Nơi đông người nên phun khử khuẩn hay lau điểm chạm?
Lau điểm tay chạm là việc chính: tay nắm cửa, tay vịn, nút thang máy, máy lấy số, quầy, micro, vòi và nút xả. Phun sương chỉ thêm khi có ca bệnh truyền nhiễm, làm trong 24 giờ, người rời khu 30–60 phút. Phun khắp sàn hội trường tốn chế phẩm mà ít ai chạm tay vào sàn.

Nơi đông người nên phun khử khuẩn hay lau điểm chạm?
Lau điểm chạm là việc chính, phun sương chỉ là phần thêm khi có ca bệnh. Phun sương phủ đều không khí và chỗ khó với nhưng lớp chế phẩm mỏng; lau đưa đủ dung dịch lên đúng chỗ tay người chạm và giữ được thời gian tiếp xúc. Bảng dưới so hai cách.
| Tiêu chí | Lau điểm chạm | Phun ULV bằng máy phun sương |
|---|---|---|
| Phủ tới đâu | Bề mặt tay chạm đếm được | Cả phòng, cả chỗ khó với |
| Lượng chế phẩm trên bề mặt | Đủ, bề mặt ướt đều | Mỏng, lắng dần |
| Thời gian tiếp xúc | Giữ ướt khoảng 10 phút được | Khó kiểm soát từng điểm |
| Người trong khu | Không cần rời đi | Rời khu, cách ly 30–60 phút, mở cửa 15 phút |
| Dùng khi nào | Hằng ngày, giữa các suất, sau sự kiện | Khi có ca bệnh truyền nhiễm, cùng với lau |

Điểm chạm nào phải lau trước?
Lau theo số lượt chạm, không theo diện tích. Tay nắm cửa chính và tay vịn cầu thang ở một hội trường có thể bị chạm cả nghìn lượt trong một buổi, trong khi sàn giữa phòng gần như không ai chạm tay. Khi người hay dung dịch có hạn, làm hết nhóm đầu bảng rồi mới xuống nhóm dưới.
| Thứ tự | Điểm chạm | Lau khi nào |
|---|---|---|
| 1 | Tay nắm cửa chính, thanh đẩy cửa, tay vịn cầu thang | Trước giờ mở cửa và giữa các suất |
| 2 | Nút thang máy, máy lấy số, máy chấm công, màn hình cảm ứng | Nhiều lần trong ngày |
| 3 | Vòi nước, lavabo, nút xả, chốt cửa nhà vệ sinh | Mỗi lượt dọn nhà vệ sinh |
| 4 | Quầy tiếp đón, quầy vé, bàn ký tên, bút dùng chung | Giữa các đợt khách |
| 5 | Micro, điều khiển, tai nghe dùng chung | Sau mỗi người dùng |
| 6 | Tay vịn ghế, mặt bàn, đồ chơi khu trẻ em | Sau mỗi suất hoặc cuối ngày |
Màn hình cảm ứng, micro và tai nghe lau bằng cồn 70% thấm khăn, không dùng dung dịch clo vì dễ hỏng linh kiện. Tổ chức Y tế Thế giới cũng khuyên thấm dung dịch vào khăn rồi lau thay vì phun lên bề mặt. Dãy trọ dùng chung nhà vệ sinh cũng xếp việc lau theo lượt chạm như vậy, xem dãy trọ dùng chung nhà vệ sinh nên khử khuẩn chỗ nào.
Trước và sau một sự kiện đông người làm gì?
Trước sự kiện, lau sạch điểm chạm và chuẩn bị chỗ rửa tay; trong sự kiện, lau lại nhóm đầu bảng giữa các phần; sau sự kiện, lau toàn bộ rồi mới cho mặt bằng dùng tiếp. Phun sương trước giờ khai mạc không giúp gì cho buổi chiều, vì chế phẩm đã khô trước khi khách tới.
- Hôm trước: chốt danh sách điểm chạm theo sơ đồ, phân người lau từng khu, chuẩn bị khăn hai màu.
- Trước giờ mở cửa: rửa rồi lau dung dịch tay nắm, tay vịn, quầy, nhà vệ sinh; lau micro bằng cồn.
- Đặt chỗ rửa tay hoặc dung dịch sát khuẩn tay ở lối vào, cạnh nhà vệ sinh và khu ăn uống.
- Giữa các phần: lau lại tay nắm cửa, nút thang máy, quầy, micro.
- Sau khi khách về: lau hết các điểm chạm, dọn nhà vệ sinh, buộc túi rác, rửa thùng rác.
- Có người nôn hay ngất trong sự kiện: khoanh vùng, dọn theo cách xử lý chất nôn, ghi lại để báo ban tổ chức.

