Thiệt hại do mối theo từng loại mặt bằng
Mối đất ăn thứ gỗ và giấy gần nền nhất ở mỗi nơi: nhà ở mất khung cửa, tủ bếp, sàn gỗ; văn phòng mất tủ và hồ sơ lưu; nhà hàng mất quầy gỗ; kho mất pallet cùng lô hàng bên trên. Xử lý mối trước bằng trạm nhử và thuốc truyền dẫn, thay gỗ sau.

Mối gây thiệt hại gì ở từng loại mặt bằng?
Mối đất ở đâu cũng ăn thứ gỗ, giấy nằm gần nền nhất, nên thứ bị mất đổi theo mặt bằng. Thiệt hại thật thường ở phần đi kèm: một khung cửa kéo theo cả bộ cửa, một pallet kéo theo lô hàng bên trên, một tủ hồ sơ rỗng là giấy tờ gốc không in lại được.
| Mặt bằng | Mối ăn trước | Thiệt hại đi kèm | Chỗ kiểm đầu tiên |
|---|---|---|---|
| Nhà ở, căn hộ | Khung cửa, tủ bếp đóng liền sàn, sàn gỗ, cầu thang gỗ | Tháo dỡ, thay cả cấu kiện | Chân tường tầng trệt, gầm cầu thang |
| Văn phòng | Tủ hồ sơ, giấy lưu trữ, vách gỗ, sàn gỗ | Mất tài liệu gốc | Rãnh cáp, hộp kỹ thuật, chân tủ sát tường |
| Nhà hàng | Quầy bar gỗ, bàn ghế, vách trang trí, thùng carton | Đóng khu vực để sửa | Chân quầy, bồn cây sát tường |
| Khách sạn | Khung cửa phòng, tủ âm tường, sàn gỗ | Phòng không bán được trong lúc sửa | Hộp kỹ thuật tầng trệt, phòng giáp sân vườn |
| Nhà máy, kho | Pallet gỗ sát nền, kệ gỗ, thùng carton | Hỏng lô hàng đặt bên trên | Khe nền, khe co giãn, chân kệ |
| Trường học | Sách thư viện, tủ lớp, bàn ghế, sàn gỗ mầm non | Thay đồng loạt trong một đợt | Kho, thư viện, bồn cây sát tường |
Cách xử lý riêng cho từng loại cơ sở được tách ở trang xử lý mối theo mặt bằng: trạm nhử, lối vào.
Vì sao thiệt hại do mối thường phát hiện muộn?
Vì mối ăn từ ruột gỗ ra và chừa lại lớp vỏ mỏng bên ngoài. Bề mặt vẫn phẳng, lớp sơn vẫn đẹp cho tới lúc chạm mạnh thì lún. Mối thợ trắng đục 3–4 mm, sợ ánh sáng, đi trong đường mui kín, nên người trong nhà hầu như không thấy con nào cho tới khi gỗ đã rỗng.
Chỗ mối vào đầu tiên cũng là chỗ ít ai nhìn: mặt lưng tủ sát tường, gầm cầu thang, hộp kỹ thuật, chân tường sau kệ hồ sơ. Mối thợ còn đi kiếm ăn xa tới 100 m từ tổ, nên tổ thường nằm ngoài chỗ thấy hỏng. Cách phát hiện sớm là gõ dò tiếng bộp và tìm đường mui, không phải nhìn mặt gỗ.

Nhà ở mất những gì và nên xử lý theo thứ tự nào?
Nhà ở mất khung cửa, tủ bếp đóng liền sàn, sàn gỗ tầng trệt và cầu thang gỗ, tức những thứ đắt nhất để thay. Thứ tự đúng là xử lý mối trước, sửa nguồn ẩm trong lúc chờ, thay gỗ sau cùng. Thay gỗ trước thì gỗ mới nằm ngay trên đường mui cũ và bị ăn tiếp.

- Khảo sát, ghi từng đường mui lên sơ đồ; nhà phố thường có 4–12 đường.
- Đặt trạm nhử ngay trên đường mui đang sống, giữ nguyên đường mui.
- Sửa ống rò, dời bồn cây xây sát tường trong lúc trạm đang để.
- Để trạm cố định 7–14 ngày; ngày 14 nghiệm thu rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ.
- Chỉ thay khung cửa, sàn gỗ khi các lượt kiểm lại thấy đường mui khô, trạm thưa mối.
Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.
Chỗ nào trong nhà hay bị ăn và vì sao, xem trang mối trong nhà ở, căn hộ: khung cửa, tủ bếp, sàn gỗ.
Văn phòng và trường học mất hồ sơ, sách thế nào?
Mối đi trong rãnh cáp, hộp kỹ thuật và khe vách thạch cao, rồi ăn từ đáy tủ hồ sơ lên. Giấy lưu lâu, ít ai mở, nên khi phát hiện thường cả ngăn dưới đã thành bùn. Ở trường học, thư viện và kho sách mất nhiều nhất, rồi tới bàn ghế, sàn gỗ lớp mầm non.
- Dời hồ sơ khỏi tủ đang bị ăn ngay khi thấy, đựng tài liệu lưu lâu trong hộp nhựa có nắp. Kho hồ sơ bệnh án ở bệnh viện cũng làm như vậy, xem mối ở kho hồ sơ bệnh án bệnh viện.
- Kê tủ cách tường và cách sàn, để khe hở soi được bằng đèn pin.
- Đặt trạm ngoài giờ làm, hoặc cuối tuần với trường học, ngoài tầm tay học sinh.
- Kiểm thư viện, kho lưu trữ 1 lần mỗi tháng theo hợp đồng kiểm mối riêng dù chưa thấy dấu hiệu.

