Kiến tha trứng di chuyển, lên cao là dấu hiệu gì?

Kiến tha trứng di chuyển là dấu hiệu gì?

Là cả đàn đang chuyển nhà. Kiến không mang trứng đi dạo; chúng chỉ khuân lũ con ra khỏi tổ khi chỗ cũ không còn ở được. Hàng kiến đi một chiều, con nào cũng ngậm một hạt trắng, và kéo dài vài giờ tới vài ngày là dấu hiệu rõ nhất của một lần dời tổ.

Điều cần biết ngay là tổ mới nằm ở đầu nào của hàng. Đi theo chiều kiến ngậm hạt trắng là tới tổ mới; đi ngược lại là tới tổ cũ. Nếu đầu kia của hàng chui vào khe chân tường, ổ điện, hộp kỹ thuật hay chậu cây trong nhà thì đàn đang dọn vào ở cùng mình.

Hạt trắng kiến tha có phải là trứng không?

Phần lớn không phải. Trứng kiến rất nhỏ, gần như không nhìn rõ bằng mắt thường. Những hạt trắng to bằng thân kiến mà ta thấy chúng ngậm là nhộng và ấu trùng: ấu trùng trắng, không chân, trông như con sâu nhỏ; nhộng trắng ngà, có khi bọc trong kén, đã thấy lờ mờ hình con kiến.

Kiến thợ mang theo toàn bộ "lũ con" gồm trứng, ấu trùng, nhộng, cùng kiến chúa khi dời tổ, vì đó là tương lai của đàn. Với kiến lửa, một con chúa đẻ tới 1.500 trứng mỗi ngày, và từ trứng thành thợ trong 22–38 ngày. Cho nên hàng kiến tha hạt trắng kéo mấy ngày không ngớt là chuyện bình thường với một tổ lớn. Chúa sống bao lâu và vì sao bả mới tới được tổ có ở trang kiến chúa và tổ kiến.

Kiến tha trứng lên cao có phải trời sắp mưa?

Đúng một phần. Kiến cảm được độ ẩm của đất: khi đất bắt đầu ngấm nước, chúng dời buồng nuôi con lên chỗ khô hơn, nhiều khi ngay trước hoặc đầu cơn mưa lớn. Ông bà nhìn kiến tha trứng lên cao mà đoán mưa là có cơ sở, nhưng không phải lần nào cũng đúng.

Kiến còn dời tổ vì những lý do chẳng liên quan tới mưa. Một nghiên cứu của nhà côn trùng học Walter Tschinkel theo dõi hàng trăm tổ kiến gặt ở Florida thấy mỗi tổ dời trung bình khoảng một lần mỗi năm, mỗi lần mất 4–6 ngày, đi xa trung bình 4,1 m; các cuộc dời tổ dồn vào mùa nóng, đỉnh vào tháng 7, còn tháng mưa dầm lại ít dời hơn. Khi lụt thật sự, kiến lửa làm điều lạ hơn: cả tổ trồi lên, kết thành bè hay dải nổi trên nước và trôi tới khi gặp chỗ khô để bò lên, theo tài liệu ER-043 của Texas A&M. Kiến tha trứng lên cao vì vậy là dấu hiệu đất dưới thấp không ở được nữa, không phải lời dự báo thời tiết.

Vì sao kiến lại dời tổ vào trong nhà?

Vì trong nhà có đúng thứ đàn đang thiếu: chỗ khô khi ngoài trời ngập, chỗ ẩm và mát khi ngoài trời khô nóng, cộng với đồ ăn ở gần. Tài liệu kiến của chương trình IPM Đại học California ghi rõ kiến vào nhà để tránh thời tiết khô nóng hoặc đất ngập, không chỉ vì đồ ngọt.