Khi nào mới cần thêm phun sương?
Khi có ca bệnh truyền nhiễm trong những người vừa dùng mặt bằng, khi trường hay nhóm trẻ có ca tay chân miệng, hoặc với bệnh viện, phòng khám theo lịch riêng. Lúc đó phun sương kèm lau, làm trong 24 giờ và lặp sau 3–5 ngày; bệnh viện, nhà trẻ đặt thêm theo yêu cầu.
- Người trong khu rời đi trước khi phun, đóng cửa để hạt sương lắng.
- Tắt máy lạnh, quạt; che màn hình, loa, thiết bị âm thanh.
- Chờ 30–60 phút, mở cửa 15 phút rồi mới vào; người hen chờ lâu hơn.
- Lau lại bàn ăn, đồ chơi trẻ bằng nước sạch trước khi dùng.
Với hội trường hay rạp, công ty chỉ phun khi ban tổ chức yêu cầu, không đặt nhịp cố định. Trước buổi, kỹ thuật viên đếm các bề mặt tay chạm và hỏi vì sao cần khử khuẩn: có ca bệnh thì pha đậm hơn lần thường. Xong việc, bên thuê nhận biên bản ghi m², số bề mặt đã lau, chế phẩm, nồng độ, giờ phun và giờ được vào lại, hai bên cùng ký.
Phòng vừa phun chờ bao lâu thì dùng được, tuỳ cách làm và người vào là ai, xem mốc chờ sau phun khử khuẩn theo từng cách làm.
Lau thế nào mới đủ tác dụng?
Rửa sạch trước, lau dung dịch cho ướt đều, để yên đủ thời gian rồi mới lau khô. Hướng dẫn 3916/QĐ-BYT của Bộ Y tế dùng clo 0,05% cho lau bề mặt hằng ngày và yêu cầu để ướt ít nhất 10 phút. Lau lướt rồi quệt khô ngay thì gần như chỉ lau bằng nước.
- Mỗi khu một màu khăn; khăn nhà vệ sinh không mang ra quầy.
- Gấp khăn làm tư, lau hết một mặt thì lật mặt khác, không lau đi lau lại.
- Pha dung dịch đủ dùng trong ngày, dán nhãn ngày pha lên chai.
- Đồ điện tử dùng cồn thấm khăn; inox lau lại khăn ẩm để khỏi ố.

Nơi đông người hay làm sai ở đâu?
Hay sai nhất là thuê phun cả hội trường cho yên tâm rồi không ai lau tay nắm trong suốt buổi. Phun trước khai mạc thì tới giữa buổi bề mặt đã nhiễm lại từ tay khách. Lỗi thứ hai là phun khi người còn trong phòng: khách hít hơi clo mà tay nắm vẫn chưa lau.
- Phun sàn, tường cả hội trường, bỏ tay nắm và nút thang máy.
- Phun lên micro, màn hình cảm ứng, loa.
- Phun đường phố, sân ngoài trời, nơi không ai chạm tay và nắng làm khô ngay.
- Không phân công, mỗi người nghĩ người khác đã lau.
- Không ghi nhật ký giờ lau, tới khi có ca bệnh không biết khu nào đã làm.
Lau đều đặn rồi thì bề mặt có được giữ sạch không?
Chỉ trong khoảng giữa hai lượt chạm. Chế phẩm khử khuẩn khô là hết tác dụng, không để lại lớp bảo vệ, nên nơi đông người phải lau lặp theo nhịp khách chứ không theo lịch tháng. Lau đúng chỗ, đúng nhịp giảm được lây qua bề mặt, không chặn được lây qua không khí hay qua muỗi.
Lịch lau cho cơ sở đông người xếp theo mấy bước, xem xếp lịch khử khuẩn khi chế phẩm không tồn lưu. Toà nhà, chung cư cần lau gì ở thang máy và sảnh có ở trang khử khuẩn toà nhà, chung cư: thang máy, sảnh; buổi phun có ca bệnh gồm những bước nào có ở trang phun khử khuẩn nơi đông người khi có ca bệnh.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh lân cận từ năm 2020.
Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Bộ Y tế. Hướng dẫn vệ sinh môi trường bề mặt trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (ban hành kèm Quyết định 3916/QĐ-BYT), Quyết định 3916/QĐ-BYT, 2017. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Cleaning and disinfecting surfaces in non-health care settings (Q&A), 2020. Truy cập lần cuối 24/09/2026.

















