Nhà gần rạch ở Thủ Đức nên kiểm muỗi ở chín chỗ nào?

Vì sao nhà gần rạch, đất trống phải kiểm rộng hơn nhà trong phố?

Vì quanh nhà có hai kiểu nước cho hai loài muỗi. Nước sạch đọng trong chậu, lu, máng xối nuôi muỗi vằn đốt ban ngày; nước bẩn chảy chậm ở rạch, mương, hố ga nuôi muỗi cống đốt ban đêm. Nhà trong phố kín cống thường chỉ có kiểu thứ nhất, nhà ven rạch có cả hai.

Ở Thủ Đức, hơn 59% diện tích TP Thủ Đức cũ là đất thấp trũng, nhiều hẻm ven rạch, lô đất trống xen giữa khu dân cư mới, nên nước đọng sau mưa nằm sát cửa nhà. Đặc điểm địa bàn có ở trang cụm Thủ Đức: hẻm trũng, chợ đầu mối, làng đại học.

Chín chỗ cần kiểm theo thứ tự nào?

Đi từ trong nhà ra ngoài, từ chỗ mình quyết được tới chỗ phải nhờ người khác. Chín chỗ dưới đây gom gần hết ổ muỗi của một căn nhà gần rạch. Đi hết một vòng mất chừng 20–30 phút, và lần đầu kiểm kỹ thường tìm ra vài ổ mà chủ nhà không ngờ tới.

1. Khay hứng nước máy lạnh, khay sau tủ lạnh và máy giặt.
2. Đĩa lót chậu cây, lọ hoa, bình thuỷ sinh trong nhà và trên ban công.
3. Máng xối và ống thoát nước mưa trên mái, đoạn bị lá chắn hoặc bị võng.
4. Lu, thùng, xô chứa nước ở sân sau và sân thượng.
5. Hố ga, rãnh thoát sân, hố thu nước ở lối vào.
6. Bể cá bỏ không, hòn non bộ, bể nước không còn dùng.
7. Lốp xe cũ, chậu vỡ, thùng xốp, bạt phủ vật liệu để ngoài trời.
8. Lô đất trống sát vách: vũng trũng, hố móng, vật chứa người khác vứt lại.
9. Đoạn rạch hoặc mương gần nhất: mép bờ có rác chắn dòng, chỗ nước đứng.

Sáu chỗ đầu nằm trong ranh nhà và tự xử lý được ngay. Ba chỗ cuối quyết định khá nhiều kết quả nhưng nằm ngoài quyền của một hộ; cách làm với phần đó có ở bài vì sao dọn sạch nhà mà mùa mưa vẫn nhiều muỗi.

Kiểm một chỗ thế nào để biết có ổ hay không?

Múc một gáo nước, đưa ra chỗ sáng và nhìn khoảng một phút. Lăng quăng ngọ nguậy lên xuống, cung quăng cong như dấu phẩy nằm sát mặt nước. Thấy một trong hai là chỗ đó đang nở muỗi; không thấy thì vẫn cọ thành, vì trứng muỗi vằn chịu khô tới 8 tháng.

• Kiểm trong 1–2 ngày sau trận mưa lớn, lúc vũng còn nguyên và lăng quăng còn nhỏ.
• Hố ga, bể ngầm soi bằng đèn pin qua khe nắp, đừng chỉ nhìn mặt nắp khô.
• Máng xối phải trèo lên nhìn, đứng dưới đất không thấy nước đọng giữa máng.
• Ghi mỗi chỗ tìm thấy ổ: vị trí, loại vật chứa, đã làm gì, để lần sau đi thẳng vào đó.

Ở 28–32 °C, trứng gặp nước thành muỗi trong 7–10 ngày, nên nhịp tự kiểm mỗi tuần một lần là vừa, ngắn hơn một vòng đời. Tuần sau mưa lớn nên làm gì theo từng ngày có ở bài đổ nước đọng trong 1–2 ngày sau mưa lớn.

Những chỗ nào hay bị bỏ sót nhất?

Khay máy lạnh, máng xối và hố ga bị bỏ sót nhiều nhất, vì cả ba đều nằm khuất và chủ nhà ít khi nghĩ đó là vật chứa nước. Ba chỗ này giữ nước lâu hơn một vòng đời muỗi, nhất là máng xối nghẹt lá sau mùa cây rụng và hố ga có nắp đan hở.

• Khay máy lạnh đặt trên mái hoặc hông nhà, không ai nhìn tới.
• Đoạn máng xối bị võng ở giữa, nước đọng dù miệng thoát vẫn thông.
• Bạt phủ cát, gạch sau khi sửa nhà, trũng giữa bạt giữ nước nhiều ngày.
• Chậu treo ban công có đĩa nhỏ phía dưới, tưới cây xong nước đọng lại.
• Hốc cây, gốc tre, bẹ lá chuối giữ nước mưa ở nhà có vườn.

Nhà có sân vườn rộng thì vòng kiểm dài hơn, tỉa cây và thả cá vào hồ cảnh có ở bài giảm muỗi ở sân vườn quanh nhà thế nào.

Sai lầm nào hay gặp khi tự kiểm quanh nhà?

Sai lầm hay gặp nhất là chỉ kiểm trong nhà rồi kết luận nhà không có ổ. Muỗi vằn có ổ trong bán kính khoảng 100 m, nên với nhà ven rạch, phần lớn nguồn nằm ở sân, mái và lô đất bên cạnh. Bỏ vòng ngoài thì phun bao nhiêu lượt cũng chỉ yên vài ngày.

• Đổ nước mà không cọ thành lu, chậu; trứng khô vẫn bám chờ nước mưa.
• Đổ dầu, muối hay hoá chất tẩy xuống hố ga thay vì đậy nắp kín.
• Chỉ kiểm một lần đầu mùa mưa rồi thôi, trong khi mỗi trận mưa làm đầy lại vật chứa.
• Phun xịt quanh mép rạch, mương: thuốc trôi theo nước, lăng quăng ở chỗ nước đứng vẫn còn.

Khi nào cần người khảo sát cho nhà gần rạch?

Khi đã làm đủ sáu chỗ trong ranh nhà mà vẫn bị đốt đều, khi hố ga và bể ngầm không mở được, hoặc khi quanh nhà có ca sốt xuất huyết. Muỗi cống đốt đêm thường từ hố ga, rãnh; muỗi vằn đốt ban ngày thường từ vật chứa ngay trong nhà hoặc sân.

Kỹ thuật viên múc nước ở từng điểm để đếm lăng quăng, thả viên diệt ở ổ không đổ được, phun sương cho muỗi đang bay, phun tồn lưu dải chân tường cao 1 m (để yên trong nhà còn tác dụng 3–6 tháng), rồi kiểm lại ngày 7–10, như ở trang diệt muỗi cho nhà ven kênh rạch. Chỗ muỗi đẻ trong nhà ở có ở muỗi trong nhà ở, căn hộ: chậu cây, khay điều hoà, đặc điểm muỗi cống ở muỗi cống Culex: đốt ban đêm, đẻ bè ở cống. Nhà sát rạch sẽ còn nhận muỗi mỗi mùa mưa; lượt kiểm theo lịch trong gói kiểm soát định kỳ giữ số muỗi ở mức thấp.