Tự diệt mối bằng axit boric có hiệu quả không?

Axit boric tác động lên mối thế nào?

Axit boric là chất độc đường ruột: mối phải ăn vào mới chết, và chết chậm trong vài ngày. Nó còn làm hỏng lớp vi sinh giúp mối tiêu hoá gỗ. Chết chậm giúp mối thợ kịp mang một phần về tổ, nhưng chỉ khi liều đủ thấp để mối không nhận ra.

Đó là chỗ khác nhau giữa bả chuyên dụng và axit boric tự pha. Bả trong trạm được làm để mối ăn đều hằng ngày suốt nhiều tuần; bột axit boric rắc tay thì chỗ đặc chỗ loãng, mối thợ đi qua chỗ đặc thì chết ngay đó hoặc bỏ đi, chỗ loãng thì không đủ liều.

Ba cách tự làm với axit boric cho kết quả ra sao?

Ba mẹo truyền miệng hay gặp là rắc bột lên đường mui, tẩm bìa carton làm mồi, và pha nước quét lên gỗ. Cả ba đều giết được một số mối ở chỗ đặt. Không cách nào có sơ đồ, lượt kiểm hay dấu hiệu để biết khi nào dừng, nên không biết tổ đã suy hay chỉ dời đi.

Tổ mối đất có hàng trăm nghìn con, mối thợ đi kiếm ăn xa tới 100 m quanh tổ, nên số chết ở một tấm bìa là phần rất nhỏ. Vì sao mọi cách tự làm đều khó chạm tới tổ, xem bài tự diệt mối được tới đâu, việc nào nên tự làm.

Vì sao mối né chỗ có axit boric tự pha?

Vì mối thợ nếm thức ăn trước khi mang về và rất nhạy với vị lạ. Bột rắc dày, bìa tẩm đặc hay gỗ quét ướt thuốc là những chỗ mối nhận ra ngay và bỏ qua. Đàn không vì thế mà giảm: chúng vòng sang khung cửa khác, tủ khác, nơi chưa ai rắc gì.

Cách làm có trạm nhử không cần mối nếm thuốc: trạm chỉ có gỗ mồi để gom mối thợ trong 7–14 ngày, rồi kỹ thuật viên phun thuốc truyền dẫn thẳng lên chúng để chúng mang về tổ. Hệ trạm bả ở nước ngoài thì trộn chất ức chế lột xác vào lõi xenlulô; theo UF/IFAS cần khoảng 3 tháng để đàn suy. Khác nhau giữa hộp bả mua ngoài và trạm có lượt kiểm, xem bài bả mối mua ngoài có diệt được tổ không.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Axit boric có ích vào việc gì với mối?

Người ta hay nhắc hai việc phụ: tẩm gỗ mộc và dò tuyến. Muối borat thấm vào thớ gỗ trần như khung cửa mới, ván kệ chưa sơn, làm gỗ kém hấp dẫn với mối. Việc tẩm nên để thợ mộc hay xưởng tẩm gỗ làm. Gỗ đã sơn, đã rỗng thì thuốc không thấm.

Việc thứ hai là dùng bìa carton ẩm để biết mối đang đi đường nào. Tấm bìa lúc này là công cụ dò, không phải cách diệt, và không cần tẩm axit boric:

1. Làm ẩm một tấm bìa carton, cuộn hoặc kẹp vài lớp.
2. Đặt sát chân tường ở chỗ nghi có đường mui, nơi tối và ít người qua lại.
3. Kiểm sau 3–5 ngày; có mối vào ăn nghĩa là tuyến đi qua đúng chỗ đó.
4. Chụp ảnh, ghi vị trí và ngày, giữ nguyên tấm bìa cho người khảo sát xem.
5. Không đốt tấm bìa có mối, vì sẽ mất luôn manh mối về hướng tổ.

Mối gỗ khô có khác không?

Khác, vì mối gỗ khô sống trọn đời trong một món đồ và không có tổ dưới đất. Dấu hiệu là đống hạt phân khô, cứng, sáu cạnh dưới tủ, khung tranh. Rắc axit boric lên mặt gỗ gần như vô ích vì mối đi trong ruột gỗ; món đồ rời bị nhiễm là việc của xưởng tẩm đồ gỗ.

Gỗ gắn liền nhà như cầu thang, trần gỗ, khung cửa thì gọi khảo sát: kỹ thuật viên tìm nguyên nhân và đường mối đang phát triển, đặt trạm nhử rồi phun thuốc truyền dẫn như với mối đất, vì thuốc quét ngoài không vào tới ruột gỗ. Cách nhận ra loài này và phân biệt với mối đất có ở trang mối gỗ khô: sống trong đồ gỗ, đùn phân hạt sáu cạnh.

Dùng axit boric trong nhà cần lưu ý gì về an toàn?

Nhiều người nghĩ axit boric lành vì là mẹo dân gian, nhưng nuốt phải lượng lớn vẫn gây ngộ độc, nhất là trẻ nhỏ và vật nuôi. Không rắc bột trên sàn nơi trẻ bò, không để bìa tẩm thuốc chỗ chó mèo gặm được, không dùng quanh bếp và mặt bàn chuẩn bị thức ăn.

• Đeo găng và khẩu trang khi pha, rửa tay kỹ sau khi làm.
• Đựng dung dịch pha trong chai có nhãn, cất xa đồ ăn.
• Không trộn axit boric với đường, sữa để làm mồi trong nhà có trẻ nhỏ.
• Nhà có người mang thai hay trẻ nhỏ nên hỏi kỹ trước khi tự dùng bất kỳ hoá chất nào.

Khi nào nên dừng tự làm và gọi người khảo sát?

Nên dừng khi đã thử 2–3 tuần mà đường mui vẫn mọc thêm, khi thấy gỗ gõ nghe bộp ở nhiều phòng, hoặc khi mối xuất hiện ở tầng trên. Lúc đó tổ đã lớn và đi nhiều tuyến; càng thử lâu, đường mui càng bị phá, việc tìm tuyến sống để đặt trạm càng khó.

Khi gọi khảo sát, nói rõ đã rắc hay quét gì, ở đâu, từ ngày nào, để người khảo sát biết đoạn nào mối đã bỏ. Cách dò tổ, đặt trạm trên đường mui sống rồi phun thuốc truyền dẫn có ở trang diệt mối khi tự rắc axit boric không hết; khung phí cho nhà ở xem bảng giá diệt mối nhà ở, căn hộ.