Chó, mèo, gà ăn phải gián có sao không?

Chó mèo lỡ ăn một con gián thì có sao không?

Thường là không. Mèo vồ gián là bản năng săn mồi, chó thì đớp mọi thứ chạy dưới sàn. Một con gián sống, chưa dính thuốc, phần lớn chỉ làm con vật ói ra hay đi ngoài lỏng một lần vì vỏ cứng khó tiêu. Theo dõi trong 24 giờ là đủ, trừ khi con vật có dấu hiệu lạ.

Chuyện ít người biết là ký sinh trùng. Gián, bọ cánh cứng và dế là vật chủ trung gian của giun dạ dày Physaloptera ở chó mèo. Theo Trường Thú y Tây Canada, con đực dài 2,5–4,5 cm, con cái 3–6 cm, bám trong dạ dày. Phần lớn con vật nhiễm không có biểu hiện; nhiễm nặng thì nôn, phân có máu, bỏ ăn, sụt cân. Chưa có báo cáo người nhiễm loài giun này từ chó mèo. Người lỡ nuốt gián nhà thì rủi ro lại khác, có ở bài gián có ăn được không, lỡ nuốt phải thì sao.

Mèo thả rông, chó hay lục thùng rác ăn gián thường xuyên thì nên tẩy giun theo lịch bác sĩ thú y. Ăn một con trong đời không phải lý do để lo. Mèo, gà vồ gián cũng không giữ được số gián trong nhà ở mức thấp, lý do có ở bài con gì ăn gián: thằn lằn, tắc kè, nhện hay chuột.

Gián vừa dính thuốc diệt thì nguy hiểm tới đâu?

Ít hơn phần lớn chủ nuôi nghĩ. Một điểm gel chỉ 0,1–0,3 g, con gián ăn một mẩu trong đó, nên lượng thuốc trong xác gián rất nhỏ. Rủi ro tăng khi chó ăn nhiều con gián lờ đờ sau buổi phun, hoặc liếm sàn, chân tường lúc thuốc còn ướt.

Thuốc phun tồn lưu cho gián thường thuộc nhóm pyrethroid. Với deltamethrin, một hoạt chất nhóm này, Trung tâm Thông tin Thuốc trừ sâu Quốc gia Hoa Kỳ (NPIC) ghi rằng chó mèo ăn đủ nhiều có thể nôn, chảy dãi, đi mất phối hợp, run cơ. Mèo nhạy với permethrin hơn chó và người, vì cơ thể mèo phân giải chất này rất chậm. Nhà nuôi mèo càng phải giữ mèo xa chỗ vừa phun.

1. Đưa chó mèo ra khỏi phòng trước khi phun, cất bát ăn, bát nước, đồ chơi, ổ nằm.
2. Chỉ cho vào lại khi mặt sàn và chân tường đã khô, thường sau vài giờ.
3. Trong 1–2 tuần đầu, sáng nào cũng quét gián chết, gián lờ đờ trước khi thả thú ra.
4. Không lau chân tường vừa phun; lớp thuốc cần nằm đó để gián bò qua.

Gián bò qua lớp tồn lưu chết từ từ trong vài ngày. Trong mấy ngày đó gián lảo đảo bò ra chỗ trống, đúng lúc thú cưng dễ vồ nhất. Vì vậy bước quét buổi sáng quan trọng.

Gà thả vườn ăn gián có sao không?

Gà mổ côn trùng là chuyện tự nhiên, ăn vài con gián ngoài vườn thường không sao. NPIC ghi deltamethrin gần như không độc với chim khi ăn phải. Nguy cơ lớn hơn là gà mổ thẳng hạt bả rơi vãi, vì hạt bả trông như thức ăn, hoặc ăn cả đống gián chết gom một chỗ.

