Chuột chù có phải chuột không, vào nhà gây hại gì?

· · 7 phút đọc

Không. Chuột chù thuộc nhóm thú ăn sâu bọ, họ hàng gần chuột chũi hơn chuột nhắt. Nó mõm dài nhọn, mắt rất nhỏ, nặng khoảng 23–147 g, ăn gián, dế là chính và không gặm phá đồ. Vào nhà nó vẫn để lại mùi xạ hôi, phân, và cắn khi bị bắt bằng tay.

Chuột chù có phải chuột không, vào nhà gây hại gì?

Chuột chù khác chuột nhắt, chuột cống ở điểm nào?

Khác ở cái mõm, cái răng và thứ nó ăn. Chuột chù nhà (Suncus murinus) có mõm dài nhọn, ria rung liên tục, mắt nhỏ như đầu kim, tai gần như chìm trong lông. Chuột nhắt, chuột cống có mõm tù, mắt lồi đen, tai rõ, và răng cửa to mọc liên tục để gặm.

Đặc điểmChuột chùChuột nhắtChuột cống
NhómThú ăn sâu bọGặm nhấmGặm nhấm
Cân nặngKhoảng 23–147 g, con đực to hơn12–30 gNặng 340–450 g
Mõm, mắt, taiMõm dài nhọn, mắt rất nhỏ, tai khó thấyMõm tù, mắt to, tai tròn toMõm tù, mắt nhỏ, tai ngắn
RăngNhọn, dùng cắn côn trùng, không mọc dài mãiRăng cửa mọc liên tục, phải gặmRăng cửa mọc liên tục, phải gặm
Thức ăn chínhGián, dế, sâu bọ, thú nhỏHạt, vụn thức ănGần như mọi thứ, cả rác
Mùi, tiếngMùi xạ nồng; kêu chí chí liên hồiMùi khai nước tiểuMùi khai nồng, tiếng gặm, chạy

Người Trung Quốc gọi chuột chù là "chuột tiền", vì tiếng kêu lích chích của nó nghe như tiếng xu va vào nhau. Nghe tiếng chí chí dọc chân tường lúc nửa đêm, kèm mùi hôi nồng mà bao gạo không bị gặm, thì nhiều khả năng là chuột chù.

Hai con chuột nhắt nhỏ lông nâu xám, tai tròn to, đứng trên mặt bàn inox cạnh hộp nhựa đựng gạo
Chuột nhắt thật có mõm tù, mắt đen lồi và tai tròn to, khác hẳn chuột chù mõm dài nhọn, mắt nhỏ như đầu kim

Vì sao chuột chù vào nhà?

Chuột chù vào tìm côn trùng để ăn, không phải tìm gạo. Theo Animal Diversity Web của Đại học Michigan, 82% thức ăn của chuột chù nhà là côn trùng và thú nhỏ. Nhà có nhiều gián, dế, sâu bọ quanh cống, phễu thoát sàn, bồn cây là nhà có bữa ăn sẵn cho nó mỗi đêm.

Chuột chù đi ăn ban đêm và hoạt động quanh năm. Nó hay vào theo khe chân cửa, rãnh thoát nước, ống xả sàn, nhất là ở nhà tầng trệt sát kênh, sát cống, nhà có sân vườn ẩm. Thấy chuột chù thường xuyên thì nên kiểm lại chuyện gián trong nhà, vì đó là thứ kéo nó vào. Cách nhận ra từng loài gián có ở trang bốn loài gián hay gặp.

Hẻm lát xi măng ẩm chạy dọc bờ kênh, con vật nhỏ ở hốc chân tường nhà bên trái
Hẻm nhỏ sát bờ kênh, chân tường ẩm có hốc: kiểu chỗ chuột chù và chuột cống hay đi lại vào ban đêm

Chuột chù vào nhà có hại gì?

Hại chính là mùi hôi và sự bẩn, không phải gặm phá. Con đực có tuyến mùi lớn tiết mùi xạ rất nồng, bám vào chỗ nó đi qua, góc tủ, chân tường, có khi cả đồ ăn nó chạm vào. Phân và nước tiểu của nó cũng làm bẩn sàn, kệ bếp như phân chuột.

  • Mùi xạ bám lâu ở góc kín, chân tủ, khó khử bằng lau nhà thông thường.
  • Phân, nước tiểu trên kệ bếp, mặt bàn: dọn bằng găng tay và dung dịch tẩy, không quét khô.
  • Cắn khi bị bắt bằng tay: răng nhọn, vết cắn nhỏ nhưng có thể nhiễm khuẩn, phải rửa kỹ và đi khám.
  • Như mọi thú nhỏ sống quanh cống, nó có thể mang bọ chét và mầm bệnh, nên không để trẻ con cầm, chơi.

Chuột chù không đào hang trong tường, không cắn dây điện, không phá bao gạo như chuột. Nếu nhà bị gặm dây, thủng bao thì thủ phạm là chuột thật.

Chuột chù có đẻ trong nhà không?

Có thể, nếu nhà có góc kín yên tĩnh và đủ côn trùng. Chuột chù nhà mang thai khoảng 30 ngày, mỗi lứa 4–8 con theo Animal Diversity Web, con cái trưởng thành sau khoảng 35 ngày. Tuổi thọ ngoài tự nhiên chỉ 1–2 năm, nhưng đàn vẫn giữ được số lượng nếu thức ăn còn.

