Vì sao gián nằm ngửa và giả chết?

Vì sao gián trúng thuốc lại nằm ngửa?

Phần lớn thuốc diệt gián tác động lên hệ thần kinh. Trúng thuốc, cơ chân co giật rồi mất phối hợp, gián loạng choạng, lật nghiêng và ngửa bụng. Lúc đó chân vẫn khua nhưng không còn đủ lực để bám và đẩy thân lật lại, nên nó nằm ngửa cho tới lúc chết.

Gián sắp chết vì già, đói nước hay bệnh cũng hay kết thúc ở tư thế ngửa, vì lý do tương tự: chân yếu dần. Với gián Mỹ dài khoảng 4 cm, thân cao và chân dài, tư thế ngửa trên nền gạch nhẵn gần như là cái bẫy. Gián Đức dài 10–15 mm nhẹ hơn nhưng cũng vậy khi đã trúng thuốc.

Vì sao gián không tự lật lại được?

Gián khoẻ lật lại bằng cách quờ chân bám vào chỗ gồ ghề rồi đẩy, hoặc xoè cánh làm đòn bẩy. Sàn gạch, nền đá nhẵn không có chỗ bám; cơ chân đã yếu vì thuốc thì cả hai cách đều hỏng. Vì thế gián ngửa hay nằm ở nhà tắm, nền bếp, ít khi trong khe tủ.

Chỗ gặp gián ngửa cũng là thông tin. Con nằm ngửa gần chân tủ, gần khe là con vừa từ ổ ra; con nằm giữa sàn trống xa mọi khe là con đã đi lạc khá xa trước khi gục. Nhiều con ngửa quanh một chỗ nghĩa là ổ ở gần đó, soi khe gần nhất bằng đèn pin.

Gián nằm im có phải là giả chết không?

Gián nhà gần như không giả chết theo kiểu nằm ngửa đóng kịch. Con gián nằm im trong góc khi bạn bật đèn, râu vẫn động nhẹ, là đang nấp chờ tối lại, không phải giả chết. Chạm nhẹ vào là nó chạy ngay với tốc độ bình thường, chuyện con trúng thuốc không làm được.

Đập rồi có sống lại không?

Không. Con gián đã bị đè bẹp phần ngực hay bụng thì không hồi phục. Cảm giác nó sống lại thường đến từ hai chuyện: chân còn giật vài phút do phản xạ thần kinh sau khi chết, hoặc con bạn thấy bò đi là một con khác vừa ra từ khe.

Chuyện đáng lo hơn là bọc trứng. Đập nát gián Đức cái đang mang bọc ở cuối bụng, bọc có thể văng ra còn nguyên, và bọc trứng vẫn nở 20–30 ngày sau. Chỗ vừa đập cần được gom kỹ bằng khăn giấy, soi quanh tìm bọc nâu dài khoảng 8 mm, không chỉ lau qua. Con bị đập rời đầu mà thân còn nguyên thì vẫn sống thêm vài ngày, xem gián mất đầu sống được bao lâu, vì sao chưa chết.

• Đập bằng dép trên nền gạch: gom cả xác lẫn mảnh vụn vào túi kín.
• Thấy bọc nâu rời cạnh xác: gắp riêng, buộc túi, bỏ thùng rác ngoài nhà.
• Đập trên mặt bàn ăn, thớt: rửa lại bằng nước rửa chén, vì gián mang vi khuẩn từ cống, rác.

Sau khi xử lý, gián ngửa bụng nói lên điều gì?

Sau khi đặt gel, thấy gián ngửa bụng rải rác trong vài ngày đầu là dấu thuốc đang có tác dụng, không phải gián nhiều hơn. Gián ăn gel không chết ngay trong ổ mà còn bò thêm một quãng, nên xác hay nằm trên đường đi, có khi ra cả chỗ sáng ban ngày.

1. Ngày 1–3: có thể thấy gián bò chậm, bò ra cả ban ngày, vài con ngửa bụng.
2. Ngày 2–4: thường là lúc thấy nhiều xác nhất; cứ quét, không xịt thêm.
3. Sau 7 ngày: số gián gặp giảm rõ, với gel thường giảm 70–80%.
4. Ngày 7–14: kiểm lại bằng bẫy keo; lứa nở từ bọc trứng sót có thể xuất hiện, được chấm gel bổ sung.

Trong buổi đặt gel, kỹ thuật viên để thêm 2–4 bẫy keo dưới gầm bếp và gầm bồn. Tới lượt kiểm ngày 7–14, số gián dính bẫy mới cho biết đàn đã giảm thật hay chỉ vài con lác đác trúng thuốc. Chỗ gián Mỹ lên từ cống thì cổ cống và chân tường được phun tồn lưu: gián bò qua lớp thuốc chết từ từ, nên vài hôm sau gặp con ngửa bụng trong nhà tắm là chuyện bình thường.

Ở quán ăn, xác gián thấy lúc mở cửa buổi sáng có cách đọc riêng theo việc quán đã làm trước đó, xem sáng mở quán thấy gián chết là dấu hiệu gì. Gel, bả hay bình xịt cần bao lâu để gián chết, xem gián trúng từng loại thuốc bao lâu mới chết.

Dọn xác gián thế nào cho đúng?

Quét xác vào túi kín, buộc lại rồi bỏ thùng rác ngoài nhà, không để trên sàn qua đêm vì kéo kiến và gián khác tới ăn. Rửa tay sau khi dọn. Chỗ có nhiều xác thì lau bằng khăn ẩm hoặc hút bụi, không quét khô vì xác và phân vụn thành bụi gây dị ứng.

Không lau những điểm vừa đặt gel trong khe, và không xịt thêm bình xịt lên chỗ có xác: thuốc xịt dính vào gel làm gián bỏ ăn. Không thấy xác cũng chưa chắc thuốc kém, vì nhiều con chết trong khe kín; thước đo đúng là số gián dính bẫy keo sau 7–14 ngày. Xác gián có mùi không và khi nào thấy xác là lúc gọi người làm, có ở bài thấy gián chết trong nhà là sao, xác có mùi không.

Vẫn thấy gián sau hai lần tự xử lý thì ổ thường nằm sâu hơn chỗ đã xịt; cách kỹ thuật viên tìm ổ, chấm gel và kiểm lại có ở trang diệt gián sau khi tự xịt không giảm. Gián to bò lên ban đêm rồi nằm ngửa trong nhà tắm thường là gián từ cống, xem gián Mỹ: gián to nâu đỏ bò lên từ cống; mẹo rắc baking soda có làm gián lật ngửa thật không, xem baking soda có diệt được gián không.