Bọ xít hút máu nguy hiểm tới mức nào?
Trả lời nhanh: Mức nguy hiểm thật thấp hơn nhiều so với tin đồn. Vết đốt gây sưng, ngứa kéo dài nhiều ngày và có thể nhiễm trùng nếu gãi rách da. Loại ký sinh trùng gây bệnh nặng gắn với loài này chưa được ghi nhận ở Việt Nam. Việc cần làm là tìm và dọn chỗ trú, không phải hoảng sợ.
Nguy cơ nào thật, nguy cơ nào thổi phồng
Bảng dưới đây tách phần đã ghi nhận trong thực tế khỏi phần được lan truyền. Đọc theo cột bên phải để biết việc nên làm là gì.
| Điều được nói | Mức thật | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Vết đốt sưng và ngứa lâu | Đúng, kéo dài vài ngày tới hơn một tuần | Rửa sạch, chườm mát, không gãi |
| Gây nhiễm trùng da | Có, khi gãi rách và không giữ sạch | Sát trùng, đi khám nếu sưng lan |
| Truyền bệnh nguy hiểm | Chưa ghi nhận ở Việt Nam | Theo dõi, không cần lo quá mức |
| Đốt hàng loạt cả nhà | Hiếm, thường chỉ vài vết mỗi đêm | Tìm chỗ trú quanh giường |
| Bùng phát thành đàn lớn | Không, sinh sản chậm hơn rệp giường | Xử lý sớm là đủ |
Vì sao chúng vào được trong nhà?
Vì bọ xít bay theo ánh đèn. Chúng sống ngoài tự nhiên trong tổ chim, hốc cây và đống củi, rồi bay vào nhà buổi tối khi thấy nguồn sáng. Cửa sổ không lưới và cửa ra vào để mở buổi tối là hai lối chính.
Vào trong nhà rồi, chúng tìm khe tối gần chỗ người nằm ngủ để trú ban ngày. Khe giường gỗ, đầu giường sát tường và chồng đồ ít động tới là ba chỗ hay tìm thấy nhất.
Nhận dạng để không bắt nhầm loài
Sáu điểm dưới đây phân biệt nhóm bọ xít hút máu với các loài bọ xít ăn thực vật vốn vô hại:
- Thân dẹt hình bầu dục, dài chừng một tới ba centimet.
- Vòi hút thẳng, gập được vào dưới ngực khi không dùng.
- Rìa bụng có vệt sáng xen kẽ tạo thành viền sọc.
- Hoạt động về đêm, ban ngày nấp trong khe tối.
- Bụng căng đỏ sẫm sau khi hút no.
- Để lại vệt phân sẫm nhỏ ở chỗ trú, giống rệp giường.
Việc phải làm khi tìm thấy một con
Năm bước dưới đây làm ngay trong tối hôm đó:
- Bắt con vật bằng lọ có nắp, đừng bóp nát bằng tay không.
- Chụp ảnh rõ mặt lưng và mặt bụng để đối chiếu khi cần.
- Kéo giường ra khỏi tường, soi đèn khắp khe gỗ và chân giường.
- Hút bụi toàn bộ khe kẽ trong phòng, đổ túi rác ra ngoài ngay.
- Lắp lưới chắn cửa sổ và tắt bớt đèn ngoài trời sau khi tối.
Xử lý vết đốt tại nhà
Rửa vết đốt bằng xà phòng và nước sạch, chườm mát để giảm sưng. Không gãi, vì phần lớn ca nhiễm trùng đến từ móng tay chứ không từ con vật. Vết đốt thường tự lặn sau vài ngày tới một tuần.
Đi khám nếu vùng sưng lan rộng, đau tăng, có mủ, hoặc người bị đốt sốt và mệt bất thường. Mang theo con vật đã bắt được nếu còn giữ, việc đó giúp bác sĩ xác định đúng loài.
Phân biệt với rệp giường
Hai loài đều hút máu ban đêm và đều để vệt phân ở chỗ trú, nên rất hay bị nhầm. Rệp giường nhỏ hơn nhiều, chỉ bằng hạt táo, không bay, và xuất hiện thành đàn đông với trứng bám dọc mép nệm.
Bọ xít to hơn hẳn, bay được và thường chỉ có một vài con. Nếu bạn thấy hàng chục con nhỏ li ti thì đó là rệp giường, và cách xử lý hai loài khác hẳn nhau.
Đọc thêm và mức phí
Phí xử lý tính theo diện tích cần phun và số phòng phải rà, theo cách giá khởi điểm cộng phần diện tích tăng thêm. Nhà có sân vườn rộng hoặc sát khu cây rậm thường phải làm thêm vành đai ngoài.
Xem dịch vụ diệt côn trùng và bảng giá tổng hợp. Loài dễ nhầm nhất nằm ở rệp giường sống được bao lâu khi nhà bỏ trống và vì sao xịt thuốc mãi không hết rệp giường.
Câu hỏi thường gặp
Bị đốt rồi có cần xét nghiệm không?
Thông thường không cần. Chỉ đi khám khi vết đốt nhiễm trùng hoặc người bị đốt có triệu chứng toàn thân kéo dài.
Nhà ở thành phố có gặp không?
Có, nhất là nhà sát vườn cây, khu đất trống hoặc nơi có tổ chim trên mái. Nhà trong khu dân cư kín ít gặp hơn.
Chúng có sống trong nệm như rệp không?
Ít khi. Chúng thích khe gỗ, kẽ tường và chồng đồ hơn là bên trong nệm, nên chỗ tìm cũng khác.
Xịt bình gia dụng có đủ không?
Đủ cho một hai con bắt gặp. Nếu đêm nào cũng có vết đốt mới thì phải rà chỗ trú và xử lý cả vành đai ngoài nhà.
Nếu nhà bạn liên tục có vết đốt mới mỗi sáng, hãy liên hệ để chúng tôi rà chỗ trú. Chúng tôi giao lại ảnh từng điểm tìm thấy và loài đã xác định.