Gián quanh chuồng còn là chuyện vệ sinh đàn. Tài liệu của WHO về côn trùng gây hại đô thị ghi nhận gián Mỹ, loài dài khoảng 4 cm, bắt ở xưởng cám và trại ấp gia cầm dương tính với Salmonella. Người ta lo chúng lây cho gà con. Chim cảnh cũng có ca ghi nhận: vẹt nhiễm Sarcocystis, được cho là do ăn gián Mỹ đã ăn phân thú mang ký sinh trùng.

Chim nhạy với đường hô hấp hơn đường ăn. NPIC lưu ý vài bình xịt có thành phần có thể hại chim khi hít phải, nên lồng vẹt, lồng chim cảnh phải mang ra khỏi phòng trước khi phun và không xịt bình xịt côn trùng gần lồng.

Dấu hiệu nào cần đưa thú đi khám ngay?

Đưa đi khám khi con vật có biểu hiện thần kinh hay tiêu hoá rõ trong vài giờ sau khi ăn gián, liếm thuốc hay nhai hộp bả. Mang theo biên bản xử lý hoặc tên chế phẩm để bác sĩ thú y biết con vật tiếp xúc chất gì, lúc mấy giờ, khoảng bao nhiêu.

Không tự gây nôn cho chó mèo bằng muối hay nước xà phòng, không đổ sữa, dầu ăn vào miệng con vật. Những cách này có thể làm con vật sặc hoặc nặng thêm. Lau sạch miệng, rửa lông chỗ dính thuốc bằng nước, rồi gọi cho phòng khám thú y.

Đặt gel, bả thế nào để chó mèo, gà không với tới?

Nguyên tắc là thuốc nằm ở chỗ gián đi qua mà mõm thú không chạm tới. Với gián, kỹ thuật viên của công ty dùng gel có trong danh mục Bộ Y tế cho phép, thuốc bột rắc khe, bả hạt và phun tồn lưu; nhà có vật nuôi thì dồn phần chính vào gel trong khe kín trên cao.

• Gel chấm sâu trong khe bản lề, ray ngăn kéo, ưu tiên tủ treo; hạn chế tủ thấp mèo chui vào được.
• Thuốc bột chỉ rắc vào chân bàn rỗng, khe kín; chủ nhà không tự rắc thêm ra sàn.
• Bả hạt đặt khuất trong khe, không rải ở sân, vườn nơi gà thả.
• Hộp bả, nếu dùng, đặt sau tủ lạnh hay gầm tủ sát tường, nơi chó không lôi ra gặm.
• Bát ăn, bát nước, ổ nằm của thú đặt cách tủ có gel, chân tường vừa phun ít nhất 1–2 m.

Chó mèo liếm phải điểm gel hay nhai cả hộp bả thì xử lý thế nào, đọc bài gel diệt gián có an toàn với chó mèo không. So sánh rủi ro giữa gel, bả, phun tồn lưu và phun không gian có ở bài phương pháp diệt côn trùng nào an toàn nhất.

Nhà nuôi thú nên dặn kỹ thuật viên những gì?

Dặn rõ nhà nuôi con gì, ngủ ở đâu, ăn ở đâu, có thả gà vườn hay treo lồng chim không. Kỹ thuật viên dựa vào đó chọn điểm gel cao hơn, bỏ bả hạt ở chỗ thấp, hẹn giờ phun khi thú đã ra ngoài. Mỗi vị trí đặt thuốc được ghi vào biên bản.

Nhà có vật nuôi dễ có gián quay lại, vì thức ăn của chó mèo, gà để ngoài qua đêm là nguồn ăn sẵn. Cất thức ăn thừa trước khi ngủ, đậy bao cám. Giữ lịch kiểm mỗi tháng một lần theo gói kiểm soát côn trùng định kỳ để gián ở mức thấp mà không phải dùng nhiều thuốc một lúc. Một buổi xử lý gián bằng gel trong tủ bếp có ở dịch vụ diệt gián bằng gel, chặn cống; cách nhận ra loài gián đang thấy nằm ở trang loài gián, các bài khác về hoá chất trong nhà ở nhánh an toàn hoá chất.