Ở TP.HCM có ba lúc hay gặp nhất. Mưa lớn đầu mùa làm ngập tổ nông dưới gạch sân. Cuối mùa khô, ngoài trời cạn nước, kiến tìm vào bếp và nhà tắm. Và sau khi nhà xịt thuốc hay sửa chữa, tổ bị động nên chuyển chỗ. Kiến hôi nhỏ 1,3–1,5 mm và kiến pharaoh thợ chỉ dài khoảng 2 mm có tổ nhiều chúa, nên chỉ cần vài chúa mang theo trứng và thợ là lập được tổ mới ở góc khác. Mùa nào kiến vào nhà nhiều nhất và chặn trước ra sao có ở bài mùa nào kiến vào nhà nhiều nhất.

Lần theo hàng kiến tha trứng để tìm tổ thế nào?

Hàng kiến đang dời tổ là lúc dễ tìm tổ nhất trong cả năm, vì đàn đi lộ thiên, đông và theo một đường cố định. Chỉ cần kiên nhẫn đi theo trong 15–20 phút, đừng lau, đừng xịt. Lau hay xịt lúc này làm hàng tan ra và mất luôn manh mối.

1. Đứng yên nhìn chiều đi: kiến ngậm hạt trắng đi về đâu thì đó là tổ mới.
2. Đi ngược lại để tìm tổ cũ, thường ở sân, chậu cây hoặc khe tường ngoài nhà.
3. Dán băng keo giấy đánh dấu chỗ hàng chui vào khe, ổ điện, gầm tủ.
4. Ghi lại giờ bắt đầu và lúc hàng thưa dần; một lần dời tổ thường kéo dài vài ngày.
5. Chụp ảnh con kiến cạnh đồng xu để biết là loài nào.
6. Kiểm các chỗ gần đó có nước rò, bồn cây úng, khe nứt mới sau sửa chữa.

Cách đọc hàng kiến trong bếp căn hộ, kể cả khi kiến không tha trứng, có ở bài kiến kéo thành hàng dài trong bếp.

Đàn đang dời tổ thì nên đặt bả hay xịt ngay?

Đừng xịt. Xịt vào hàng đang dời làm kiến hôi, kiến pharaoh tách thêm nhiều tổ nhỏ, số chỗ phải xử lý tăng lên. Bả cũng chưa nên đặt ồ ạt khi hàng đang khuân con, vì lúc đó kiến thợ bận mang ấu trùng, nhộng chứ ít đi kiếm ăn, nên phần lớn bả bị bỏ qua.

Texas A&M khuyên không đặt bả ngay sau khi ngập cũng vì lẽ đó: tổ còn xáo trộn và kiến thợ chưa đi kiếm ăn. Chờ đàn yên ở tổ mới, thường một hai ngày, khi hàng lại đi hai chiều tới chỗ có đồ ăn, thì đặt bả cạnh hàng và gần cửa tổ. Kiến tha bả về chia cho ấu trùng và chúa; theo tài liệu của Đại học California, hàng thưa sau 5–10 ngày, và cần vài tuần mới thưa rõ ở chỗ cũ. Loài nào nên dùng bả nào có ở trang năm loài kiến hay gặp trong nhà.

Công ty xử lý kiến dời tổ vào nhà thế nào?

Kỹ thuật viên phun tồn lưu kết hợp rải bả. Thuốc tồn lưu được phun lên chân tường, khe nứt, ngưỡng cửa, cổ ống xuyên tường, những đường kiến đi từ ngoài vào; bả được đặt cạnh hàng kiến và gần cửa tổ đã tìm ra. Hai việc bổ sung cho nhau, không thay nhau.

Thuốc có trong danh mục Bộ Y tế cho phép, pha đúng liều trên nhãn. Kiến bò qua mặt đã phun chết từ từ chứ không gục tại chỗ, kịp mang thuốc về tổ; bả thì kiến tự tha về chia cho đàn. Lần đầu làm hàng kiến giảm rõ sau một hai tuần. Tổ ngoài sân nhà bên và mùa mưa năm sau vẫn có thể đẩy đàn khác vào, nên nhà hay bị kiến nên kiểm lại theo lịch. Các bước tại nhà có ở trang diệt kiến: đặt bả theo hàng kiến, phun tồn lưu ngưỡng cửa; lịch 1 lần mỗi tháng nằm trong gói kiểm soát côn trùng định kỳ.