Ổ thường nằm ở gầm tủ, sau đống đồ cũ, hốc chân tường gần chỗ ẩm. Chuột chù mẹ đôi khi dắt con đi thành hàng, con sau ngậm đuôi con trước, cảnh nhiều người kể lại khi thấy "một đoàn chuột nhỏ" chạy dọc tường. Thấy cảnh này là có ổ ở gần.

Nhận ra nhà có chuột chù hay chuột bằng dấu vết nào?

Nhìn đồ bị hại trước, sau đó ngửi mùi và nghe tiếng. Bao gạo thủng, xà phòng bị gặm, dây điện tước vỏ là chuột. Không có gì bị gặm, nhưng góc nhà hôi xạ và nghe tiếng chí chí là chuột chù. Hai loài có thể cùng có mặt, nhất là nhà sát cống.

  1. Kiểm bao gạo, túi đồ khô, dây điện, cạnh cửa gỗ tìm vết gặm.
  2. Soi phân: phân chuột nhắt 3–6 mm như hạt gạo, phân chuột cống 15–20 mm; phân chuột chù nhỏ, có thể lẫn mảnh vỏ côn trùng.
  3. Ngửi các góc chân tủ, chân tường: mùi xạ hắc khác mùi khai của nước tiểu chuột.
  4. Nghe lúc nửa đêm: chuột chù kêu chí chí liên tục khi di chuyển, chuột thì có tiếng gặm, tiếng chạy trên trần.

Tiếng động trên trần phần lớn là chuột mái, ít khi là chuột chù vì nó hay đi dưới sàn. Cách đọc tiếng động trên trần có ở bài tiếng động trên trần ban đêm là con gì.

Bẫy chuột chù có giống bẫy chuột không?

Cách đặt giống, mồi thì khác. Bẫy vẫn đặt sát chân tường, dọc tuyến đi, vuông góc với tường như bẫy chuột. Nhưng bả hạt ngũ cốc không phải thức ăn chính của chuột chù, nên trạm bả chuột thường không giữ được nó; bẫy lồng hay bẫy dính mồi tôm khô, mồi thịt hợp hơn.

Bắt được rồi mà gián, dế trong nhà vẫn nhiều thì con khác sẽ tới. Việc giữ lâu là giảm côn trùng làm mồi cho nó, bịt khe chân cửa, lắp lưới cho phễu thoát sàn và rãnh nước. Không bắt chuột chù bằng tay không, và đừng rải bả hở trong nhà với hy vọng nó ăn.

Kỹ thuật viên ngồi soi đèn pin kiểm tra hộp giám sát đặt dưới gầm kệ inox trong bếp ăn
Kỹ thuật viên soi đèn kiểm tra hộp giám sát dưới gầm kệ: hộp đặt sát chân tường, đúng tuyến con vật đi

Công ty xử lý nhà có chuột chù và chuột ra sao?

Kỹ thuật viên nhận loài trước, vì chuột chù và chuột cần cách làm khác nhau. Bên trong nhà chỉ đặt bẫy và hộp giám sát không thuốc dọc chân tường, cách nhau 6–12 m. Với chuột, trạm bả có thuốc, có khoá đặt ở vành đai ngoài, cách nhau 15–30 m.

Bả trong nhà chỉ đặt khi chủ nhà yêu cầu, vì con vật ăn bả thường chết trong vách, gầm tủ rồi bốc mùi. Nhà có chuột chù thì thêm phần giảm gián: chấm gel có trong danh mục Bộ Y tế cho phép vào khe tủ bếp, phun tồn lưu chân tường, miệng cống; gián bò qua lớp thuốc chết từ từ trong vài ngày, nên số gián và mồi của chuột chù giảm dần.

Chuột và chuột chù từ cống, nhà bên vẫn có thể vào lại, nên gói theo dõi chuột đi 4 lần mỗi tháng, mỗi tuần kiểm bẫy, trạm một lượt. Cách làm có ở trang dịch vụ diệt chuột bẫy trong, bả ngoài và gói kiểm soát định kỳ mỗi tháng. Nhận diện ba loài chuột nhà ở trang ba loài chuột trong nhà; các bài nhận diện khác nằm ở nhánh nhận diện chuột.

Con chuột cống lông nâu xám đứng trên nền xi măng sát nắp cống lưới gang
Chuột cống thân to, mõm tù đứng sát nắp cống: con vật nặng vài trăm gam này mới là loài gặm phá, không phải chuột chù

Về bài viết này

Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.

Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.

Nguồn tham khảo

Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.

  1. UF/IFAS (Đại học Florida), bản lưu trên trang Bộ Nông nghiệp bang Maine. Rat and Mouse Control (Koehler & Kern), ENY-224, 2005. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  2. Animal Diversity Web (Bảo tàng Động vật học, Đại học Michigan). Mus musculus (house mouse) · Suncus murinus (Asian house shrew). Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  3. National Pest Management Association (NPMA). Determining the Best Placement for Rodent Devices at Commercial Food Buildings. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  4. Professional Pest Manager. Rodent Bait Placement for Optimal Performance. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
Đồng hành thực tế

Đối tác & Khách hàng tiêu biểu

Một số doanh nghiệp đã làm việc với đội kỹ thuật: chuỗi nhà hàng, toà văn phòng, nhà máy và kho hàng.

Logo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàng
0902 977 907 0972 750 712 Zalo 0902 977 907Zalo 0972 750 712 Facebook