Ve chó bám trên người khác gì bám trên chó?

Ve chó bám trên người và trên chó khác nhau ở chỗ nào?

Khác ở chỗ bám, thời gian bám và ý nghĩa. Chó là vật chủ chính nên ve bám khắp nơi và hút máu nhiều ngày; người chỉ là vật chủ tạm, ve chó nâu hiếm khi đốt người. Vì vậy một con ve trên chó là chuyện thường, còn ve bám người trong nhà là dấu hiệu cần để ý.

Thấy ve bám người trong nhà thì nói lên điều gì?

Thường là nhà đã có ổ ve trong khe tường, khe sàn, chứ không phải ve từ ngoài đường bám vào. Ve cái no máu rời chó, đẻ khoảng 4.000 trứng trong khe; trứng nở sau 6–23 ngày, ve non bò lên tường và bám vào bất kỳ ai đi ngang, kể cả người.

Ve non trắng ngà chỉ khoảng 0,5 mm, bám thành cụm, rất dễ bị bỏ qua. Nếu cùng tuần thấy ve bò trên tường, rèm cửa, khung cửa và thấy ve trên người, thì gỡ ve thôi là chưa đủ. Vòng đời và chỗ ổ của loài này có ở trang ve chó nâu: vòng đời và ổ ve trong nhà.

Gỡ ve trên người đúng cách thế nào?

Dùng nhíp đầu nhọn, kẹp sát mặt da nhất có thể ở phần đầu con ve, rồi kéo thẳng lên đều tay. Mục tiêu là lấy ra nguyên con, không để phần miệng gãy lại trong da. Cả việc chỉ mất 1–2 phút, không cần thuốc bôi trước.

1. Rửa tay, soi đèn để thấy rõ chỗ đầu con ve cắm vào da.
2. Kẹp nhíp sát mặt da, ngay phần đầu, không kẹp vào thân phồng.
3. Kéo thẳng lên đều tay; không xoắn, không giật.
4. Nếu phần miệng còn sót, gỡ tiếp bằng nhíp; không lấy được thì để da tự đẩy ra, không cạy sâu.
5. Rửa chỗ bị đốt và tay bằng xà phòng.
6. Cho con ve vào lọ kín hoặc túi dán, ghi ngày, giữ khoảng 1 tháng phòng khi phải đi khám.

Gỡ ve trên chó khác gì so với trên người?

Cách kẹp và kéo giống hệt, khác ở chỗ phải tìm kỹ hơn và thường có nhiều con một lúc. Chó có ve hiếm khi chỉ một con: rẽ lông từng vùng tai, kẽ ngón, nách, bẹn, cổ dưới vòng đeo. Đeo găng khi gỡ vì dịch ve có thể dính vào tay.

• Cho chó nằm yên trên tấm vải sáng màu để thấy ve rơi xuống.
• Gỡ từng con, bỏ vào lọ có cồn; không bóp chết bằng tay, không vứt xuống sàn.
• Soi kỹ trong tai: ve bám sâu trong ống tai thì để bác sĩ thú y gỡ.
• Gỡ xong vẫn đưa chó đi thú y để chọn thuốc phòng ve theo cân nặng, không tự mua.
• Giặt nóng chỗ chó nằm ngay trong ngày, vì ve rơi ra lúc gỡ sẽ bò vào khe gần đó.

Vì sao không nên hơ lửa, bôi dầu hay bóp ve?

Vì các cách này làm ve bị kích thích, có thể tiết thêm dịch vào vết đốt, trong khi không làm ve nhả ra nhanh hơn. Bóp thân ve lúc gỡ còn đẩy dịch trong bụng ve vào da. Kẹp sát da và kéo thẳng vẫn là cách đơn giản, ít rủi ro nhất.

• Hơ lửa, dí đầu thuốc lá: dễ bỏng da, ve chết mà miệng vẫn cắm trong da.
• Bôi dầu, xăng, cồn, sơn móng tay lên ve đang bám: ve không nhả, mất thời gian.
• Xoắn nhíp: phần miệng gãy lại trong da.
• Dùng ngón tay bóp: dịch ve dính vào tay và vết thương.

Sau khi gỡ ve cần theo dõi gì và khi nào đi khám?

Phần lớn vết ve đốt chỉ đỏ nhẹ và lành trong vài ngày. Cần đi khám khi chỗ đốt có quầng đỏ lan rộng, hoặc trong vài tuần sau thấy sốt, đau đầu, đau cơ, phát ban. Khi khám, nói rõ là đã bị ve đốt và mang theo con ve đã giữ lại.

Ve chó ở Việt Nam mang một số mầm bệnh cho chó và có ghi nhận mầm gây sốt ở người, nên không nên chủ quan dù đa số trường hợp không sao. Các loài khác trong nhà hại cả người lẫn chó mèo, từ bọ chét tới muỗi và chuột, có ở bài côn trùng nào gây hại cho người và chó mèo. Với chó, dấu hiệu cần đưa đi thú y là mệt, bỏ ăn, lợi nhợt nhạt sau vài tuần có nhiều ve.

Gỡ ve rồi mà vẫn thấy ve mới thì làm gì?

Thấy ve mới sau 1–2 tuần nghĩa là trứng trong khe nhà đang nở, gỡ bao nhiêu cũng không theo kịp. Việc cần làm là xử lý chỗ ở: soi khe chân tường, khe sàn, kẽ chuồng gỗ quanh chỗ chó nằm, rồi xử lý theo đợt cùng ngày chó được thú y điều trị.

Lịch làm cho cả nhà và vật nuôi có ở bài bọ chét và ve chó trong nhà: lịch xử lý cả tháng. Nhà có nhiều khe, chuồng gỗ hay nuôi từ 2 con trở lên thì nên để người soi ổ: xem dịch vụ phun ve trong khe sàn, chân tường, chuồng chó. Kỹ thuật viên soi đèn pin sát khe để tìm cụm ve non trắng ngà, rồi bơm thuốc tồn lưu vào đúng khe đó bằng vòi hẹp; ve non bò ra chạm lớp thuốc thì chết dần, nên vài ngày đầu vẫn thấy ve lác đác trên tường. Chó ra công viên mỗi ngày thì ve quay lại là chuyện thường, nên nhà nuôi nhiều con giữ ve ở mức thấp bằng lượt kiểm định kỳ theo lịch sẽ nhẹ hơn chờ ve bám người mới gọi. Cách xử lý côn trùng theo từng loại nhà có ở côn trùng trong nhà ở, căn hộ.