Nhà hàng và khách sạn thiệt hại nằm ở đâu?
Thiệt hại lớn nhất là thời gian phải đóng khu vực để sửa, không phải tiền gỗ. Nhà hàng mất quầy bar và vách gỗ, mối vào từ bồn cây sát tường và chân quầy. Khách sạn mất khung cửa phòng, tủ âm tường, sàn gỗ; phòng đang sửa là phòng không bán được.
Trạm nhử đặt sau giờ đóng cửa hoặc khi phòng trống; buổi phun ở ngày 14 cũng xếp vào lúc không có khách, không phun ở bếp đang nấu. Phát hiện sớm thì chỉ cần đặt trạm; phát hiện khi quầy đã rỗng thì mới phải tháo dỡ. Xem thêm trang mối trong khách sạn: khung cửa, tủ âm tường, sàn gỗ; với quán ăn, xem mối ở quầy bar gỗ và kho carton.
Vì sao ở kho, một pallet có mối kéo theo cả lô hàng?
Vì pallet gỗ sát nền nằm ngay trên đường mối lên từ khe nền, khe co giãn. Mối ăn pallet rồi leo vào thùng carton, hàng bên trên. Lô hàng có dấu mối thường bị khách từ chối cả lô, nên một pallet rẻ tiền kéo theo thiệt hại lớn hơn nó nhiều lần.
- Cách ly ngay pallet có mối ra khỏi kho, không kéo lê qua khu hàng sạch.
- Chuyển hàng sang pallet nhựa hoặc kệ sắt, kiểm từng thùng trước khi xếp lại.
- Đặt trạm nhử ở đường mui trong kho, để cố định 7–14 ngày.
- Nghiệm thu ngày 14 rồi phun thuốc truyền dẫn; biên bản và các lượt kiểm lại ghi vào sổ để đối chiếu khi có đoàn đánh giá.

Những sai lầm nào làm thiệt hại do mối lớn thêm?
Sai lầm tốn kém nhất là thay gỗ mà không xử lý tổ: tiền thay gỗ mất trắng, mối ăn tiếp món mới. Kế đến là xịt thuốc lên đường mui, mối rút vào tường và ăn sang chỗ chưa ai kiểm. Thứ ba là xử lý một lần rồi bỏ, không có lượt kiểm nào sau đó.
Nhà hay xưởng đang xây thì rẻ nhất là phun lớp phòng mối lên bề mặt nền móng 3–5 lít/m² trước khi đổ bê tông, và dọn cốp pha, gốc cây khỏi đất; cách làm ở trang dịch vụ chống mối công trình. Vì sao xịt lại làm đường mối lan ra, xem đường mui chỉ là hành lang, tổ nằm dưới nền.
Lịch kiểm lại sau lượt phun giúp giảm thiệt hại thế nào?
Lịch kiểm giúp thấy tổ mới khi còn nhỏ, trước khi gỗ rỗng. Mặt bằng từng có mối vẫn nằm giữa vùng có tổ khác, nên sau lượt phun cần kiểm lại theo lịch ghi trong hợp đồng. Bảo hành thường 6 tháng là cam kết quay lại đặt trạm và phun lại, không phải cam kết không còn mối.
Ở cơ sở kinh doanh, kiểm trạm mối hằng tháng là hợp đồng kiểm trạm mối có báo cáo, ký riêng với gói côn trùng định kỳ mỗi tháng. Một báo giá nên có những khoản nào để so được với nhau, xem báo giá diệt mối gồm những khoản nào; khung phí theo mặt bằng ở bảng giá diệt mối theo mặt bằng.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh lân cận từ năm 2020.
Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- UF/IFAS (Đại học Florida; Su NY, Scheffrahn RH, Gordon J, Chouvenc T). Formosan Subterranean Termite, Coptotermes formosanus Shiraki — Featured Creatures, EENY-121/IN278. Truy cập lần cuối 24/09/2026.

















