

Ổ nằm ở chỗ tối, ấm, gần nước, gần chỗ bạn thấy gián. Với gián Đức, soi khe bản lề cánh tủ bếp, mô-tơ và gioăng tủ lạnh, gầm bồn rửa, khe dưới lò vi sóng. Với gián băng nâu, soi nóc tủ, ngăn kéo, mặt sau khung tranh và hộp công tắc trong phòng ngủ.

1. Tắt đèn bếp khoảng 30 phút sau bữa tối, rồi bật đèn pin soi các khe kể trên.
2. Tìm vệt phân nhỏ như hạt tiêu ở mép khe, vỏ lột màu nâu nhạt, bọc trứng rơi dưới gầm tủ.
3. Đặt vài miếng bẫy keo dưới gầm tủ bếp, gầm bồn rửa trong 2–3 đêm; chỗ nào dính nhiều gián nhất là gần ổ nhất.
4. Nhìn kỹ con dính bẫy: có hai sọc dọc sau đầu là gián Đức, có băng ngang trên cánh là gián băng nâu.

Phân gián, vỏ lột, mùi hôi trong tủ là những dấu khác cho biết ổ đã có từ lâu, xem thêm ở bài nhà có gián không, nhìn dấu hiệu nào để biết sớm.

Khi nào nên gọi người kiểm tra?

Nên gọi khi thấy gián vàng giữa ban ngày, khi bẫy keo đêm nào cũng dính gián non, hoặc khi đã dọn khe, đậy đồ ăn 2 tuần mà số gián không giảm. Gián Đức sống sâu trong khe nên bình xịt mua sẵn thường chỉ làm chúng tản sang khe khác, ổ vẫn còn nguyên.

Kỹ thuật viên của công ty kết hợp gel có trong danh mục Bộ Y tế cho phép, thuốc bột rắc vào khe kín, bả hạt đặt trong hộp và phun tồn lưu dọc chân tường, khe nứt, cống. Gián bò qua thuốc chết từ từ và mang thuốc về ổ. Buổi làm gồm những bước nào có ở trang dịch vụ diệt gián: bơm gel trong tủ bếp, chặn cống.

Gián từ nhà bên, từ thùng hàng mới vẫn có thể vào lại, nên nhà hay gặp gián dùng gói kiểm soát côn trùng định kỳ mỗi tháng, 1 lượt kiểm mỗi tháng. Các bài nhận mặt gián khác nằm ở mục nhận diện gián.